«مەملەكەتتىك كرەديتتىك بيۋرو» اق دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, بيىل 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردەگى, ميكروقارجى ۇيىمدارىنداعى جانە كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەردەگى بالانستاعى جانە بالانستان تىس كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر مەن ميكروكرەديتتەرىنىڭ كولەمى 2023 جىلعى I توقساندا 8 ترلن تەڭگەدەن 8,3 ترلن تەڭگەگە دەيىن (+0,3 ترلن تەڭگە), 3,2%-عا ۇلعايعان. قارىز الۋشى سانى – 9,3 ملن ادام (+0,2 ملن ادام, 2,4 پايىزعا ۇلعايعان).
اگەنتتىكتىڭ حابارلاۋىنشا, ۆەدومستۆو كەيىنگى جىلدارى بورىش جۇكتەمەسىن ازايتۋ جانە تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋ تاۋەكەلدەرىن بارىنشا ازايتۋ ءۇشىن ءىس-شارالار كەشەنىن ىسكە اسىردى. ونىڭ ىشىندە:
- 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ تولەم مەرزىمى 90 كۇن وتكەننەن كەيىن جەكە تۇلعالاردىڭ بارلىق كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەرى مەن ميكروكرەديتتەرى بويىنشا ايىپاقىنى جانە كوميسسيالاردى ەسەپتەۋگە زاڭنامالىق تىيىم سالىندى;
- پروبلەمالىق تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەردىڭ شامادان تىس وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن پرۋدەنتسيالىق رەتتەۋ شارالارى كۇشەيتىلدى;
- قارىز الۋشىلاردىڭ بورىش جۇكتەمەسىنىڭ ءوسۋىن شەكتەۋ ماقساتىندا تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەلەرىن رەتتەۋ جونىندە ءىس-شارالار قابىلداندى;
- قيىن جاعدايعا تاپ بولعان پروبلەمالىق قارىز الۋشىلارعا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن ولاردىڭ تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە كرەديتورلار الدىندا قابىلدانعان مىندەتتەمەلەردى ۋاقتىلى ورىنداۋدى جالعاستىرۋ ماقساتىندا 2021 جىلعى قازان ايىنان باستاپ ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ جانە ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ مەرزىمى وتكەن قارىزدى قايتا قۇرىلىمداۋعا قارىز الۋشىلاردىڭ وتىنىشتەرىن قاراۋىنىڭ مىندەتتى ءراسىمىن كوزدەيتىن پروبلەمالىق بەرەشەكتى سوتقا دەيىنگى رەتتەۋدىڭ بىرىڭعاي ءتارتىبى ەنگىزىلدى;
- ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارىنان پروبلەمالىق كرەديتتەر مەن جەكە تۇلعالاردىڭ ميكروكرەديتتەرىن ازايتۋ جونىندەگى جەكە جوسپارلار تالاپ ەتىلدى.
اگەنتتىك سونىمەن قاتار تۇتىنۋشىلىق كەپىلسىز ميكروكرەديتتەردىڭ شامادان تىس وسۋىنە جول بەرمەۋ, سونداي-اق قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن مىنالاردى كوزدەيتىن تۇزەتۋلەردى قابىلداۋدى ۇسىنادى:
1) ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردىڭ جانە ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ 90 كۇننەن اسا تولەم مەرزىمىن كەشىكتىرگەن جەكە تۇلعالارعا كرەديتتەر مەن ميكروكرەديتتەر بەرۋىنە تىيىم سالۋ;
2) ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر مەن ميكروقارجى ۇيىمدارى مەرزىمى وتكەن بەرەشەك تۋىنداعان كەزدەن باستاپ 18 اي ىشىندە پروبلەمالىق بەرەشەكتى رەتتەۋدى جۇرگىزبەگەن جەكە تۇلعالاردىڭ كرەديتتەرىن كوللەكتورلارعا ساتۋعا تىيىم سالۋدى ەنگىزۋ;
3) كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەردىڭ وزدەرى ساتىپ العان جەكە تۇلعالاردىڭ كرەديتتەرى بويىنشا پروبلەمالىق بەرەشەكتى رەتتەۋ راسىمدەرىن جۇزەگە اسىرۋ مىندەتىن بەلگىلەۋ;
4) قارىز الۋشىلارمەن جانە ولاردىڭ وكىلدەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ كەزىندە ولار قولدانا المايتىن جوسىقسىز ارەكەتتەردى بەكىتۋ ارقىلى كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەر قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ. بۇل رەتتە قارىز الۋشىنىڭ ۋاقىت شىعىندارىن جانە كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەردىڭ قارجىلىق شىعىندارىن قىسقارتۋ ماقساتىندا قارىز الۋشىمەن نەمەسە ونىڭ وكىلىمەن بايلانىس كەزىندە كوللەكتورلىق قىزمەتكەرلەر ۇسىناتىن اقپارات تىزبەسى وڭتايلاندىرىلدى.
«2021 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ميكروقارجىلاندىرۋ نارىعىنىڭ بارلىق سۋبەكتىسى قارجى ۇيىمدارىنا جاتقىزىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ميكروقارجىلىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن رەتتەۋ جانە باقىلاۋ «قارجى نارىعى مەن قارجى ۇيىمدارىن مەملەكەتتىك رەتتەۋ, باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس جوسپارلى, جوسپاردان تىس جانە قۇجاتتامالىق تەكسەرۋلەر نىسانىندا جۇرگىزىلەدى. «ميكروقارجىلىق قىزمەت تۋرالى» زاڭنىڭ ەرەجەلەرىندە ۇيىمداردىڭ قارجىلىق ورنىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە قارجىلىق قىزمەتتەردى تۇتىنۋشىلاردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن بەلگىلەنەتىن پرۋدەنتسيالىق نورماتيۆتەردىڭ تولىق تىزبەسى ايقىندالعان. ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ جانە جەدەل ىقپال ەتۋ ماقساتىندا ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ قىزمەتىن قاشىقتان قاداعالاۋ نىسانىن جۇرگىزۋ جانە ميكروقارجى نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىنە قاتىستى قوسىمشا پرۋدەنتسيالىق نورماتيۆتەردى بەلگىلەۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتىن باسقا قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋگە ۇقساس تولىقتىرۋ ۇسىنىلادى», دەلىنگەن اگەنتتىك ۇسىنىسىندا.
