تەحنولوگيا • 16 قازان, 2023

زياتكەر ەلگە اينالدىراتىن الاڭ

166 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

«Digital Bridge 2023» فورۋمى 300-دەن اسا IT كومپانيانى, 100-دەن اسا ينۆەس­توردى, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 400 سپيكەردى جانە 30 ەلدەن 100-دەن اسا ستارتاپتى ءبىر الاڭعا جينادى. وندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, data science, Blockchain جانە باسقالارى بويىنشا جەرگىلىكتى جانە شەتەلدىك IT كومپانيالاردان 500-گە جۋىق بوس جۇمىس ورىندارى ۇسىنىلدى. فورۋم اياسىندا ماڭىزدى مالىمدەمەلەر مەن ءتيىمدى كەلىسىمشارتتار جاسالدى.

زياتكەر ەلگە اينالدىراتىن الاڭ

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»

IT سالاسى قارقىندى دامىپ كەلە جاتىر. يننوۆاتسيانىڭ ىلگەرىلەۋى ەكو­نوميكامىزعا وڭ اسەرىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز. تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين ەڭ ءىرى IT فورۋمدا وسى سالانىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ, الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن IT ونىمدەردى ەكسپورتتاي الاتىن دەڭگەيگە جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىرعانىن ايتتى. سونىمەن قاتار مي­نيسترلىك تاراپىنان اتقارىلعان ىستەرگە توقتالدى.

– ءبىز ەلىمىزدىڭ بىرقاتار مينيسترلى­گىمەن بىرلەسكەن جوبالار جاساپ شىق­تىق. ارىپتەستىكتى ودان ءارى جالعاستىرا بەرەتىن بولامىز. بىزگە IT ونىمدەردى جاساپ شىعاتىن ادامي كاپيتالدىڭ ماڭىزى جوعارى. ونىمدەردى شەتەلگە ەكسپورتتاۋ ارقىلى تابىسىمىزدى كوبەيتە الامىز. تيىسىنشە, بۇل قارجى IT ماماندارىنىڭ جالاقىسىن كوتەرۋگە جانە ودان ءارى سالانىڭ دامۋىنا جۇمسالادى. سوندىقتان وسى سالا­دا بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋ قا­جەت. ءبىز سول ماقساتتا بىرنەشە IT مەك­تەپ اشتىق. مەكتەپ تۇلەكتەرى قازىر­دىڭ وزىندە ناتيجە كورسەتىپ جاتىر. يننو­ۆاتسيا سالاسىنداعى جەتىستىكتەر تەك مينيس­ترلىكتىڭ جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى ەمەس. بۇل ىستەردىڭ بارلىعى سەرىكتەستىك اياسىندا جاسالىپ جاتقانىن ايتقىم كەلەدى. ەگەر ءبىز ءبارىمىز, ۋنيۆەرسيتەتتەر, جاس كاسىپكەرلەر, جوعارى وقۋ ورىندارى جانە باسقا دا كورپوراتسيالار بىرىگىپ جۇمىس ىستەسەك, العا جىلجيمىز, – دەدى مينيستر.

سمي

وسى تۇستا عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم  ءمينيسترى ساياسات نۇربەك پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ ءۇش جوعارى وقۋ ورنىندا جاساندى ينتەللەكت مەكتەبى قۇرىلاتىنىن ايتتى.

– كەم دەگەندە ءۇش ۋنيۆەرسيتەت جا­سان­دى ينتەللەكت سالاسىنداعى ازىرلە­مەلەرگە ماماندانۋى كەرەك. ءبىرىنشى مەكتەپ قىزىلوردادا قورقىت اتا اتىن­داعى وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ بازاسىندا بولادى. بۇل – جەتىجىلدىق باع­دارلاما. ءبىز قازىر جاساندى ينتەللەكت مەكتەبىن قۇرۋ ءۇشىن سەۋل ۇلتتىق عىلىم جانە تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىمەن سەرىكتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدىق. بۇدان بولەك, ۇلكەن باعدارلامانى ىسكە قوسامىز. بۇل شامامەن 1 ملرد تەڭگەگە تەڭ. وڭتۇستىك كورەيا پارلامەنتى اتالعان باستامانى بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋدى ماقۇلدادى. سونداي-اق قاراشا ايىندا گونكونگ قالالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى اراسىندا ەكىنشى جاساندى ينتەللەكت مەكتەبىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلادى. ءبىز ءۇشىن جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءاربىر ستۋدەنتىنىڭ تسيفرلىق ساۋاتتىلىقتان باسقا جاساندى ينتەللەكت سالاسىندا ساۋاتتىلىققا يە بولۋى وتە ماڭىزدى. سوندىقتان  Google-مەن بىرگە ارنايى كۋرس جاسادىق. بيىل ونى پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامدى دايارلاۋدىڭ جاقسى ستاندارتتارى بار 14 ۋنيۆەرسيتەتتە (جەتەۋى – جەكەمەنشىك, جەتەۋى – مەملەكەتتىك) پايدالانامىز. كەلەسى جىلدان باستاپ قاناتقاقتى جوبانىڭ ناتيجەلەرى بويىن­شا بۇل كۋرستى بارلىق ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتى ءۇشىن مىندەتتى ەتەمىز, – دەدى ساياسات نۇربەك.

ەڭ ءىرى IT فورۋمدا ەلىمىزدىڭ تەڭدەسسىز تسيفرلىق الەۋەتى تۋرالى ايتىلعانىمەن, ەلدى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى. كەيبىر مەكتەپتەردە ءالى كۇنگە دەيىن ينتەرنەت مۇلدە جوق نەمەسە ينتەرنەت جىلدامدىعى تالاپقا ساي ەمەس. باعدات مۋسين بۇعان قاتىستى دا ماڭىزدى مالىمدەمە جاسادى.

– بۇلاي بولعانى ءۇشىن كەشىرىڭىزدەر, كەيدە ءبىز ءوز ماسەلەلەرىمىزدى ءوزىمىز شەشە الامىز دەپ سەنگىمىز كەلەدى. بىراق SpaceX سياقتى دامىعان تەحنولوگيالار بار كەزدە ولاردى پايدالانباۋ ورىنسىز بولار. وتكەن ايدا لورەن درەيەر پرەزيدەنتپەن كەزدەستى, ناتيجەسىندە ءبىز 10 مەكتەپتى ينتەرنەتكە قوستىق جانە قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى 2000 مەكتەپتى قوسۋ جونىندە كەلىسىمشارتقا قول قويامىز. جارتى جىل ىشىندە وقۋشىلار تسيفرلىق يگىلىكتەردى ەركىن پايدالانىپ ينتەرنەتكە قوسىلا الادى. كەلىسىمشارتتى اياقتاۋعا جانە قول قويۋعا ەكى اپتا كەتتى, ەكى اپتادان كەيىن تولىق اقپاراتتى ايتامىن. بۇل ۇكىمەتتىڭ قارجىسى, سوندىقتان قىزمەتتەردىڭ قۇنى تۋرالى بارلىق مالىمەتتى مىندەتتى تۇردە جەتكىزەمىز, – دەدى ب.مۋسين.

ودان بولەك, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ فورۋمدا 5G ينتەرنەتتى ورناتۋدى مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاۋدى تاپسىرعان ەدى. ب.ءمۋسيننىڭ ايتۋىنشا, 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارىنىڭ جارتىسىنان كوبى 5G-گە قوسىلادى. جوسپار بويىنشا بيىل 700 بازالىق ستانسا ورناتىلۋى قاجەت. جىل سوڭىنا دەيىن بۇل كورسەتكىش 1 مىڭعا جەتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار