سۋرەتتى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «ەQ»
باسقوسۋدا سالا وكىلدەرى مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى نەگىزگى جەتىستىكتەر, ونىڭ ىشىندە زاڭنامالىق باستامالاردى ىسكە اسىرۋ, مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ءىس-شارالار جانە اگەنتتىكتى تولىققاندى HR-ينستيتۋتقا اينالدىرۋ جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتى جاڭعىرتۋ تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا 4 زاڭ قابىلداندى. قۇجاتقا سايكەس بىرقاتار تاۋەلدى اكت دە ازىرلەندى. بۇل جۇمىستاردىڭ باستى ماقساتى – سالانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ, زامان تالابىنا ساي تۇبەگەيلى جاڭعىرتۋ.
– مەملەكەتتىك اپپاراتتى بيۋروكراتيالاردان ارىلتۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ جانە تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا اگەنتتىك 373 ۇسىنىس ازىرلەدى. ونىڭ 91-ءى بارلىق مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ قىزمەتىنە, قالعان 282-ءسى ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, قارجى, ساۋدا جانە ينتەگراتسيا سالالارىنا قاتىستى. بۇل ۇسىنىستار ادامداردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە بارىنشا باعدارلانعان سەرۆيستىك مەملەكەتتىك اپپاراتتى قالىپتاستىرۋعا, سونداي-اق بيۋروكراتيالىق كەدەرگىلەردى ازايتۋعا باعىتتالعان.
ماسەلەن, 2023 جىلى 1 شىلدەدەن باستاپ وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار قالالارداعى جەر كوميسسياسى ينستيتۋتى الىنىپ تاستالدى, بۇل وكىلەتتىكتەرى بار ادامدارعا ءوز بەتىنشە شەشىم قابىلداۋعا, تيىسىنشە ولاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن جەكەلەندىرۋگە مۇمكىندىك بەردى, دەدى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى توراعاسى دارحان جازىقباي.
باق جانە قوعام وكىلدەرى ءۇشىن ۇيىمداستىرىلعان ءباسپاسوز تۋرىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتى مەيلىنشە وڭتايلاندىرۋ تەك قۇقىقتىق-نورماتيۆتىك قۇجاتتارعا وزگەرتۋلەر ەنگىزۋمەن شەكتەلمەيتىنى ايتىلدى. ياعني مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرگە قويىلاتىن تالاپتار دا كۇشەيتىلەدى. سايكەسىنشە, شەندىلەردىڭ كاسىبي-تۇلعالىق بولمىسى جەتىلەدى.
– اگەنتتىك قىزمەتىنىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – حالىققا ساپالى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ. كورسەتىلەتىن قىزمەتتى الۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جانە قالپىنا كەلتىرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. جىل باسىنان بەرى اگەنتتىك قىزمەت الۋشىلاردىڭ 629 ءوتىنىشىن قارادى. قورىتىندىسى بويىنشا 181 ازاماتتىڭ دالەلدەرى راستالىپ, قۇقىقتارى قالپىنا كەلتىرىلدى. ەڭ كوپ شاعىمدار «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى» كەاق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جەر قاتىناستارى, ساۋلەت, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ سالالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ارەكەتتەرىنە قاتىستى بولىپ وتىر. بۇدان باسقا, كورسەتىلەتىن قىزمەتتى بەرۋشىلەردىڭ 577 قىزمەتكەرى تارتىپتىك, ال 298 مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلارى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. مەملەكەتتىك ايىپپۇل تۇرىندە 22 ملن تەڭگەدەن اسا ايىپپۇل ءوندىرىلدى. قوعامدىق باقىلاۋ اياسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتەتىن 882 ۇيىمعا باردىق. 732 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالىپ, 852 ۇسىنىس ەنگىزىلدى. اگەنتتىك مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ راسىمدەرىن جەتىلدىرۋ باعىتىندا وتكەن جىلى – 560, بيىل 250 ۇسىنىس ازىرلەدى, – دەدى اگەنتتىك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سالاۋات مۇكسىموۆ.
