ايماقتار • 01 قازان, 2023

جەتەلى جەتى قادام

280 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستانايدا وزگە ءتىلدى مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا وتكەن «مەملەكەتتىك تىلگە جەتى قادام» جوباسى ءوز مارەسىنە جەتتى. بيىل ناۋرىز ايىندا باستالعان جوبا تۇتاس وبلىستى قامتىپ, وعان قاتىسقان 5-11-سىنىپ ارالىعىنداعى 200-گە جۋىق وقۋشى جەتى اي بويى ءتىل سىندىرىپ, تىلدىك داعدى قالىپتاستىرۋعا تالاپتانىپ كورگەن.

جەتەلى جەتى قادام

ناتيجە بار سياقتى. وعان قوستانايداعى جاستار سارا­يىندا وتكەن فورۋمدا كوز جەت­كىزگەندەي بولدىق. جوبانىڭ قورىتىندىسى جاريالانعان ­جيىندا جەتى اي بويى بەلسەن­دىلىك تانىتىپ, ءتىل ۇيرەنۋگە ەرەك­شە ىقىلاسى بار ەكەنىن دالەلدەپ باققان ىنتالى بالا­لار ماراپاتتالدى. ال قاتار­لاستارىنان وزىپ شىققان ەڭ ۇزدىك 11 وقۋشى استاناعا بارىپ, ەلوردانىڭ كورىكتى جەرلەرىن قىزىقتاپ قايتاتىن بولدى.

بالانى باستان ءتىل ۇيرە­نۋ­گە ىنتالاندىراتىن مۇنداي اۋقىمدى ءارى جارتى جىلدان اسا ۋاقىتقا سوزىلعان ۇزاق­مەر­زىم­دى ءىس-شارانىڭ وڭىردە ءبىرىنشى ­رەت ءوتىپ وتىرعانىن ايتا كەتۋ كە­رەك. 56 ۇلتتىڭ وكى­لى قاتىس­قان «جەتى قادام­نىڭ» جوسپار-جوسىعىن وب­لىس­تاعى قوعامدىق كەلىسىم مە­كەمەسىنىڭ باسشىسى ناتاليا رامازانوۆا جاساپ شىققان. جوبا اۆتورىنىڭ ايتۋىنشا, بالالار ۇستازدارى­نىڭ جە­تەكشىلىك ەتۋىمەن ءار كەزەڭ­نىڭ تاقى­رىبىنا ساي ەسسە جازىپ, اۋىزەكى سويلەۋ داعدىلارىن دامىتقان. مەملەكەتتىك تىلدە چەللەندج, تۋعان جەر تۋرالى شاعىن بەينەبايان ءتۇسىرىپ, ءتىل ۇيرەتەتىن ارنايى تاپسىرمالاردى ورىنداعان. بۇل ورايدا جەتى اي ىشىندە كەزىگەتىن اتاۋلى مەرەكەلەردىڭ دە ەسكەرۋسىز قالماعانىن اڭعاردىق. مى­سالى, قازاقستان حالقىنىڭ بىر­لىگى كۇنى قارساڭىندا وسى جوباعا تارتىلعان مۇعالىمدەر ءوز مەكتەپتەرىندە ء«تىل – ەل تىرەگى» دەگەن تاقىرىپتا سىنىپ ساعاتتارىن وتكىزسە, ماۋسىم ايىندا وقۋشىلار «اۋىلىم – التىن بەسىگىم» دەپ اتالاتىن بەينەبايان جاساعان. ال شىل­دەدە ونلاين رەجىمدە وتكەن جيىندا ءار بالا «مەملەكەت­تىك ءتىل­دىڭ مارتەبەسىن قالاي ارت­­تىرامىن؟» دەگەن ساۋالعا اۋىز­­شا جاۋاپ بەرىپ, كوپشىلىك ­ورتادا ءوز ويىن ەركىن جەتكىزۋ­گە تالپىنعان.

بالالار بۇدان تىس بەرىلگەن تىلدىك تاپسىرمالاردى ورىنداپ بىتكەن سوڭ, اي سايىن بى­لىكتى ءتىل ماماندارىنان قۇ­رىل­عان قازىلار القاسىنىڭ قارا­ۋىنا جىبەرىپ وتىرعان. «مۇن­دا قازاق ءتىلىن ءارتۇرلى دەڭ­­گەيدە مەڭگەرگەن بالالار وتىر. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – ولار ءتىلدى ابدەن مەڭگەرىپ العانشا قولداۋ كورسەتۋ, ءبىر ناتيجە شى­عارعانشا كومەكتەسۋ, وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن سۇرانىسىن قالىپ­تاستىرۋ, ولاردىڭ وزدەرىنىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ءتىل تى­نىس­تاي الاتىنداي تىلدىك ورتا قۇرۋ. اتالعان جوباعا وبلىس­تىق قوعامدىق دامۋ باسقار­ما­سى باستان-اياق قولداۋ كورسەت­تى», دەيدى ناتاليا رامازانوۆا.

