توبىل جاعاسىنداعى شۋاقتى شاھاردىڭ مەرەكەسىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارالاردىڭ ءبىرازى قالانىڭ العاشقى قاداسى قاعىلعاننان بەرگى ءبىر جارىم عاسىرلىق تاريحتى زەردەلەپ, وتكەن كۇنى مەن بۇگىنگى جەتىستىگىن وي ەلەگىنەن وتكىزۋگە باعىتتالدى. قيلى كەزەڭدەردە تاعدىر ايداپ كەلگەن نەشەمە ۇلتتىڭ وكىلى ءبىرجولا تۇراق تەۋىپ, تامىر جايعان الۋان ەتنوستى قوستاناي حالقىنىڭ عاسىر بويى قالىپتاسقان وزىندىك كوپقىرلى ءداستۇرى بار. ەلىمىز تاۋەلسىزدىك الىپ, ءوز قولىمىز ءوز اۋزىمىزعا جەتكەن سوڭ, وسى سان ارنا وزگەشە جاڭعىرىپ, بىرلىك پەن ىنتىماقتىڭ وزەگىندەي بولعان قازاق مادەنيەتىنىڭ اينالاسىنا توعىستى. قىرىق تارام قامشىنىڭ ورىمىندەي بىتىسكەن جاراسىم قالادا بولىپ جاتقان كەز كەلگەن مادەني ءىس-شارادان-اق ايقىن كورىنىپ تۇرادى.
قوستانايلىقتار ادەتكى داستۇرىنەن بۇل جولى دا جاڭىلمادى. تۇرعىندار مەن سىرتتان كەلگەن قوناقتار ءۇشىن بىرنەشە كۇن بويى تەگىن اۆتوبۋستار ءجۇرىپ, «قوستاناي: اتاۋلار مەن تاعدىرلار» اتتى ەكسكۋرسيالىق مارشرۋتتار ۇيىمداستىرىلدى. ورتالىق الاڭدى دۋمانعا بولەگەن اۋىل كوركەمونەرپازدارى مەن ونەر ۇجىمدارىنىڭ «Dala Fest» جوباسى اياسىندا بەرگەن كونتسەرتى دە كوپكە دەيىن كوپشىلىك كوكەيىندە قالاتىنى انىق.
احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ الدىنا قاز-قاتار تىگىلگەن اق شاڭقان كيىز ۇيلەرگە ورنالاسقان «وpen air Art» رەسپۋبليكالىق كورمە-فەستيۆالى دە جۇرتشىلىقتى ەرەكشە اسەرگە بولەدى. ءىس-شاراعا جەرگىلىكتى سۋرەتشىلەر مەن قولونەر شەبەرلەرىنەن تىس, استانا, الماتى, كوكشەتاۋ, كەرەكۋ, ورال, تارازدان كەلگەن قوناقتار دا قاتىستى. مىسالى, پەتروپاۆل قالاسىنان كەلگەن قىلقالام شەبەرى عاليا ابەنوۆا ءبىر كۇننىڭ ىشىندە قوستانايعا ارناپ بىرنەشە سۋرەت سالىپ ۇلگەرىپتى. سۋرەتشى تۋىندىلارىنىڭ ىشىندە سىرلى توبىل وزەنى, قالا ماڭىنداعى تابيعات كورىنىستەرى, ءال-فارابي داڭعىلىنداعى شاحمات ءۇيىنىڭ كۇمبەزدى عيماراتى بار.
– ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن قىلقالام شەبەرلەرى قوستانايعا ارناپ وسىنداي سۋرەتتەر سالدى, ءوز شىعارمالارىن كورمەگە قويدى. ءبىز ءوزىمىز سالعان سۋرەتتەردى قالالىق گاللەرەياعا تارتۋ ەتەمىز. ءبارى وسىندا قالادى. قوستاناي مەن كەرەكۋگە ورتاق ۇقساستىق كوپ. وتە ادەمى, تازا ءارى جاسىل قالا. حالقى دا وتە جاقسى, – دەيدى سۋرەتشى.
– سۋرەت كورمەسىنە قاراما-قارسى قولونەر بۇيىمدارىنىڭ كورمەسى ورنالاسىپتى. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ارال اۋدانىنان كەلگەن قولونەر شەبەرى مىرزابەك قانىباەۆپەن دە از-كەم اڭگىمەلەستىك.