ءباسپاسوز تۋرىندا مەملەكەتتىك قىزمەتكە كىرۋ ۇدەرىسىن جەڭىلدەتۋ ماسەلەسى دە ءسوز بولدى. مەملەكەتتىك گرانت ەسەبىنەن جوعارى وقۋ ورىندارىن ۇزدىك بىتىرگەن, GPA كەمى 3,33-تەن جوعارى تۇلەكتەردى اۋداندىق جانە اۋىلدىق دەڭگەيلەردە تومەنگى لاۋازىمدارعا كونكۋرستان تىس تاعايىنداۋ مۇمكىندىگى ەنگىزىلگەن. بۇگىندە بۇل يگىلىكتى 59 جاس كورىپ ۇلگەرگەن.
– اگەنتتىكتىڭ كەلىسىمى بويىنشا كونكۋرسسىز «ب» كورپۋسىنىڭ باسشى لاۋازىمدارىنا تىكەلەي تاعايىنداۋ جەكە سەكتوردان بىلىكتى جانە سالالىق تاجىريبەسى بار مامانداردى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلگەننەن كەيىن 188 تاعايىنداۋ كەلىسىلمەك. سونداي-اق وقۋ بارىسىندا جوعارى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزگەن مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ تۇلەكتەرىن وڭىرلىك ورگاندارعا كونكۋرسسىز تىكەلەي تاعايىنداۋ دا مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى وزدەرىنىڭ كاسىبي دامۋىنا نازار اۋدارۋعا ىنتالاندىرادى. قازىرگى ۋاقىتتا اكادەميا ۇزدىك تۇلەكتەرىنىڭ ىشىنەن كونكۋرستىق ىرىكتەۋسىز 8 تاعايىنداۋ جۇزەگە اسىرىلدى, – دەدى پرەزيدەنت جانىنداعى مبا رەكتورى ەرلان ءابىل.
بيىل ءبىرىنشى ناۋرىزدان باستاپ بەس مەملەكەتتىك ورگاندا «ە-قىزمەت» جۇيەسىنىڭ سىرتقى پورتالى كومەگىمەن ىرىكتەۋدىڭ جاڭا جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. قاناتقاقتى جوبادا ادامي فاكتوردى بولدىرماۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك لاۋازىمعا ۇمىتكەرلەردىڭ دەرەكتەرى ءىD نومىرلەر بەرۋ ارقىلى جۇرگىزىلەدى. زاڭنامانى ءبىلۋ, جەكە قۇزىرەتتەرىن باعالاۋ جانە ماتىندىك-ساندىق تەستىلەۋ تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان.
– جۇيە ناتيجەلەردى شىعارىپ, قاتىسۋشىلارعا حابارلامالار جىبەرەدى جانە قورىتىندى كەزەڭگە – سۇحباتقا قاتىسۋ ءۇشىن ەڭ ۇزدىك ءۇش ۇمىتكەردى تاڭدايدى. بارلىق كەزەڭنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەڭ جوعارى بالل جيناعان ۇمىتكەر جەڭىمپاز بولىپ تانىلادى. كونكۋرستارعا قاتىسۋدىڭ ونلاين كەزەڭدەرى ءۇشىن پروكتورينگ جۇيەسى قولدانىلادى. ۇمىتكەرلەر تاراپىنان تەستىلەۋ ەرەجەلەرىنىڭ كەز كەلگەن بۇزۋشىلىقتارى: قاشىقتان قول جەتكىزۋ باعدارلامالارىن, قۇلاققاپتاردى پايدالانۋ, بوگدە ادامداردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋ جاعدايلارى تىركەلەدى جانە ۇمىتكەرلەر شەتتەتىلەدى. بۇگىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ «ب» كورپۋسىنىڭ بوس لاۋازىمدارىنا ورنالاسۋعا 767 كونكۋرس وتكىزىلدى. ولارعا 4 489 ۇمىتكەر قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىرىپ, ونىڭ 378-ءى جەڭىمپاز بولىپ تانىلدى, دەدى مقىا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اينۇر سەرعازيەۆا.
ايتا كەتەرلىگى, شەندىلەردىڭ كاسىبي, وتباسىلىق جانە جەكە قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, قولايلى جۇمىس كەستەسى دە ەنگىزىلگەن. قازىر 738 مەملەكەتتىك قىزمەتشى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ جانە باسقا دا مۇمكىندىكتەردى پايدالانىپ ءجۇر.