1991 جىلدىڭ 2 قازانىندا بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان كەڭەس وداعىنىڭ ەڭ سوڭعى 72-كوسموناۆتى – قازاقتىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى توقتار اۋباكىروۆ الىپ كەڭىستىككە شىقتى. كەڭەستىك-اۋستريالىق حالىقارالىق ەكيپاجدىڭ قۇرامىندا عارىشتىق عىلىمي زەرتتەۋ جۇرگىزگەن توپ 2-10 قازان ارالىعىندا وربيتالىق «مير» ستانساسىندا بولىپ قايتتى.
قازاقتىڭ تۇڭعىش عارىشكەرى, قازاقستاننىڭ حالىق قاھارمانى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, كسرو-نىڭ ەڭبەگى سىڭگەن ۇشقىش-سىناقشىسى, اۆياتسيا گەنەرال-مايورى توقتار اۋباكىروۆتىڭ ونەگەلى ومىرىنەن سىر شەرتەتىن «ەر توقتار» كىتابى جارىق كوردى. اۆتورى – بەلگىلى جۋرناليست تالعات ءسۇيىنباي.
ەسسە, سىر-سۇحبات, قۇجات-قورجىن سىندى ءۇش بولىمنەن تۇراتىن كىتاپتا عارىشكەر توقتار وڭعارباي ۇلىنىڭ وسىدان 32 جىل بۇرىن عارىشقا ۇشقان جۇلدىزدى ساپارىنان باستاپ, بۇگىنگە دەيىنگى ونەگەلى ءومىر جولى سيپات-
تالادى.
كىتاپ اۆتورى تۇڭعىش عارىشكەر تۋرالى شىعارما جازۋعا قالاي كەلگەنىن تومەندەگىشە باياندايدى: «عارىشكەر تۋرالى ءمۇيىزى قاراعايداي جازۋشىلار (ورىسى بار, قازاعى بار – ماسكەۋى بار, الماتىسى بار!) جازباق نيەت تانىتقان. بارعان. باتىر بىرقاتار اڭگىمەلەسۋ, سىرلاسۋدان سوڭ كەيىپكەر رەتىندە «جوق!» دەپ جاۋاپ بەرگەن. وسىنىڭ ءبارىن ءوز اۋزىنان ەستىگەندە كادىمگىدەي جۇرەكسىنىپ قالدىم. كەرى شەگىنەرگە جول جوق! ونىڭ ۇستىنە توقاڭنىڭ ءومىرى وقيعاعا تۇنىپ تۇر. تاقىرىپقا مۇلدەم باسقا قىرىنان كەلدىم. سايتتاردان تىكەلەي ول سىناعان دىبىستان وزعان دۇلەي ۇشاقتاردىڭ تەحنيكالىق مىنەزدەمەسىن وقىعان سايىن, اعامىزدىڭ بولمىسى ءتىپتى قىزىقتىرا ءتۇستى. جۋرناليست ەكەنىمدى ۇمىتىپ, ول ءۇشىن جانكۇيەر قازاق رەتىندە قۋاندىم. سارايىم اشىلدى», دەيدى تالعات ءسۇيىنباي.
كوزىقاراقتى وقىرمان بۇل كىتاپتى جۋرناليست تالعات ءسۇيىنبايدىڭ 2004 جىلى جارىق كورگەن «تۇڭعىش قازاق عارىشكەرى توقتار اۋباكىروۆ» اتتى عۇمىرنامالىق-دەرەكتى ەسسەنىڭ جالعاسى دەپ ويلاۋى زاڭدى دا. سەبەبى قازاق باتىرىنىڭ كەيىنگى 20 جىلعا جۋىق كەزەڭدەگى ءومىرىنىڭ كۇنگەي مەن كولەڭكەلى تۇسى, ساياساتتاعى «تار جول تايعاق كەشۋى» دە باياندالادى.
«الماتى» باسپاسىنان جارىق كورگەن كىتاپتىڭ رەداكتورى – «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جارتى عاسىرعا جۋىق ەڭبەك سىڭىرگەن بەلگىلى جۋرناليست-جازۋشى گۇلزەينەپ سادىرقىزى.
