وتىرىستا كوميسسيا توراعاسى نۇرلان ءابدىروۆ سايلاۋ وتەتىن وڭىرلەردى ارالاۋ باستالعانىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋ كوميسسيالارىنا ادىستەمەلىك-پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى ينسپەكتسيالىق ساپارمەن بارلىق 17 ءوڭىردى ارالاۋدى باستاعان. اتاپ ايتقاندا, اقمولا, الماتى, اتىراۋ, جەتىسۋ, قاراعاندى, قىزىلوردا, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان, شىعىس قازاقستان وبلىسى مەن وسى وڭىرلەردىڭ 24 قاناتقاقتى اۋدان مەن وبلىستىق ماڭىزى بار قالالارىن ارالاپ, سايلاۋدى وتكىزۋگە دايىندىق بارىسىمەن تانىستى.
– سايلاۋ ۇردىسىندە تۋىندايتىن ماسەلەلەر بويىنشا تۇسىندىرمەلەر مەن تاجىريبەلىك كەيستەردى تالدادىق. ينسپەكتسيالىق ساپارلار بارىسىندا جەرگىلىكتى جەرلەردە اۋداندىق اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى ءۇشىن ۇيىمداستىراتىن كاسكادتىق ادىسپەن وتكىزىلەتىن وقۋ سەمينارلارىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى, – دەدى وسك توراعاسى.
كانديداتتاردى تىركەۋ 16 قىركۇيەكتە باستالىپ, 5 قازانعا دەيىن جالعاستى. تارتىسقا تۇسۋگە نيەت بىلدىرگەندەردىڭ 36 پايىزىنان كوبى ساياسي پارتيالاردىڭ مۇشەلەرى. جالپى ۇمىتكەرلەردىڭ ورتاشا جاسى – 47. باسىم بولىگى ەر ازاماتتار.
– ءبىر ورىنعا ەڭ جوعارى باسەكەلەستىك – جامبىل وبلىسىندا (جۋالى اۋدانى), جەتىسۋ وبلىسىندا (كەربۇلاق اۋدانى), تۇركىستان وبلىسىندا (بايدىبەك اۋدانى) 9 ۇمىتكەردەن, ەڭ ازى – 3 ۇمىتكەر اقمولا وبلىسىندا (جاقسى اۋدانى), اتىراۋ وبلىسىندا (يساتاي اۋدانى), باتىس قازاقستان وبلىسىندا (قاراتوبە اۋدانى), قوستاناي وبلىسىندا (التىنسارين, دەنيسوۆ, قارابالىق اۋداندارى). ورتاشا ەسەپتەگەندە ءبىر ورىنعا بەس ۇمىتكەر تالاسادى. دالىرەك ايتقاندا, ءبىر ورىنعا 5,53 ۇمىتكەر بار. ۇسىنۋ بارىسىندا بارلىق تىركەلگەن جەتى ساياسي پارتيا ءوز بەلسەندىگىن كورسەتتى («اق جول» قدپ, Amanat, «اۋىل» حدپپ, بايتاق, جسدپ, قحپ, «Respublica»). ۇمىتكەرلەردىڭ ەڭ كوبى – 35 پەن 55 جاس ارالىعىندا – 68,27%. ەڭ ەرەسەك ۇمىتكەر اتىراۋ وبلىسىنىڭ قىزىلقوعا اۋدانىندا – 62 جاستا, ەڭ جاس ۇمىتكەر باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تاسقالا اۋدانىندا – 27 جاستا. كانديداتتاردىڭ اراسىندا 13 ايەل بار. ساياسي ناۋقانعا تۇسۋگە ۇمىتكەرلەردىڭ 63,05 پايىزى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر 9,64 پايىزى بيۋدجەت سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, 14,86 پايىزى كوممەرتسيالىق قۇرىلىمداردا جۇمىس ىستەسە, 0,8 پايىزى ساياسي پارتيالاردا جانە ۇەۇ-دا تىركەلگەن, ال 6,8 پايىزى ۋاقىتشا جۇمىسسىز. قالعاندارى ءتۇرلى سالالاردا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ازاماتتار. ۇسىنىلعان كانديداتتاردىڭ اراسىندا ەكونوميستەر – 21,69, زاڭگەرلەر – 19,28, وقىتۋشىلار – 14,46, ينجەنەرلەر – 13,6, اۋىل شارۋاشىلىعى – 9,64, ال 21,28 پايىزى باسقا ماماندىق وكىلدەرى, – دەدى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين پەتروۆ.
