ول كەزدە قازىرگىدەي جاعداي جوق – تۇرمىس تومەن, سالت قاتال, ەلىڭە جىل ارالاتىپ قانا بارا الاسىڭ. بويىنداعى تۋعان توپىراققا دەگەن ساعىنىشىن اركىم ارقالاي باسادى. مەن ايدىڭ تاق ساندارى كۇنى ۆوكزالعا باراتىنمىن – ول كۇنى قوستاناي پويىزىنا ارقالىق ۆاگونى تىركەلىپ كەلەدى. ۆاگوننان ءتۇسىپ جاتقانداردىڭ ءبىرى – اكە-شەشەڭنىڭ دوستارى, ءبىرى كلاستاسىڭنىڭ تۋىستارى, ءبىرى كورشىلەرىڭ نە تانىستارىڭ بولىپ شىعىپ, ءماز بولىپ امانداسىپ, قۋانىپ قايتاتىنمىن.
ودان قالدى ورتالىق باسىلىمداردا شىققان ەل تۋرالى ماقالالاردى قۇنىعا وقيسىڭ. «لەنينشىل جاس» پەن «ەگەمەن قازاقستان» (تورعاي وبلىسىنان مەنشىكتى تىلشىلەر قونىسباي ءابىل مەن قايسار ءالىم) گازەتتەرى ارقىلى تۋعان جەر تىنىسىن ءبىلىپ وتىرامىن. ادەيى ماعان حابار جەتكىزىپ تۇراتىنداي وسى ەكى ازاماتتى سىرتتاي ءوز تۋىسىمداي جاقسى كورەمىن (شۇكىر, كەيىن تانىسىپ, اعالى-قارىنداستاي بولىپ كەتتىك).
راديودان, تەلەديداردان تورعايلىق ونەرپازداردىڭ كونتسەرتىن تىڭداپ, جۇرتقا جاريا ەتىپ جۇرەمىن. ماقتان ەتەمىن. داۋىسىن كەرەمەت ۇناتىپ, ومىردە كەزدەسپەگەن عازيزا جۇمەكەنوۆا تۋرالى جازعان «عازيزاگۇل, قاراعىم-اي...» اتتى ماقالام «ەگەمەن قازاقستاندا» جاريالانعاندا, مارقۇم عازيزا اپايىمىز تاڭعالىپ, تەلەفونىمدى ىزدەپ تاۋىپ, راحمەت ايتىپ ەدى.
ال 80-جىلدارى ەجەلگى ايتىس ونەرى جاڭعىرىپ, الماتىعا تورعايلىق ايتىسكەرلەر مەن تەرمەشىلەر كەلگەن كەز ناعىز مەرەكەگە اينالعان-تىن. بوركىنە تاققان ۇكىسى سال-سەرىدەي جاسانعان كوركىن اشا ءتۇسىپ, قونىسباي ساحناعا شىققاندا, تۇتاس زال دۋىلداتا قول سوعاتىنىن كورىپ, كوكىرەگىمىزدى ماقتانىش كەرنەيتىن.
ايتىستان قالماۋعا تىرىساتىنمىن. ءوزىمىز ادەبيەتتەن وقىعان ماناپ كوكەنوۆتىڭ نادەجدا لۋشنيكوۆامەن ايتىسىن كورۋ قاتتى اسەر ەتىپ ەدى. كوكەن شاكەەۆتىڭ قونىسبايمەن ءبىر-ءبىرىن قادىرلەپ, ەركەلەتىپ ايتىسقانى جۇرتتى ريزا ەتكەن. قازىرگىدەي بەت تىرناسۋ جوق ەدى. تاۋشەن اپانىڭ دومبىراسىز, تەرمەلەپ ايتىساتىنى, ەگەۋحان اپانىڭ كيمەشەگىنە ۇكى تاعىپ شىققانى ءالى دە كوز الدىمدا. جادىرانىڭ باس بايگەگە العان اقبوز اتىن اقتاڭگەر ەرىك اسقاروۆقا سىيلايتىن ايتىستا قازاق قىزىنىڭ باۋىرعا دەگەن مەيىرىمىنە, ەر جىگىتتەن دە اسقان مارتتىگىنە ريزا بولىپ, جىلاپ العانىم دا راس.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ول كەزدەگى ايتىس قازىرگىدەن باسقاشا ەدى. «بەرىلگەن ۋاقىت اياقتالدى» دەپ حابارلاعاندا حالىق «ايتسىن! ايتسىن!» دەپ وتىرىپ الىپ, ايتىس 2-3 ساعاتقا سوزىلعان كەزدەرى بولعان. ال ءاسيا بەركەنوۆا, اسەلحان قالىبەكوۆا جانە 36 جاستاعى قونىسباي ابىلەۆ «حالىق اقىنى» اتاعىن الاتىن جىلى قونەكەڭنىڭ وتكىر ءتىلدى وجەت اقىن ەرىك اسقاروۆپەن ايتىسى – مەن كورگەن ايتىستاردىڭ ەڭ ۇزاعى بولدى-اۋ دەيمىن. ناقتى قانشا ۋاقىت ەكەنى ەسىمدە جوق, ايتەۋىر بىرازعا سىلتەگەندەرىن بىلەمىن.
