تالدى حانزاداسى

ارقا وڭىرىنە ءتان ەجەلگى كە­زەڭ تاريحىن زەرتتەۋشى يگور كۋكۋش­كيننىڭ پىكىرىنە جۇگىنسەك, مۇنداعى قورعاندار تىزبەگى التىن وردا زامانىنان باستاپ, قولا ءداۋىردى قامتيتىن نىساندار كورىنەدى. سوندىقتان دا شىعار, ارحەولوگتەر تالدى – 2 قو­رىمىنىڭ №2 وباسىن ج.س.د. ءVىى عاسىر ۇلەسىنە جاتقىزسا, ىرگەلەس تۇرعان №5 وباعا ج.س.د. ءVى عاسىر دەگەن انىقتاما بە­رىپتى.

قورىمعا قازبا جۇمىستارىن جۇر­گىزۋ ناتيجەسىندە, 200-گە جۋىق ءىرى ال­تىن بۇيىم, 22 مىڭنان استام ۇساق بۇيىم تابىلعان. ماماندار بار­لىق وبا ەرتە كەزدە تونالعانىن ايتادى. دەسەك تە, كوپشىلىك نازارىن اۋدارعان دۇنيە – №5 وبادا جەرلەگەن 30-35 جاستاعى ەر ادام مەن № 2 وبادان تابىلعان 50-55 جاستاعى ايەلدىڭ مۇردەسى. انتروپولوگ ايناگۇل يسماعۇلوۆا بۇل ادامداردا از­داعان موڭعولويد قوسپاسى بار, ەۋروپالىق ءناسىل ەكەنىن ايتادى.

ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى, ارحەو­لوگ ارمان بەيسەنوۆ «قورىمنان تا­بىلعان ساق جاۋىنگەرى التىن كيىم­مەن جەرلەنگەندىكتەن بۇل دا كەزەكتى «التىن ادام» رەتىندە تانىلۋى ءتيىس. ەكىنشىدەن, بۇل پەندە ءارى بيلەۋشى ءارى جاۋىنگەر بولعان سىڭايلى» دەگەن جورامال ايتادى.

ويتكەنى ادامنىڭ كەۋدەسى تو­لىقتاي التىنمەن اپتالعان. سونى­مەن قاتار اتالعان قورعان ىشىنەن 130 دانا دارا التىن بۇ­يىم, سونىمەن قاتار التىننان جاسالعان كوپ­تەگەن ءىنجۋ-مارجاندار مەن قابىر­شاقتار, قولادان جاسالعان 14 جەبە, تاس مونشاقتار تابىلسا, التىن بۇيىم­دار اراسىندا مىسىقتەكتەس جىرت­­قىشتىڭ شەبەر مۇسىندەرى, ساداق وقتارىن سالىپ, بەلدە تاعىپ جۇ­رۋگە ارنالعان وقشانتاي قورامساق, سىر­عالار, القالار, ت.ب. بۇيىمدار انىق­تالعان.

تالدى حانزاداسىنىڭ عىلىمي جاڭعىرتپاسىن جاساعان ارحەولوگ ارمان بەي­سەنوۆ پەن رەستاۆراتور قىرىم ال­تىن­بەكوۆ, تاسمولا مادەنيە­تىنىڭ ەسكەرتكىشتەرىنەن الىنعان كيىم ەلەمەنتتەرىن قولدانا وتىرىپ, تىبا جەرىندە اشىلعان ارجان-2 قورى­مىنان الىنعان دەرەكتەردى پايدالانىپتى. ناتيجەسىندە, التىن جاپسىرمالى قىسقا كۇرتەشە كيگەن, كونۋس ءتارىزدى الاسا باس كيىمى بار, شالبارلى, ءمۇسىننىڭ تۇلا بويى اڭ ستيلىندە جاسالعان التىن بۇيىم­دارمەن اشە­كەيلەنگەن, جاۋىن­گەرلىك بيىك مارتەبەسىن ايگى­لەيتىن, مويىنالقالى, بەل­دىگىنە قوس قانجار اسىنىپ, ارعى­ماق جەتەلەگەن «تالدى حانزاداسىن» مۇسىندەپ شىعىپتى.