– قوستانايعا وسىمەن ەكىنشى رەت كەلىپ وتىرمىن. قولونەر بىزگە اللانىڭ بەرگەن ءبىر اماناتى عوي. سول ءوز قولىمىزدان شىققان دۇنيەلەردى كوپشىلىككە كورسەتەيىك, ەل, جەر كورەيىك, ءارى ءوزىمىزدى جارنامالايىق دەگەن ماقساتپەن كەلدىك. بۇل كورمەگە نەگىزىنەن, كەيىنگى جىلدارى ىستەگەن كومپوزيتسيالارىمدى عانا الىپ كەلدىم. مىسالى, مىناۋ ءوزىڭىز كورىپ تۇرعان كومپوزيتسيامدا اعاشپەن قاتار سۇيەك تە پايدالاندىم. ويتكەنى ءبىز سۇيەكتى دە كيەلى سانايمىز. سونى ءبىر قۇرمەتتەپ, كەيدە تاستاي دا قويمايمىز. ىرىمداپ جوعارى ءىلىپ قوياتىنىمىز بار. ەندى مۇندا مىنا جامباس نەنى مەڭزەپ تۇر دەگەنگە كەلسەك, تۇپتەپ كەلگەندە ءبارىمىزدىڭ شىققان جەرىمىز جاتىردان باستالادى. اتام قازاقتا «جاتقان جەرى جاقسى ەدى. جاتىرىنا تارتقان عوي» دەگەن جاقسى ءسوز بار. جامباس, ءبىر جاعىنان, سىيلى قوناققا تارتىلاتىن كادەلى مۇشە. ال ەندى مىنا قوبىز بەن دومبىرانى بىرىكتىرگەنىم – بۇل ەكى اسپاپتىڭ تىلىندە ءبىزدىڭ بۇكىل تاريحىمىز تۇنىپ جاتىر. نەبىر اقىندارىمىز بەن سۇيلەيلەرىمىز ءتىلى جەتپەگەن دۇنيەنى وسى ەكەۋىنە سىيدىرىپ كەتكەن. جالپى, وسى قولونەردى مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزەتىن ۋاقىت جەتتى. مەكتەپتە بەينەلەۋ ساباعى بار. ال تەحنولوگيا پانىندە بالالارعا وسىنداي مۇسىندەردى, ءتۇرلى بۇيىمدى جاساتادى. بىراق وعان اعاش سياقتى تابيعي زاتتى ەمەس, حيميالىق جولمەن جاسالعان قازىرگى زاماناۋي زاتتاردى پايدالانادى. ول بالاعا دا زيان. ءوزىمىز كەزىندە ەڭبەك ساباعىن وقىدىق قوي. قىز بالالار كەستە توقىدى, ىلگەك تىكتى, جاماۋ جامادى. ال ۇلدارعا بولەك شەبەرحانا بولدى. سوعان بارىپ بالعا ۇستادىق, قاشاۋدىڭ, قولارانىڭ, شوتتىڭ نە ەكەنىن بىلدىك. قازىرگى بالالار شوتتى بىلمەيدى. زاماناۋي تەحنيكانى يگەرگەن دۇرىس, بىراق بالانى قول ەڭبەگىنە باۋلۋ ماسەلەسىن دە ۇمىت قالدىرماۋ كەرەك, – دەيدى قولونەر شەبەرى.
قوستانايعا ارنالعان «مەن تۇراتىن قالا» فوتو-بايقاۋى, ء«TۇRKFest» ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ رەسپۋبليكالىق فەستيۆالى, «وردا» ەتنو-جوباسى, «Kostanay Book Fair-2023» اتتى قازاقستان باسپالارىنىڭ كىتاپ كورمە-جارمەڭكەسى, سۋرەتشىلەر مەن قولونەر شەبەرلەرىنىڭ «وpen air Art» رەسپۋبليكالىق كورمە-فەستيۆالى, «قوستاناي – بالالىق شاقتىڭ قالاسى» بالالار شىعارماشىلىعى فەستيۆالى سەكىلدى مادەني-تانىمدىق ءىس-شارالار مەرەكەنىڭ تاعىلىمدىق ءمانىن اشا تۇسكەندەي.
قوستاناي