قارابالىقتاعى اباي اتىن­داعى №2 مەكتەپتىڭ وقۋ­شى­سى, ۇستازىمەن بىرگە وسى فو­رۋمعا ارنايى كەلگەن نا­دەج­دا كوتوسوۆا ءتىل ۇيرەنۋ ءۇشىن وسىنداي بەلسەندى ورتا­نىڭ بولعانى ماڭىزدى, دەي­دى. «مەملەكەتتىك تىلگە جەتى قا­دام» جوباسى باستالعالى, وب­لىس­تىڭ باسقا وڭىرلەرىنەن كوپ دوس-قۇربى تاپقانىن ايت­قان نادەجدا: «وسى جوباعا قا­تى­سىپ جاتقان بالالاردىڭ ءبارى ورىس مەكتەپتەرىندە ءبىلىم الادى. ءساۋىر ايىنان بەرى ءبا­رىمىز ورتاق چات ارقىلى بايلانىسىپ, تەك قازاق تىلىندە سويلەستىك. ۇنە­مى ءبىرىمىزدىڭ قا­تەمىزدى ءبىرىمىز تۇزەپ, قازاقشا نەشە ءتۇرلى جۇم­باق جاسىرىپ, ولەڭ وقىپ, كوڭىلدى كۇندەرىمىزدى وتكىز­دىك. جوبا اياقتالعانىمەن, بايلا­نىس ۇزىل­مەيدى. قاشىقتان بولسا ­دا ءبىر ۋاق سويلەسىپ, اڭگىمەلە­سىپ, تىلدىك داعدىمىزدى دامى­تىپ وتىرامىز. ال فورۋمعا كەل­سەك, بۇگىن ءدارىس وقىعان سپي­كەرلەردەن ءبىز الاتىن ۇلگى-ونە­گە كوپ ەكەن, ول كىسىلەردىڭ ورە­لى وي-پىكىرلەرى دە ۇلكەن اسەر­گە بولەدى», دەدى.

ۇيىمداستىرۋشىلار فو­رۋمعا جان-جاقتان قازاق ءتىلىن ءبىر كىسىدەي جاقسى مەڭگەرگەن, بۇ­گىندە كوپتىڭ كوز الدىندا ەلگە كورىنىپ جۇرگەن بىرنەشە بەلسەندى جاستى شاقىرعان. نا­دەجدا سونى ايتىپ وتىر. جيىنعا قاتىسۋشىلار ءۇش سەك­تسياعا ءبولىنىپ, سول اعا-اپا­لارىنان اقىل سۇراپ, كەڭەس تىڭ­دادى. سپيكەرلەردىڭ اراسىندا كەزىندە وبلىستىق تەلەارنادا جۇمىس ىستەگەن, بۇگىندە ۇلتتىق ارنانىڭ «تاڭشولپان» باعدارلاماسىنىڭ جۇرگىزۋشىسى, ديكتور اللا گاۆرينا دا بار.

– كەزىندە ءدال وسى وقۋشى­لار سەكىلدى ءبىز دە ءتۇرلى باي­قاۋ مەن فورۋمعا قاتىسىپ جۇر­دىك. ول كەزدە وزگە ۇلت وكىلى قا­زاقشا سويلەسە, جۇرت جاپ­پاي تاڭ­عالىپ, كادىمگىدەي قول­­پاش­تاپ جاتاتىن. ول داۋرەن ءوتتى. قازىر بۇل قالىپتى ۇردىسكە اينالىپ كەلەدى. ءوز باسىم سولاي بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. وكى­نىشتىسى, قوس ءتىلدى قاتار الىپ ءجۇرۋ كەرەك دەگەن سياقتى تاپ­تاۋرىن تۇسىنىكتەن ءالى ارىلا الماي كەلەمىز. مۇنى ءوزىمىز عانا توقتاتا الامىز. دەگەنمەن جاس­تاردىڭ تالابى ۇنادى, قا­زاقشا سويلەپ تۇر. ءبىزدىڭ كە­زىمىزدە مۇنداي بولعان جوق. كوپ وقۋشى مەديا سالاسىنا قى­زىعادى ەكەن, مەن ولارعا مە­ديا­كەڭىستىكتە قازاق تىلىنە سۇ­رانىس جوعارى ەكەنىن ايتتىم. ءوز باعدارلامالارىم مەن جۇ­مىسىم تۋرالى اڭگىمەلەپ بەر­دىم. جاستار قازاق ءتىلىن بىل­گەن ادام قور بولمايتىنىن تۇسىن­گەندەي بولدى, – دەيدى اللا.

فورۋم بارىسىندا ءتىل ۇيرە­نۋشى وقۋشىلاردىڭ ۇستازدارى قاتىسقان ترەنينگ ءوتتى. ال جوبا جەڭىمپازدارى الداعى كۇندەرى استاناعا بارىپ, ەلورداداعى الجير مۇراجايى, ۇلتتىق كى­تاپحانا, ۇلتتىق مۋزەي, بەي­­بىتشىلىك پەن كەلىسىم سارا­يى, پرەزيدەنت مۇراجايى سە­كىل­دى قاس­تەرلى ورىنداردى, وزگە دە ما­دەني ورتالىقتاردى ارالاماق.

 

قوستاناي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار