تانىمال ارحەولوگ زەينوللا ساماشەۆ باستاعان ماماندار اتالعان التىن كيىمدى مۇردە ءبىزدىڭ زامانىمىزعا دەيىنگى VIII-عاسىردا ءومىر سۇرگەن, جاس مولشەرى 17-18-دەگى بوزبالا دەيدى.
التىن كيىمدى ادام تابىلعان وبانىڭ ديامەترى 33,25 م, بيىكتىگى 1,6 م. سىرتى ورمەن قورشالعان. وبانىڭ ىشكى جەرلەۋ كامەراسىندا ءجاسوسپىرىم قىز بەن جىگىت قاتار قويىلعان. سوناۋ ءبىر زامانداردا كوردىڭ ىشكى قابىرعاسى قۇلاعاندىقتان, التىن كيىمدى مۇردەلەر تاسقا باستىرىلىپ, تونالماي امان قالعان. وتاندىق انتروپولوگتەردىڭ مالىمەتىنە جۇگىنسەك, بۇل بوزبالا ەۋروپا ناسىلدەس ءھام ەكى ءمايىت انالىق جاعىنان ءبىر-بىرىنە تۋىس.
وبادان تابىلعان جىگىتتىڭ باسكيىمى جانە ۇستىنە كيگەن ۇزىن جەڭدى كامزولىنىڭ قوس ءوڭىرى, وڭ جاق بەلدىگىنە ىلگەن قىناپتى قانجارى مەن سول جاق بەلدىگىندەگى تەرى قورامساعى تۇگەلدەي اڭ ستيلىندەگى (بۇعى, بارىس, قابىلان) التىن اشەكەيلەرمەن بەزەندىرىلگەن. اياعىنداعى ۇزىن قونىش ەتىگى دە ۇساق التىن مونشاقتارمەن ادىپتەلىپتى. قورامساقتىڭ ۇزىندىعى 1 مەترگە جۋىقتاسا, موينىنداعى سوم التىننان دوعالاپ جاساعان القانىڭ سالماعى ءبىر كيلو. قورامساق ىشىندەگى جەبە قالدىقتارى مەن ونى يىققا ىلەتىن قايىستىڭ اشەكەي بۇيىمدارى دا جاقسى ساقتالعان.
«بۇل جادىگەرلەر اشىلماي كەلگەن كوپ جۇمباقتاردىڭ سىرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەردى. بىرىنشىدەن, سول زاماندا ماتەريالدى وڭدەۋ تەحنولوگياسى وتە جوعارى بولعانىن اڭعاردىق. التىنمەن وتە نازىك بۇيىمدار جاساۋ وڭاي شارۋا ەمەس. مۇنىڭ ارتىندا ۇلكەن شەبەرلىك جاتىر. ەكىنشىدەن, سەگىز مىڭ جىل بۇرىن ءومىر سۇرگەن حالىقتار تۇرمىسى, ءدىني نانىمى, جەرلەۋ ءراسىمى, نەمەن قورەكتەندى, ت.ب. قۇندى ماعلۇماتتارعا قول جەتكىزدىك», دەيدى ارحەولوگتەر.
وسى ورايدا, ەرەكشە نازار اۋدارار دۇنيە, التىن كيىمدى بەكزاتتىڭ اياق-قول سۇيەكتەرى بالزامداۋ ماقساتىندا تەسىلگەن ەكەن. «ەجەلگى كوشپەلىلەر سالتىندا الىستاعى ادامدار تۇگەلدەي قوشتاسۋ راسىمىنە قاتىسۋعا ءتيىس بولعاندىقتان, مۇردەنى مۋميالاپ, ساقتاۋ ءۇشىن ىشەك-قارنىن الىپ تاستاپ, ساقتاعان بولۋى كەرەك», دەيدى رەسەي عىلىم اكادەمياسى ەتنولوگيا جانە انتروپولوگيا ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرى ەگور كيتوۆ. انتروپولوگتىڭ بولجامىنشا, التىن ادامنىڭ بويى 170 سانتيمەتر شاماسىندا كورىنەدى.
– ەلەكە سازى دەگدارىنىڭ عىلىمي جاڭعىرتپاسىن جاساۋ كەزىندە مۇردەنىڭ سۇيەكتەرىمەن بىرگە in situ قالپىندا تابىلعان كوستيۋمنىڭ اشەكەيلەرى مەن قارۋ-جاراقتى نەگىزگە الدىق, – دەيدى ماماندار. ناتيجەسىندە, التىن جاپسىرمامەن اشەكەيلەنگەن, كيىزدەن جاسالعان اق ءتۇستى شوشاق كۇلاپارا كيگەن, ەتەگى تومەن تۇسكەن كۇدەرى شەكپەنى بار, بالاعى ەتىكتىڭ سىرتىنا سالىنعان ۇزىن شالبارلى جىگىتتىڭ بەينەسى جاڭعىرتىلىپ, بۇل ءمۇسىن قازاق دالاسىندا ءومىر سۇرگەن حالىقتىڭ ەرتە داۋىردەگى ەليتالىق بەينەسىن ايگىلەۋىمەن قۇندى بولدى.
