الەم • 29 تامىز, 2023

قازاقستان: كونستيتۋتسيالىق رەفەرەندۋمنىڭ ناتيجەسى قانداي؟

233 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

Legavox.fr سايتى 30 تامىز كونستيتۋتسيا كۇنىنە وراي «قازاقستان: كونستيتۋتسيالىق  رەفەرەندۋمنىڭ ناتيجەسى قانداي؟» دەگەن تاقىرىپتا ارنايى ماقالا جاريالادى. ماقالانى ىقشامداپ اۋدارىپ بەرىپ وتىرمىز.

قازاقستان: كونستيتۋتسيالىق رەفەرەندۋمنىڭ ناتيجەسى قانداي؟

بىلتىر  ورتالىق ازيانىڭ ءىرى مەملەكەتى سانالاتىن قازاقستان رەفەرەندۋم وتكىزىپ,  ەلدىڭ ينستيتۋتسيونالدىق باعىتىن  تۇبەگەيلى وزگەرتۋ ماقساتىندا كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى بەكىتتى. مەملەكەت باسشىسى تەك ءبىر مەرزىمگە عانا سايلاناتىن بولدى,  پارلامەنتتىڭ تومەنگى  پالاتاسى - ءماجىلىستىڭ قۋاتى  نىعايا ءتۇستى,  جاڭا كونستيتۋتسيالىق سوت جۇيەسى قۇرىلدى.

30 تامىز – قازاقستاندا كونستيتۋتسيا كۇنى, مەملەكەتتىك مەرەكە.  سوڭعى 30 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسياسىندا بىرقاتار وزگەرىستەر بولدى. بىلتىرعى جىلدىڭ  قىركۇيەك ايىندا ەلدەگى سايلاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ 77 پايىزى كونستيتۋتسياعا تۇزەتۋ ەنگىزۋدى قۇپ كوردى. تۇزەتۋلەردىڭ ىشىندە پرەزيدەنتكە بەرىلگەن ارتىقشىلىقتاردىڭ قىسقارۋى  ۇلكەن مانگە يە بولدى. ودان بولەك اۋىل اكىمدەرىن جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تىكەلەي داۋىس بەرىپ وزدەرى سايلاۋى,  پارلامەنتتىڭ تومەنگى پالاتاسىنا  ساياسي پارتيالاردىڭ  وتۋىنە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ جەڭىلدەۋى, وكرۋگتاردان ءبىر مانداتتى  جۇيە بويىنشا كانديداتتاردىڭ  سايلاۋعا ء تۇسۋى قاراستىرىلعان. سونداي-اق حالىقتىڭ سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىرگەن دەپۋتاتتاردى قىزمەتتەن بوساتىپ, مانداتىنان ايىرۋ  مەحانيزمى ىسكە قوسىلدى.  كوپتەگەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ءوتىنىشى  نەگىزىندە  «بەيبىت جينالىستاردى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ تۋرالى» زاڭعا دا بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. وسى كەزگە دەيىن قولدانىستا بولعان بۇل زاڭ  ازاماتتاردىڭ  اراسىندا دەمونستراتسيا مەن قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋدىڭ اراجىگىن اجىراتۋدا تۇسىنبەۋشىلىك تۋىندادى.  سوندىقتان دا زاڭ جوباسىنا  ناقتىلاۋ مەن ناقتى شەكتەۋ ەنگىزىلدى, ال بۇل تەوريالىق تۇرعىدان العاندا  ازاماتتاردىڭ  بوستاندىقتارىن قورعاۋعا وراسان زور مۇمكىندىك تۋدىردى.

وسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا قونستيۋتسيالىق سوت قۇرىلدى.  بۇل ەلىمىزدىڭ سوت جانە زاڭ شىعارۋ تاريحىنداعى وڭ بەتبۇرىس سانالدى. سەبەبى  جاڭا قۇرىلعان ورگاننىڭ نەگىزگى  مىندەتى – كونستيتۋتسيانىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇدان بىلاي كەز كەلگەن ازامات ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن كونستيتۋتسيالىق سوتقا تىكەلەي جۇگىنە الادى.  كونستيتۋتسيالىق رەفورما ەلدىڭ دەموكراتيالىق باعىتقا بەت العانىن ايقىنداي تۇسەدى.

دەموكراتيا - عاسىردان عاسىرعا جالعاسىپ كەلە جاتقان كوشپەلىلەردىڭ باسقوسىپ باتالاسىپ, قۇرىلتاي وتكىزۋ ارقىلى قابىلدانعان تاريحي شەشىمىنىڭ مۇراسى. «وزەگىنە ورالۋ» قازاقستاننىڭ بىرتىندەپ  دەموكراتيالىق پارلامەنت جۇيەسىن قالىپتاستىرىپ كەلە جاتقانىن ايقىنداي تۇسەدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار