«KazAgro» وسىمدىك شارۋاشىلىعىنا ارنالىپ, وندا نەگىزىنەن تۇقىم سەلەكتسياسى, زاماناۋي تەحنولوگيا مەن جابدىقتار, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ, لوگيستيكا بويىنشا قىزمەتتەر كورسەتۋ سىندى ماسەلەلەر كوتەرىلدى. ال «KazFarm» – ەمبريونداردان باستاپ, دايىن ونىمگە دەيىن جانە مال شارۋاشىلىعىنىڭ ءارتۇرلى سالالارىنداعى قىزمەتتەرگە دەيىن تولىق قامتىلعان وتاندىق مال شارۋاشىلىعى مەن ەت-ءسۇت ونەركاسىبىنىڭ كورمەسى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋقىمدى كورمە – اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندارى مەن جوبالارىن ءبىر ارنادا توعىستىراتىن, بىرەگەي الاڭقاي.
«قازاقستاندا بولىپ جاتقان سوڭعى جىلدارداعى كليماتتىڭ وزگەرۋى مەن سۋ تاپشىلىعى جاعدايىندا تەحنولوگيانىڭ وسىنداي وزگەرىستەرگە بەيىمدەلۋى قاجەت ەكەنىن ءتۇسىنىپ وتىرمىز. بۇعان مىسال – بارلىق جەردە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە مەملەكەت سۋارۋ جۇيەلەرىنە شىعىنداردىڭ جارتىسىن وتەۋ, سونداي-اق بارلىق قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى جۇرگىزۋ ارقىلى ولاردى قولدانۋدى ىنتالاندىرادى. ساپالى تۇقىمدار, مينەرالدى تىڭايتقىشتار جانە وسىمدىكتەردى ءتيىمدى قورعاۋ جاقسى ەگىننىڭ كەپىلى بولعانىمەن, تابىسقا جەتۋ ءۇشىن دۇرىس اگروتەحنولوگيالاردى قولدانۋ قاجەت», دەدى ول.
سول سەبەپتى, وسى كورمە باعدارلاماسىنا دوڭگەلەك ۇستەلدەر مەن سەمينارلار ەنگىزىلگەن, وندا بىلىكتى اگروساراپشىلار ءوز تاجىريبەلەرىمەن بولىسەدى ەكەن. مۇنداي كورمەلەر وتاندىق فەرمەرلەردىڭ سەنىمدى ءونىم بەرۋشى مەن سەرىكتەس تابۋىنا, جاڭا اگروتەحنولوگيالار تۋرالى بىلۋگە جانە ولاردى وندىرىسكە ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن كورىنەدى.
مينيستر پايىمىنشا, ەلىمىز قازىر ورتالىق ازيا مەن اۋعانستاندى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. بۇدان باسقا تاعى بىرنەشە ەلگە ونىمدەر ەكسپورتتايدى. سوندىقتان مۇنداي كورمەنى ۇيىمداستىرۋ ارقىلى جاڭا ينۆەستور تابۋدىڭ دا مۇمكىندىگى مول بولماق.
كورمە اياسىندا جاڭاشىل ونىمدەر كوپ تانىستىرىلدى. سونىڭ ءبىرى – Budan كومپانياسى وندىرەتىن جۇگەرى تۇقىمى.
«بىزدە جۇگەرى تۇقىمىن تازارتۋ جانە كاليبرلەۋ زاۋىتى بار. امەريكالىق ءوندىرىس جابدىقتارى, ورناتۋ كەزىندە ول ەڭ وزىعى بولدى. ءبىزدىڭ گەنەتيكا بەلگراد قالاسىنداعى «زەمۋن پولە» جۇگەرى ينستيتۋتىنان شىققان. ءالى كۇنگە دەيىن ونىمەن ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرامىز, ولاردىڭ گەنەتيكاسىن دا, جەرگىلىكتى جاعدايلارعا بەيىمدەلگەن ءوز گەنەتيكامىزدى دا كوبەيتەمىز», دەيدى Budan باس ديرەكتورى نۇرلان ساقاۋلوۆ.
GESA Agro كومپانياسى V-AGRO دەپ اتالاتىن مينەرالدى ميكروتىڭايتقىشتى الىپ كەلگەن. كومپانيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل –تابيعي ءوسۋ ستيمۋلياتورلارىنا, فيتوگورموندارعا جانە سيگنالدىق مولەكۋلالارعا نەگىزدەلگەن سوڭعى امبەباپ پرەپارات. ونى ءداندى جانە تەحنيكالىق داقىلدارعا, كوكونىس, ءشوپ, كارتوپ جانە جيدەكتەرگە, جىلىجايلارعا قولدانۋعا بولادى. قاي ەل ءۇشىن دە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى مەن حالىق دەنساۋلىعى ءبىرىنشى ورىندا ەكەنىن ەسكەرسەك, مۇنداي ونىمدەرگە فەرمەرلەر تاراپىنان ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋىندايتىنى تۇسىنىكتى.