سونداي-اق ول كانديداتتاردى ۇسىنۋ قورىتىندىلارى بويىنشا بارلىق اقپارات ءتيىستى اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ سايتتارىندا, ال وڭىرلەر بويىنشا سىلتەمەلەرى بار جيىنتىق اقپارات ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ سايتىندا جاريالاناتىنىن ايتتى. وسىعان دەيىنگى باسقوسۋدا اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ توراعالارىنا كوممۋنيكاتسيانىڭ ءتۇرلى ارنالارى ارقىلى سايلاۋ ۇدەرىسىنە بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ ساياسي ناۋقان تۋرالى اقپاراتقا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ, اقپاراتتىق قولداۋ ماسەلەلەرىن تۇراقتى ءارى جەكە باقىلاۋدا ۇستاۋ تاپسىرىلعان بولاتىن. بۇعان ءتيىستى ۋاكىلەتتى ورگان مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار كومەك كورسەتۋگە ءتيىس. وسى رەتتە وسك مۇشەسى اناستاسيا ششەگورتسوۆا اكىمدەردىڭ سايلاۋى ءوتىپ جاتقان بارلىق وڭىردە داۋىس بەرۋ كۇنى تۋرالى اقپاراتتىق باننەرلەردىڭ ورنالاستىرىلعانى جانە جەرگىلىكتى تەلەۆيزيالىق باق ەفيرىندە اقپاراتتىق ناۋقاننىڭ باستالعانى تۋرالى باياندادى.
– ءبىز كۇن سايىن اقپاراتتىق كەڭىستىككە مونيتورينگ جۇرگىزەمىز. ياعني 42 اۋدان مەن 3 قالا اكىمىن سايلاۋ ناۋقانى تۋرالى اقپاراتتىڭ قالاي جۇرگىزىلىپ جاتقانىن قاراستىرامىز. اپتا سايىن وسى اقپاراتتاردى تالداۋ جاساپ, قورىتىندىلايمىز. ازاماتتاردى سايلاۋ ناۋقانى تۋرالى حاباردار ەتۋ ءۇشىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى ءۇش اقپاراتتىق بەينەروليك ازىرلەدى. ولاردىڭ ەكەۋى ناۋقان كەزەڭدەرىنە سايكەس جەرگىلىكتى تەلەارنالاردا كورسەتىلۋى ءۇشىن وڭىرلەرگە جىبەرىلدى. وكىنىشكە قاراي, جەرگىلىكتى تەلە جانە راديو ارنالاردىڭ بارلىعىندا بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جوعارى دەڭگەيدە ەمەس. كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 9 كورسەتىلىم. ەڭ ازى اباي وبلىسىندا – 4 شىعارىلىم. سونداي-اق اتىراۋ, الماتى, جامبىل, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا راديودا بەلسەندى ءجۇرىپ جاتقان جوق. باتىس قازاقستان جانە ۇلىتاۋ وبلىسىندا تاۋلىگىنە 20 كورسەتىلىم جانە شىعىس قازاقستان مەن پاۆلودار وبلىسىنداعى راديودا 36 جانە 26 شىعارىلىم جۇرۋدە. بۇل – جاقسى كورسەتكىش, – دەدى اناستاسيا ششەگورتسوۆا.
جيىنعا ونلاين بايلانىستا وبلىستاردىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ توراعالارى مەن مۇشەلەرى, ساياسي پارتيالاردىڭ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. وتىرىس قورىتىندىسىندا كوميسسيا توراعاسى ايماقتارعا بۇل باعىتتاعى جۇمىستى كۇشەيتۋدى جانە كانديداتتارعا ۇگىتتىك باسپا ماتەريالدارىن ورنالاستىرۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى ورىن بەرۋدى تاپسىردى.
سايلاۋ ناۋقانىنىڭ نەگىزگى مەرزىمىندە كانديداتتاردى ۇسىنۋعا 20 كۇن, كانديداتتاردى تىركەۋگە 25 كۇن قاراستىرىلعان. كانديداتتاردى تىركەگەننەن كەيىن بىردەن سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى باستالادى.