ەكى اقىن سول كەزدىڭ اسا وزەكتى ماسەلەلەرىن ورتاعا سالدى. وبلىستار جابىلىپ, ەل بوسىپ جاتقانىن, سەنگەن باسشىلارىمىزدىڭ ەش ارەكەت جاساماي وتىرعانىن, قازاق ءتىلىنىڭ ءحالى مۇشكىل ەكەنىن, ءۇيىمىزدىڭ ىشىندەگى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن دە «ماسكەۋلىك اعا» نۇسقاۋ بەرەتىنىن... ايتقاندا جۇرتتىڭ ورنىنان تۇرىپ ۇزاق قول شاپالاقتاعانى ءالى ەسىمدە.
ءبىر كەزدە قونەكەڭ «ورتالىقتى» ىرەپ سويىپ وتىرعان ەرىك ءىنىسىن ساقتاندىرىپ, «ابايلاشى, انا جاق ەستىپ قالادى دەپ قورىقپايسىڭ با؟» دەپ ەدى. ەرىك توسىلعان جوق: «گورباچەۆ قازاقشا بىلمەيدى عوي» دەپ, جۇرتتى كۇلكىگە قارىق قىلىپ تاستادى. سونداعى قونەكەڭنىڭ: «ول قازاقشا بىلمەگەنمەن, اۋدارىپ بەرەتىندەر تابىلادى» دەگەنى تاريحىمىزداعى زوبالاڭ جىلداردى تاعى ءبىر ەسكە سالىپ وتكەن.
قونىسبايلاردىڭ ءىزىن الا ساحناعا ايبەك, بەكارىس, داۋلەتكەرەي سياقتى ايتىستىڭ جاس قابىلاندارى شىقتى. بۇلار – بۇرىنعىنىڭ ايتىسىن كورگەن, ءداستۇرىن العا وزدىرعان, قازاقتىڭ كيەلى ونەرىن قادىرلەي بىلگەن, ويلارى جۇيرىك, سوزدەرى قۇنارلى ادۋىندى تولقىن. وسىنداي جاستارعا جول بەرگىسى كەلدى مە (ايبەك – قونەكەڭنىڭ ءتول شاكىرتى) الدە بەكزات ونەردە باس كوتەرە باستاعان كەلەڭسىز جايلاردان اۋلاق بولعىسى كەلدى مە, قونىسباي ايتىستان ەرتە كەتتى. بىردە كەيبىر بۇرمالاۋشىلىقتار تاۋداي كوڭىلىن جەر ەتكەنىن, تاۋانىن قايتارعانىن ايتىپ قالعانى دا بار...
سولار دا جۇرەككە سالماق ءتۇسىردى مە ەكەن, ادامنىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى
75 جاستان استى دەپ جاتقاندا, اقىننىڭ تۇلپارى 70-كە دە جەتپەي جىعىلدى. وعان دا جىل تولۋعا تاياپتى. اقىننىڭ جارى ءمۇنيرا جولداعان قۇران باعىشتاۋ داستارقانىنا شاقىرۋ جۇرەكتى شىم ەتكىزدى:
«جىل تولدى قالىڭ ەلى قادىرلەگەن,
ايىرىلىپ ارداقتىمنان قالعانىما...»
مەكەنىڭ پەيىشتە بولسىن, قازاقتىڭ ءاي-ءاي اقىنى!
كامال الپەيىسوۆا,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى
