– اقتوعاي اۋدانى – كيەلى ەرتىس-بايان ءوڭىرىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان قاسيەتتى مەكەن. مۇندا ۇستازدىق قىزمەتتەن مايدان جولىنا اتتانعان باتىر سەرىكباي مۇتكەنوۆ, «تۋعان جەرىم – ماڭگىلىك ءتورىم» دەپ جىرلاعان اقىن قابدىكارىم ىدىرىسوۆ سەكىلدى ەلگە تانىمال ازاماتتار دۇنيەگە كەلىپ, بەلگىلى اقىن, ءانشى ەستاي بەركىمباي ۇلى ماڭگىلىك تىنىس تاپتى. وسىنداي تالانتتى تۇلعالاردى ومىرگە اكەلگەن ورتانىڭ جەرى دە قۇنارلى. ءورىسى مالعا تولى. مول ءدان جيناپ, جەردەن ىرىزدىق تەرگەن جۇرتتىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعى دا كوپكە ۇلگى. اۋداننىڭ جەتىستىگى الداعى ۋاقىتتا دا ەسەلەنە بەرسىن, – دەدى سالتاناتتى جيىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىك باتىرعوجينوۆ.
سونىمەن قاتار ول اۋداننىڭ, تۇتاس ايماقتىڭ وركەندەۋىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسقان ءبىر توپ ازاماتقا ماراپاتتار تابىستادى. مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنىڭ ارداگەرى شاياحمەت سادۋاقاسوۆ پەن اۋداندىق ءماسليحات توراعاسى جانات تاشەنوۆكە «وبلىس الدىندا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» توسبەلگىسىن تاپسىردى. سول سياقتى اۋدان اكىمى قارشىعا ارىنوۆ تالاي جىل اۋداننىڭ دامۋى ءۇشىن تەر توگىپ كەلە جاتقان ازاماتتاردى «اۋدان الدىندا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» بەلگىسىمەن ماراپاتتادى. اۋدانمەن قۇرداس قاريالارعا دا سىي-قۇرمەت كورسەتىلدى.
– تاريح ءۇشىن 85 جىل ءبىر ءسات بولسا, ءبىز ءۇشىن – قارقىندى دامۋ كەزەڭى. بۇل ۋاقىت ارالىعىندا تالاي سىناقتان ءوتىپ, كوپتەگەن جەتىستىككە جەتتىك. تۇرالاپ قالعان ەكونوميكامىزدى وركەندەتىپ, قيراعان عيماراتتاردى قالپىنا كەلتىرىپ, تالاي تىعىرىقتان تايسالماي وتتىك. بۇگىندە اۋدان كولەمىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس قاناتىن كەڭگە جايىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلىپ, الەۋمەتتىك نىساندار اشىلىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتقا بەلگىلەنگەن مىندەت-مەجە ودان دا كوپ. اۋدانىمىزدىڭ ءار جىلى بولاشاققا جاسالعان ءبىر قادام دەپ بىلەمىن, – دەدى اقتوعاي اۋدانىنىڭ اكىمى قارشىعا ارىنوۆ.
وسى ورايدا اۋداننىڭ العاشقى اكىمى, وبلىستىڭ قۇرمەتتى ازاماتى ابىلحاق تۇگەلباەۆ ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى.
– بۇگىنگى مەرەيتوي وبلىستىڭ مەرەكەسى دەسەم, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. كەزىندە وسى اۋداندا 16-17 اۋىلدىق وكرۋگتىڭ بارلىعى بىردەي شارۋاشىلىعىن شيراتىپ, كاسىبىن دوڭگەلەتىپ, ءوڭىردىڭ ىلگەرىلەۋىنە زور ۇلەس قوستى. قازىرگى ۋاقىتتا دا وڭ وزگەرىستەردىڭ بولىپ جاتقانى قۋانتادى. بۇل – ەلىمىزدەگى يگىلىكتى ىستەردىڭ, بۇگىندە باسشىلىقتاعى ازاماتتاردىڭ ۇيىمداستىرۋ جۇمىسىنىڭ, اۋدان جۇرتشىلىعىنىڭ تالاپتانىپ اتقارىپ جاتقان ەڭبەگىنىڭ جەمىسى. اۋداننىڭ توپىراعىنان كوپكە ۇلگى بولارلىق تالاي ەڭبەك ادامى, ءبىرتۋار تۇلعالار شىققان. وسىنداي جارقىن ىستەرگە تولى جەردىڭ باعىندىرار بەلەسى, الار اسۋى ءالى دە الدا دەپ ويلايمىن, – دەدى ءا.تۇگەلباەۆ.
مەرەيتوي اياسىندا اۋدان ورتالىعىندا اقشاڭقان كيىز ۇيلەر تىگىلىپ, قوناقتارعا ۇلتتىق ءدامنىڭ ءتۇر-ءتۇرى ۇسىنىلدى. اۋدان تاريحىنان سىر شەرتەتىن, جەرگىلىكتى قولونەرشىلەردىڭ تۋىندىلارى قويىلعان كورمەلەر دە ۇيىمداستىرىلدى. كۇرەس, كوكپار, اۋدارىسپاق, بايگە سىندى سپورتتىق سايىستار مەرەكەنىڭ كورىگىن قىزدىرا ءتۇستى. ات جارىستارىنا تەك وبلىسىمىزدىڭ ەمەس, وزگە وڭىرلەردىڭ شاباندوزدارى دا جينالدى. الامان بايگەدە ەرتىس اۋدانىنىڭ ءامىر اتتى شاباندوزى جۇيرىگىمەن بىرگە توپتان وق بويى وزىق كەلدى. 15 شاقىرىمدىق توق بايگەدە سەمەيدىڭ «ايشا» اتتى سايگ ۇلىگى ەشكىمگە دەس بەرمەدى. كوكپار دا وتە تارتىستى ءوتتى. اقتىق سىندا ەكىباستۇز قالاسىنا قاراستى اقكول اۋىلىنان كەلگەن «سايفۋللاح» كومانداسى مەن اقمولا وبلىسىنان كەلگەن «بەستوبە» كومانداسى كەزدەسىپ, اقكولدىك سپورتشىلار جەڭىسكە جەتتى.
– اقتوعاي اۋدانىنىڭ 85 جىلدىعى اياسىندا ءتول سپورتقا قۇرمەت كورسەتىلىپ, ۇلتتىق ويىندارىمىزدىڭ ۇيىمداستىرىلعانىنا قۋانىشتىمىز. شاباندوزداردىڭ ات ۇستىندەگى شەبەرلىگىن بايقاعان بالالاردىڭ, جەتكىنشەكتەردىڭ جانارىنان وسى سپورت تۇرلەرىنە دەگەن قىزىعۋشىلىق بايقالدى. بۇل دا ءبىر جەڭىس دەپ بىلەمىن. ال ەكى كۇنگە سوزىلعان كوكپار تارتىسى وڭاي بولعان جوق. كوماندالاردىڭ بارلىعى جاقسى دايىندىقپەن. رۋحىمىزدى كوتەرەتىن, ءتول سپورتىمىزدى ۇلىقتايتىن وسىنداي تويلار كوپ بولسىن, – دەيدى «سايفۋللاح» كومانداسىنىڭ وكىلى ەركەبۇلان ەگىنباەۆ.
وسىلايشا, اقتوعايدىڭ 85 جىلدىق مەرەيتويى كەڭ كولەمدە, جوعارى دەڭگەيدە اتالىپ ءوتتى. تويعا جينالعان قاۋىم جاقسى كوڭىل كۇيمەن تارقاستى.
پاۆلودار وبلىسى,
اقتوعاي اۋدانى
