ساياسات • 26 قىركۇيەك, 2023

ازيا كەڭەسىنىڭ ترانسفورماتسياسى

265 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇعان دەيىن جازعانىمىزداي, نيۋ-يوركتە بۇۇ باس اسسامب­لەيا­سىنىڭ 78-سەسسياسى اياسىندا قازاقستاننىڭ توراعا­لىعى­مەن ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى كەڭەسى (اوسشك) سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ بەيرەسمي جيىنى ۇيىمداس­تىرىلدى. جيىندا ازيا كەڭەسىن ترانسفورماتسيالاۋدىڭ جول كارتاسى ماقۇلداندى. بىلە بىلسەك, بۇل – ۇيىمنىڭ جاھان­دىق مارتەبەسىن كوتەرىپ, دەڭگەيىن ارتتىراتىن بىرەگەي قادام.

ازيا كەڭەسىنىڭ ترانسفورماتسياسى

اوسشك باس حاتشىسى, ەلشى قايرات سارىبايدىڭ ايتۋىنشا, بۇل جەردەگى ترانسفورماتسيا – ازيا كەڭەسىن تولىققاندى حالىقارالىق وڭىرلىك ۇيىم رەتىندە نىعايتۋعا باعىتتالعان كە­ڭەي­تىلگەن رەفورمالار كەشەنى. مي­نيسترلەر كە­­ڭەسى وسى ءبىر ماڭىزدى قۇجاتتى ءبىراۋىز­دان ماقۇلدادى.

– ازيا كەڭەسىن ترانسفورما­تسيا­لاۋدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى زور. بۇل دەگەنىمىز – ازيانىڭ جاھاندىق ءرولىن كۇشەيتۋ ءارى مۇشە-مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىن­تى­ماقتاستىقتى جاڭا بيىكتەرگە جە­تە­لەۋ. قابىلدانعان جول كارتاسى ءبىزدىڭ ۇيىمدى بىرتىندەپ قۇرىلىمدىق تۇرعىدان وزگەرتۋگە باي­لانىستى تۋىندايتىن ماسەلە­لەردى تالقىلاۋ مەن شەشىم قابىل­داۋدىڭ باستى قۇجاتى. بۇل ۇيىم جار­عىسىن جاساۋ, ازيا كەڭەسى ايا­سىن­دا ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا باعىت­تارىن زەردەلەۋ, بيۋد­جەت­تىك جانە كادرلىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ, سونداي-اق باسقا دا ماسەلەلەردى قامتيدى. ازيا كەڭەسى وسىنداي وركەندى وزگەرىس­تەردىڭ ناتيجەسىندە مۇشە-مەملەكەتتەر اراسىنداعى الداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جان-جاقتى باعىتتارىن ناقتىلاي تۇسۋگە ءارى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ۇيىمدىق جانە ينستيتۋتسيونالدىق بازاسىن نىعايتۋعا ۇمتى­لادى, دەپ ناقتىلادى قايرات سارىباي.

نيۋ-يوركتە قابىلدانعان شە­شىمدە ازيا كەڭەسىنىڭ اعا لاۋازىمدى تۇلعا­لار كوميتەتىنە بەرىلگەن ترانسفور­ما­تسيا­لاۋ­دىڭ جول كارتاسىنىڭ بارلىق ەلە­مەنتىن تال­قىلاۋدى ودان ءارى جالعاستىرىپ, مي­­نيسترلەر كەڭەسى نەمەسە سامميت شە­شىم قابىلداۋى ءۇشىن ۇسىنىمدار بەرۋ جو­نىن­دەگى تاپسىرما كورىنىس تاپقان. باس حاتشى رەتىندە ق.سارىبايعا مۇشە-مەم­لەكەتتەردىڭ كەلىسسوزدەر ۇدەرىسىن ۇي­لەس­تى­رۋ مەن ىلگەرى­لەتۋدە توراعالىققا قولداۋ كور­سەتۋ تاپسىرىلىپ وتىر.

– مينيسترلەر كەڭەسى تۇراقتى دامۋ ماقساتىندا ەرىكتىلەر قوز­عا­لىسىن ىلگەرىلەتۋ جونىندە ما­لىمدەمە جاساعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل قۇجات ازيا كەڭە­سى­نە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ تۇراقتى ءارى جارقىن كەلەشەككە قول جەتكىزۋىنە وڭ اسەرىن تيگىزەتىن ەرىكتىلەردىڭ كۇش-جىگەرىن ودان ءارى دامىتۋعا ءارى جاردەمدەسۋگە دەگەن قۇلشىنىسىن كورسەتەدى. مۇنى ازيا كەڭەسى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ مۇلدەم جاڭا باعىتى دەپ اتاۋعا بولادى. سونىمەن قاتار مۇنداي باس­تامالار ما­دەنيەت­ارالىق ديا­لوگتىڭ دامۋىنا جانە ءبىزدىڭ حالىقتارىمىز اراسىنداعى سەنىم مەن تولەرانتتىلىقتى نى­عاي­تۋ­عا سەپتىگىن تيگىزەتىنى ءسوزسىز. ازيا كە­ڭەسى ۆولونتەرلىك قوزعالىستىڭ باع­­دارلامالارى مەن جوبالارىن ىلگە­رى­لەتۋ, ولاردىڭ جۇمىسى ءۇشىن قو­لاي­لى جاعداي تۋدىرۋ, تەحنيكالىق داعدىلاردى دامىتۋدى كوزدەيتىن ترەنينگتەر مەن كۋرستاردى كوبەيتۋ ارقىلى ەرىكتىلەردىڭ ازيانىڭ كەمەل كەلەشەگىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان الەۋەتىن تولىق پايدالانۋدا ماڭىزدى ورىن الادى دەگەن ۇمىتتەمىن, – دەدى اوسشك باس حاتشىسى.

سونداي-اق جيىندا مي­نيس­تر­لەر كەڭە­سى تاعى ءبىر ماڭىزدى شەشىم قابىلدى. بۇل – باس حات­شىنىڭ ورىنباسارىن ءۇش جىل مەرزىمگە تاعايىنداۋ تۋرالى شە­شىم. «قىتاي ۇسىنعان چجان لينگ حانىم وسى لاۋازىمدا بولعان چي فان حانىمنىڭ ورنىن باسادى. ەكەۋى دە – قىتاي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ تا­جىري­بە­لى ديپلوماتتارى. جالپى, قىتاي – ازيا كەڭەسى ۇدەرىسىنىڭ ەڭ بەلسەندى جاق­تاۋ­شىلارىنىڭ ءبىرى. مەن مۇشە مەملەكەتتەردىڭ وسى جوعارى لاۋازىمدا ساباق­تاس­تىقتى قامتاماسىز ەتكەنىنە قۋانىشتىمىن», دەدى قايرات سارىباي.

قىسقاسى, ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى كەڭەسىن ترانسفور­ما­تسيالاۋدىڭ جول كارتاسىندا جوبا-جوس­پارلار جۇزەگە اسقاندا ۇيىمنىڭ جا­ھاندىق ءرولى دە ارتا تۇسەدى. قۇ­جاتتا قام­تىلعان رەفورمالار ناتيجەسىندە ازيا كەڭەسى ەل­­دەردى بەيبىتشىلىك, ىنتى­ماق­تاستىق, قاۋىپ­سىزدىك, دامۋ جو­لىندا بىرىك­­تىرەتىن ەڭ ءتيىمدى الاڭ­عا اينالا تۇسپەك. تيىسىنشە, ونىڭ حالىق­ارالىق بەدەلى دە وسە­رى انىق. 

سوڭعى جاڭالىقتار