كەڭەسكە قاتىسۋشىلار ۇيالى بايلانىس قىزمەتتەرىنە, ينتەرنەت-پروۆايدەرلەرگە تاريفتەردى كوتەرۋدىڭ, سونداي-اق رەكرەاتسيالىق, تۋريستىك, قوناقۇي بيزنەسى نىساندارىنىڭ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن بۇزۋىنىڭ پروبلەمالىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى. تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتىنىڭ باسشىسى اسقار تىنىسبەكوۆ وسى سالالار بويىنشا تۇتىنۋشىلاردىڭ شاعىمدارى مەن وتىنىشتەرىنىڭ وسكەنىن اتاپ ءوتتى.
«2021-2022 جىلدارمەن سالىستىرعاندا تەلەكوممۋنيكاتسيا سالاسىنا قاتىستى وتىنىشتەر سانى 2,5 ەسەگە ارتتى. تاۋەلسىز الەۋمەتتىك زەرتتەۋ ناتيجەلەرى 10 مىڭ رەسپوندەنتتىڭ ينتەرنەت-پروۆايدەرلەردىڭ قىزمەتتەرىنە نارازىلىعىن كورسەتەدى. بايلانىس قىزمەتتەرىن كورسەتۋ زاڭى مەن ەرەجەلەرىنىڭ تالاپتارىن بايلانىس وپەراتورلارى ەلەمەيدى, بۇل حالىق تاراپىنان ۇلكەن نارازىلىق تۋعىزادى جانە جەدەل جانە جۇيەلى شەشىمدى تالاپ ەتەدى», دەدى سپيكەر.
ا.تىنىسبەكوۆ تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگانداردى ۇيلەستىرۋ جونىندەگى ۋاكىل اتىنان تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىنە وسى ماسەلەگە كوڭىل ءبولۋدى, ءتيىستى شارالار قابىلداۋدى ۇسىندى.
ستاتيستيكالىق دەرەكتەر كورسەتىپ وتىرعانداي, تۇتىنۋشىلار وتىنىشتەرىنىڭ سانى جىل سايىن 20%-عا ارتادى. ايتالىق, ۋاكىلەتتى ورگانعا 2020 جىلى تۇتىنۋشىلار تاراپىنان 21 مىڭ ءوتىنىش تۇسسە, 2022 جىلى شاعىمدار سانى 30,2 مىڭ وتىنىشكە دەيىن ۇلعايعان. ۇلەس سالماعى بويىنشا شاعىمداردىڭ باسىم بولىگى: بولشەك ساۋدا سالاسىندا – 14,3 مىڭ, تۇرمىستىق قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا – 4,7 مىڭ, ەلەكتروندىق ساۋدا سالاسىندا – 2,6 مىڭ. ال ەڭ ۇلكەن ءوسىم قوعامدىق تاماقتاندىرۋ نىساندارىندا قىزمەت كورسەتۋ – 2,8 ەسە, كولىك جانە بايلانىس قىزمەتتەرى – 2,5 ەسە, مەديتسينالىق قىزمەتتەر سالاسىندا 2 ەسە بولدى.
«الايدا اتالعان فاكتىلەر تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى ىستەردىڭ ناقتى جاي-كۇيىن كورسەتپەيدى, ويتكەنى بارلىق تۇتىنۋشى بۇزىلعان قۇقىقتاردى قورعاۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن تۇتىنۋشىلاردىڭ قوعامدىق بىرلەستىكتەرىنە جۇگىنە بەرمەيدى», دەدى سالا باسشىسى.
كەڭەس بارىسىندا تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ تۋرالى جاڭا زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى تانىستىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, تۇتىنۋشىلاردىڭ شاعىمدارىن قاراۋدىڭ كوپ ساتىلى جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ, كاسىپكەردىڭ تۇتىنۋشىنىڭ پايداسىنا ازاماتتىق-قۇقىقتىق جاۋاپكەرشىلىگى, زاڭنىڭ مارتەبەسىن كۇشەيتۋ جانە تۇتىنۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ورگانداردى سالاارالىق ۇيلەستىرۋ, تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ومبۋدسمەن ينستيتۋتىن ەنگىزۋ, ەلەكتروندىق ساۋدانى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ نورمالارىن ونىڭ كۇندىزگى نىسانىمەن ۇندەستىرۋ سىندى ماسەلەلەر كوزدەلگەن.
