توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ مالىك عابدۋللين اتىنداعى ازاماتتىق قورعاۋ اكادەمياسى – ەلىمىزدەگى قۇتقارۋشىلاردى دايارلايتىن جالعىز جوعارى وقۋ ورنى. تاعىلىمدى تاريحى وتكەن عاسىردان باستاۋ الادى. 1973 جىلى الماتى قالاسىنان كوكشەتاۋعا قازاق كسر ءىىم ءورت ءسوندىرۋ ءبولىمىنىڭ اسكەريلەندىرىلگەن ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتىنىڭ وقۋ وتريادى كوشىرىلدى. اراعا اتتاي 25 جىل ۋاقىت سالىپ 1997 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باستاپ دەربەس جوعارى وقۋ ورنىنا اينالدى. 2021 جىلدىڭ مامىرىندا پرەزيدەنت جارلىعىمەن «اكادەميا» مارتەبەسىنە يە بولدى. وقۋ ورنىنا قازاقتىڭ حاس باتىرى مالىك عابدۋلليننىڭ ەسىمى بەرىلدى. ايتپاقشى, ماكەڭنىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى ۇسىنىستى ەل گازەتى «ەگەمەن» ايتىپ ەدى.
اكادەميا قالىپتاسۋ جانە دامۋ جىلدارىن باستان وتكەرىپ, كادرلاردى دايارلاۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرىپ, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋعا بارىن سالىپ, پەداگوگتەر مەن عالىمدار ۇجىمىن قالىپتاستىرۋعا, ازاماتتىق قورعاۋ جۇيەسى ءۇشىن كاسىبي شەبەرلىگى مول, ءتالىمى مەن تاربيەسى تولىمدى ماماندار دايارلاۋ ىسىندە تولايىم تابىستارعا قول جەتكىزۋدە. بۇگىندە وقۋ ورنىندا 388 كۋرسانت ءبىلىم الىپ جاتى. بيىل ماۋسىم ايىندا اكادەميا ءوزىنىڭ جيىرما بەسىنشى تۇلەكتەرىن شىعاردى. وسى جىلى وقۋ ورنىن 137 كۋرسانت ءتامامدادى. وقىتۋ 4 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا جۇرگىزىلەدى: ء«ورت قاۋىپسىزدىگى», ء«ورت ءسوندىرۋ جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ ءىسى», «ازاماتتىق قورعانىس كۇشتەرىنىڭ كوماندالىق تاكتيكالىق» 2023 جىلدان باستاپ «توتەنشە جاعدايلاردا قورعاۋ».
كۋرسانتتار وقۋدان قول ۇزبەي, ءبىرىنشى كۋرستا اكادەميانىڭ وقۋ ءورت ءسوندىرۋ بولىمىنە ءورت سوندىرۋشىلەر لاۋازىمدارىندا, ال كەلەسى كۋرستاردان بولىمشە كومانديرلەرى مەن قاراۋىلدار باستىقتارىنىڭ ورىنباسارلارى لاۋازىمدارىندا تاجىريبەدەن وتەدى. سونداي-اق ەكىنشى كۋرستان وتكەننەن كەيىن بارلىق كۋرسانتتا توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى اۋماقتىق بولىمشەلەرىندە تانىسۋ پراكتيكاسىنان ءوتۋ كوزدەلگەن. ال جوعارى كۋرستاردا ءورت ءسوندىرۋ بولىمدەرىندە قاراۋىل باستىقتارى لاۋازىمدارىندا جانە توتەنشە جاعدايلار بويىنشا ينجەنەرى, اعا ينجەنەرى لاۋازىمدارىندا كاسىپتىك پراكتيكالار ۇيىمداستىرىلادى. سونداي-اق اكادەميانىڭ كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان وقۋ-جاتتىعۋ پوليگونىندا ءتيىستى تەحنيكانى قولدانىپ, سيتۋاتسيالىق مىندەتتەردى پىسىقتاپ, وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىن, اپاتتار مەديتسيناسىنىڭ, جەدەل جاردەم ورتالىعىنىڭ ماماندارىن تارتىپ, جەدەل-تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋلاردان ءوتۋ كوزدەلەدى. پوليگوندا كۋرسانتتار التى سالا بويىنشا تەوريالىق ءبىلىمىن ءىس جۇزىندە پىسىقتايدى.
تولىق وقۋ كۋرسىن ءساتتى اياقتاعان كۇندىزگى وقۋ فاكۋلتەتىنىڭ كۋرسانتتارىنا توتەنشە جاعدايلار ءمينيسترىنىڭ بۇيرىعىمەن ودان ءارى قىزمەت وتكەرۋ ءۇشىن ازاماتتىق قورعاۋ لەيتەنانتى ارنايى اتاعى بەرىلەدى, دەربەس ءبولۋ حاتتاماسىنا سايكەس ولار توتەنشە جاعدايلار كوميتەتىنىڭ اۋماقتىق ورگاندارىنا, سونداي-اق ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيالارعا سايكەس باسقا دا قۇقىق قورعاۋ قۇرىلىمدارىنا جىبەرىلەدى.
اكادەميا الىس-جاقىن شەت ەلدەردىڭ بەيىندى وقۋ ورىندارىمەن دە تىعىز دوستىق قارىم-قاتىناس ورناتقان. 2003 جىلدان باستاپ كۋرسانتتار مەن وفيتسەرلەر تۇراقتى نەگىزدە رەسەي جانە بەلارۋس رەسپۋبليكاسى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا جىبەرىلەدى. ورتكە قارسى, اۆاريالىق-قۇتقارۋ ورگاندارى مەن ارناۋلى قىزمەتتەرى ءۇشىن كادرلار دايارلاۋ جونىندەگى كەلىسىم شەڭبەرىندە جىل سايىن رەسەي تجم جانە بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ بەيىندى شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنا كۇندىزگى وقۋ نىسانى بويىنشا وقىتۋ ءۇشىن كۋرسانتتار جىبەرىلەدى. 2003 جىلدان باستاپ قر ازاماتتىق قورعاۋ سالاسى ءۇشىن 297 بىلىكتى مامان دايارلاندى.
سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ەكى جاقتى ۇكىمەتارالىق كەلىسىمدەر شەڭبەرىندە قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ تاپسىرىسىنا سايكەس اكادەميادا قىرعىز ازاماتتارى ءبىلىم الادى. بۇگىندە وقۋ ورنىندا 4 قىرعىز كۋرسانتى وقيدى. 2012 جىلدان باستاپ اكادەميادا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ 29 مامانى دايارلاندى. 2020 جىلى ماگيستراتۋرا باعدارلاماسى بويىنشا جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى بىلىممەن اينالىسۋعا ارنالعان ءبىلىم بەرۋ ليتسەنزياسىنا قوسىمشا الىندى. 2022 جىلى جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا 10 ماگيسترانتتى العاشقى قابىلداۋ جۇزەگە اسىرىلدى. ماگيستراتۋرادا وقىتۋ ء«ورت قاۋىپسىزدىگى» باعدارلاماسى 2 باعىتتا جۇرگىزىلەدى. بيىل ماگيستراتۋرانى بەيىندىك وقىتۋ باعىتى بويىنشا 4 تۇلەك ءبىتىرىپ شىقتى.
جالپى, 1997 جىلدان باستاپ وقۋ ورنى تابيعي جانە تەحنوگەندىك سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلاردان جەكە ادامنىڭ, قوعامنىڭ جانە مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن اسا جاۋاپتى جانە قيىن ۋچاسكەلەردە كۇندىز-ءتۇنى قىزمەت ەتەتىن 5 960-نان اسا جوعارى بىلىكتى مامان دايارلادى. ونىڭ ىشىندە 133 تۇلەك ۇزدىك ديپلوم الدى. قر ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ 7 051 قىزمەتكەرى مەن قىزمەتشىلەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە قايتا دايارلاۋدان ءوتتى, وقۋ ورتالىقتارى اشىلعان ساتتەن باستاپ قىزمەتكە جاڭادان قابىلدانعان ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ 5 668 قىزمەتكەرى باستاپقى وقىتۋدان ءوتتى.
وقۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا اكادەميادا كۇندىزگى وقىتۋ, قاشىقتىقتان وقىتۋ جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ فاكۋلتەتتەرى, 7 كافەدرا, پراكتيكالىق وقىتۋ ءبولىمى, سونىمەن قاتار استانا, الماتى, شىمكەنت, اقتوبە, كوكشەتاۋ, وسكەمەن قالالارىندا ازاماتتىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنىڭ دايارلاۋ, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, قايتا دايارلاۋ بويىنشا قىزمەت اتقاراتىن 6 وقۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى.
رەسپۋبليكا بويىنشا اۋماقتىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتتەرىنە اكادەمياعا جىل سايىن وقۋعا تۇسۋگە ۇمىتكەرلەردىڭ مىڭنان اسا ءوتىنىشى, ونىڭ ىشىندە بيىلعى مەكتەپتەردىڭ, ارناۋلى ورتا وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىنەن جانە وتكەن جىلدارداعى تۇلەكتەردەن كەلىپ تۇسەدى. ازاماتتىق قورعاۋ اكادەمياسىنا وقۋعا قابىلداۋدىڭ تالاپتارى جوعارى. ول مەديتسينالىق, دەنە ءبىتىمى جانە پسيحوفيزيولوگيالىق كورسەتكiشتەرى بويىنشا ىرىكتەۋ قورىتىندىلارى مەن ۇبت بالىن ەسكەرە وتىرىپ كونكۋرس بويىنشا جۇرگiزiلەدi. اكادەميا قىزمەتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى – توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى عىلىمي-تەحنيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ شەڭبەرىندە عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ. عىلىمي الەۋەتىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا اكادەميادا بۇگىندە 12 عىلىم كانديداتى, 35 ماگيسترانت قىزمەت اتقارادى.
وقۋ ورنىنىڭ بازاسىنا جاتاقحانا, ءدارىس زالدارى, مامانداندىرىلعان اۋديتوريالار مەن زەرتحانالار, كىتاپحانا, اۆاريالىق جانە قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە, ءورتتى سوندىرۋگە جانە تج جويۋعا ارنالعان وقۋ الاڭدارى كىرەدى. اكادەميادا وقۋ ورنىنىڭ تاريحى مەن جەتىستىكتەرى كورسەتىلگەن مۇراجاي بار. قۇتقارۋشىلاردىڭ پراكتيكالىق داعدىلارىن بەكىتۋ ماقساتىندا پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىمەن اكادەميانىڭ وقۋ-جاتتىعۋ پوليگونى بازاسىندا جەدەل-تاكتيكالىق جانە تاكتيكالىق-ارنايى وقۋ-جاتتىعۋلار, جىلۋ-ءتۇتىن كامەراسىندا ساباقتار وتكىزىلەدى. پوليگوندا ءورت وشاقتارىن, توتەنشە جاعدايلار مەن اۆاريالاردى جويۋ جونىندەگى الاڭ بار.
بولاشاق قۇتقارۋشىلار وڭىرلىك كونكۋرستار مەن چەمپيوناتتاردىڭ جەڭىمپازدارى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار اكادەميانى رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە ابىرويمەن كورسەتىپ كەلەدى.
كوكشەتاۋ