كورمە بارىسىندا تەك ەلەۋلى جەتىستىكتەر ەمەس, كەمشىلىكتەر دە ءسوز بولدى. اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ازات سۇلتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى اۋىل شارۋاشىلىعى پاركىنىڭ 70 پايىزدان استامى توزىپ تۇر.
«مۇندا الەمدىك كونتسەرندەردىڭ جاڭا اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى, سونىمەن بىرگە, يننوۆاتسيالىق اگروتەحنولوگيا, قۇرىلعىلار مەن مال شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءتۇرلى دايىن ونىمدەر ۇسىنىلىپ جاتىر. قازىر مينيسترلىك ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ جوباسىن ازرىلەۋگە كىرىستى. كاسىپكەرلەر اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان ماشينالاردى ساتىپ العان جاعدايدا مەملەكەت ونىڭ 30-50 پايىز ارالىعىنداعى قۇنىن تولەپ بەرەدى. ءۇش جىل ىشىندە ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جاڭارتۋ قارقىنىن 8-10 پايىزعا جەتكىزۋىمىز كەرەك. قازىر ول بىزدە 4,4 پايىز دەڭگەيىندە. ياعني جۇمىستى ەكى ەسە ارتتىرۋعا تۋرا كەلەدى. كەشەدەن باستاپ جەڭىلدەتىلگەن ليزينگپەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن بەرۋگە ءوتىنىم قابىلداي باستادىق. ول العاشقى تولەمسىز جۇزەگە اسىرىلادى. نەسيەلەۋ مەرزىمى – جىلدىق 6 پايىزبەن 10 جىلعا دەيىن», دەدى مينيسترلىك وكىلى.
كورمە باعدارلاماسى شەڭبەرىندە AgriTech باعىتى بويىنشا تەحنولوگيالىق بولجاۋعا قاتىستى دوڭگەلەك ۇستەل دە ۇيىمداستىرىلدى. نەگىزگى تاقىرىپ – مال شارۋاشىلىعى, وسىمدىك شارۋاشىلىعى, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ, ماشينا جاساۋ, بيوتەحنولوگيا, تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى فورسايتتىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن تالقىلاۋ.
«تسيفرلاندىرۋ جانە يننوۆاتسيا – اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋداعى ەڭ وزەكتى باعىتتار. اگرارلىق سالا ەكونوميكامىزدىڭ ناقتى قوزعالتقىشى بولا الادى جانە ول ءۇشىن وسى باعىتتاردى ناقتى دامىتۋ قاجەت. سوندىقتان ءبىز عىلىمىمىزدان زاڭنامالىق قولداۋدى تالاپ ەتەتىن قانداي دا ءبىر ۇسىنىستاردى كورسەك, دەپۋتات رەتىندە ولاردى تىڭداۋعا جانە جۇمىسقا قابىلداۋعا دايىنبىز», دەدى ماجىلىستەگى اوك كوميتەتىنىڭ توراعاسى سەرىك ەگىزباەۆ.
ExpoGroup كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى شولپان قوجاباەۆانىڭ ايتۋىنشا, كورمە بىرنەشە مىندەتتەردى قاتار شەشە الاتىن قابىلەتكە يە. بىرىنشىدەن, بىزدە الەمدىك دەڭگەيدەگى وتاندىق كومپانيا جوق دەۋگە بولادى. كورمەنىڭ كومەگىمەن وتاندىق ماماندار بيىك دەڭگەيگە تالپىنا باستايدى, بۇل ءوز كەزەگىندە ۇكىمەتتى دە ويلاندىرادى. ەكىنشىدەن, مۇنداي شاراعا وسال كومپانيا كەلمەيدى. قاي-قايسى دا باسەكەگە قابىلەتتىلىك دەڭگەيى جوعارى ۇجىمدار. ونداي كومپانيا ونىمدەرىنىڭ دە ساپالى بولارى بەلگىلى. شەتەلدىك ساپا قازاق كاسىپكەرلەرىن دە ىنتالاندىرسا كەرەك. ۇشىنشىدەن, كورمەگە اۋىل شارۋاشىلىعىنا اسا قاجەتتى ءتۇرلى تاۋارلار مەن تەحنيكالار اكەلىنەدى. تيىسىنشە, تەحنيكا يەسىمەن تىكەلەي كەلىسىم جاساسۋ, مامىلەگە كەلۋ مۇمكىندىگى جوعارى. تىزبەلەي بەرسەك, كورمە يگىلىگى كوپ-اق.
ساراپشىلار الداعى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ وتاندىق سۇرىپتارىن ىرىكتەۋ جانە كوبەيتۋگە, سەلەكتسيالىق جۇمىستى جاقسارتۋ ءۇشىن مالدى يندەكستىك باعالاۋدى ەنگىزۋگە ءمان بەرۋ كەرەك دەپ وتىر.