جالپى, ەلىمىزدە تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ بارلىق جۇيەسى تۇتىنۋشىنىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ الگوريتمىنە نەگىزدەلگەن. ول ءۇشىن تۇتىنۋشىلاردىڭ شاعىمدارىن قاراۋدىڭ ءۇش ساتىلى جۇيەسى ەنگىزىلگەن. ءبىرىنشى كەزەڭدە ساتۋشى, قىزمەت كورسەتۋشى ساتىپ الۋشىنىڭ, تۇتىنۋشىنىڭ شاعىمىن ءوز بەتىنشە نەمەسە تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ۇيىمدارىن تارتا وتىرىپ قاراۋعا مىندەتتى. بۇل شاعىمداردى بىردەن بەيبىت جولمەن شەشۋگە بولاتىن العاشقى كەزەڭ. بۇل جاعدايدا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار داۋدى سوتقا دەيىن رەتتەۋ سۋبەكتىلەرى رەتىندە ارەكەت ەتەدى.
ەكىنشى ساتى مەملەكەتتىڭ قوسىلۋىن قاراستىرادى. ياعني ەگەر ساتۋشى كەلىسكىسى كەلمەسە, شاعىم تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميتەتىنە نەمەسە باسقا مامانداندىرىلعان ورگانعا جىبەرىلەدى. مىسالى, ەگەر ساتۋشى تارازىعا ارتىق سالماق قوسىپ قويسا نەمەسە ينتەرنەت-دۇكەن تاۋاردى جىبەرمەسە, وندا بۇل الاياقتىق رەتىندە ەسەپتەلەدى جانە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنە قاتىستى جۇمىس بولىپ تابىلادى.
سوتقا جۇگىنۋ, ءىس جۇزىندە, شاعىمدى قاراۋدىڭ سوڭعى ساتىسى. قازىرگى تاڭدا سوت جۇيەسى تۇتىنۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋعا بارىنشا ىنتا تانىتىپ وتىر.
تۇتىنۋشىلارعا دا, بيزنەسكە دە جانە مەملەكەتتىك ورگاندارعا دا ىڭعايلى بولۋى ءۇشىن 2021 جىلدان باستاپ شاعىمداردى قابىلداۋ مەن قاراۋدىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسى e-tutynushy.kz ىسكە قوسىلعان.
كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر جونىندە «اتامەكەن» ۇكپ تۋريزم دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى داميليا قۇنانوۆا, قازاقستان تۇتىنۋشىلارىنىڭ رەسپۋبليكالىق قاۋىمداستىعىنىڭ جانە قوعامدىق تاماقتانۋ قاۋىمداستىعىنىڭ باسشىلارى ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىردى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنە, تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتىنە ۇلتتىق ستاندارتتاردى وڭتايلى مەرزىمدە ازىرلەپ, ولاردى رەكرەاتسيالىق, تۋريستىك, قوناقۇي بيزنەسى سالالارىندا قولدانۋدى ەنگىزۋگە ۇسىنىستار جاسالدى. تەلەكوممۋنيكاتسيا كوميتەتىنە ينتەرنەتتىڭ ساپاسى مەن جىلدامدىعىن ولشەۋ ءۇشىن ءتيىستى جابدىقتارعا وڭىرارالىق بايلانىس ينسپەكتسيالارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋ ۇسىنىلدى.
قوعامدا, كۇندەلىكتى ومىردە تۇتىنۋشىلار قۇقىعىنىڭ قورعالۋى, ساقتالۋى – اسا ماڭىزى ماسەلە. ايتا كەتكەن ءجون, تۇتىنۋشىلاردىڭ شاعىمدارىن تالداۋ ناتيجەلەرى ۇكىمەت جانىنان قۇرىلعان تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كەڭەستە جىل سايىن قارالىپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسى 19 مەملەكەتتىك ورگان مەن 200-دەن اسا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن قامتيدى.
