بۇل جادىگەر 2012 جىلى ارحەولوگ يانا لۇقپانوۆانىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇرگىزىلگەن ەكسپەديتسيا ناتيجەسىندە جارىققا شىقتى. وتاندىق ارحەولوگيادا «تاقساي وبا كەشەنى» دەگەن اتقا يە. «تاقساي-1», «تاقساي-2», «تاقساي-3», «تاقساي-4», «تاقساي-5» قورعاندارىنا قازبا جۇمىسىن جۇرگىزۋ كەزدەيسوقتىق ەمەس. ويتكەنى بۇل وڭىردەن 1965 جىلى جەر جىرتۋ بارىسىندا ءارتۇرلى جادىگەر تابىلعان. ءسويتىپ, ارادا 37 جىل وتكەن سوڭ تاقساي كەشەنىنە قازبا جۇمىستارى قولعا الىنىپ, ناتيجەسىندە, كەرەمەت قازىنالار تابىلدى. بۇل ارتەفاكتىلەر ب.ز.د. V عاسىر ۇلەسىنە جاتقىزىلىپ, تابىلعان بۇيىمدار اتا-بابالارىمىز سارماتتاردان قالعان دۇنيە ەكەنى دالەلدەندى. وسىلاردىڭ ىشىندە, كەشەننىڭ شىعىس جاق شەتىندە ورنالاسقان – ديامەترى 41, بيىكتىگى ءبىر مەتر بولاتىن №6 وبادان ايەلدىڭ مۇردەسى قازىلىپ الىنۋى جاڭا تاريح بەتىن اشتى. بۇل مۇردە – اسا قىمبات اشەكەيلى كيىم كيگەن, شوشاق توبەلى ساۋكەلەسىنىڭ ۇشىنا تاۋ ەشكى بەينەسى ورناتىلعان.
موينىندا تۇتاسا قۇيىلعان قوس سالپىنشاقتى گريۆنا, ۇستىندەگى كيىمىنىڭ كەۋدە تۇسىنا: شارشى ءھام سوپاقشا ءپىشىندى باراق يت پەن قويدىڭ باسى بادىزدەلگەن التىن اشەكەيلەر جانە دوڭگەلەك فورمالى التىن مونشاقتار قاپسىرىلسا, جەڭىنە قاسقىردىڭ ازۋ تىستەرى قاپسىرىلعان التىن قۇيمالى سالپىنشاق تاعىلعان. بىلەگىندە مىسىقتەكتەس ءمۇيىزدى جىرتقىشتىڭ بۇزاۋمەن ايقاسى سۋرەتتەلگەن بىلەزىگى بار. سول قولىندا تولقىن ورنەكتى كوكشىل ءتۇستى شىنى ىدىس, وڭ قولىنا قولادان قۇيىلعان التىن ساپتى اينا ۇستاعان...
سونىمەن قاتار قابىردىڭ ءبىر شەتىنەن – سازدان جاسالعان جىڭىشكە مويىندى ىدىس, اعاش تاراق سالىنعان قوبديشا تابىلسا, ۇڭگىردىڭ ورتا تۇسىنان – تۇيە باستى قولا قازان, تانا كوزدى شىنى-اياق, ۇڭگىردىڭ باتىس بۇرىشىنان – ات ابزەلدەرى قازىلىپ الىنعان.
تاقساي قورعان كەشەنىنەن تابىلعان ايەل مۇردەسىن قالپىنا كەلتىرۋ ىسىمەن ار-حەولوگ يانا امانكەلدىقىزى اينالىسسا, ونىڭ فوتوبەينەسىن سۋرەتشى ل.تۇرعىنباەۆا جاساپ شىققان. سونداي-اق كەشەننەن تابىلعان جادىگەرلەرگە جاپونيانىڭ توكيو, گەرمانيانىڭ بوحۋم جانە فرانكفۋرت-ديۋسسەلدورف, رەسەيدىڭ ماسكەۋ, سانكت-پەتەربۋرگ, ورىنبور, چەليابى, پۋششينو, ءنوۆوسىبىر قالالارىنان كەلگەن ماماندار زەرتتەۋ جۇرگىزىپتى.
