سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى اتىراۋ وبلىستىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ەرۇلان سەرىكقاليەۆتىڭ مالىمەتىنشە, جەمقورلىق تاۋەكەلىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جوسپارىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ماسەلەن, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى مەكەمەلەردەگى وسىنداي جوسپارعا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگتىڭ قورىتىندىسىمەن سوڭعى ەكى جىلدا 81 ملن تەڭگەدەن استام قارجى ۇنەمدەلىپ وتىر.
«گەولوگ ەلدى مەكەنىندەگى ەمحانادا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ پورتالى ارقىلى 30 مەديتسينالىق كرەسلونى ساتىپ الۋ جوسپارى بولعان. دەپارتامەنتتىڭ ۇسىنىسىمەن بۇل ەمحانانىڭ جوسپارىنان 24 ملن تەڭگەدەن استام قارجى ۇنەمدەلدى. الايدا دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا قاراستى كەي اۋرۋحانالار كاسىپكەرلەرگە قارىزىن تولىق قايتارماي وتىر. قازىر اۋرۋحانالاردىڭ 208 بيزنەس سۋبەكتىسىنە قارىزىنىڭ جالپى سوماسى – 1 ملرد 449 565 646 تەڭگە», دەيدى ەرۇلان سەرىكقاليەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياسات تۇجىرىمداماسى بەكىتىلگەن. مۇندا سىبايلاس جەمقورلىق دەرەگى ءۇشىن ءبىرىنشى باسشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيتىلگەن. سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىق دەرەكتەرى, پارا بەرۋ, پاراقورلىققا دەلدالدىق جاساۋ, كاسىپكەرلىك قىزمەتكە زاڭسىز ارالاسۋعا بايلانىستى جاۋاپكەرشىلىك قاتاڭداتىلعان.
سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋدىڭ ءبىر جولى – قىلمىستىڭ الدىن الۋ. وسىعان وراي كەيىنگى جىلدارى جاڭادان كومپلاەنس-قىزمەتى قولعا الىندى. جەمقورلىقپەن كۇرەستىڭ جاڭا ءتۇرى تيىمدىلىگىن بايقاتىپ وتىر. قازىر وڭىردەگى كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ 308 نىسانىنا كومپلاەنس-قىزمەتى ەنگىزىلگەن. بيىل اتالعان قىزمەتتىڭ وفيتسەرلەرى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىنە 118 رەت ىشكى تالداۋ جۇرگىزۋگە تارتىلعان.
«كومپلاەنس-قىزمەتتىڭ نەگىزگى ميسسياسى – مەكەمەنىڭ جانە قىزمەتكەرلەرىنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى زاڭنامانى ساقتاۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل قىزمەت ادالدىق ستاندارتىنا نەگىزدەلگەن قاعيدانى باقىلاۋعا ارنالىپ وتىر. مەكەمەنىڭ مامانى ىشكى تالداۋ جۇرگىزىپ, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلىن انىقتايدى. ماسەلەن, №2 وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ كومپلاەنس-وفيتسەرى جۇرگىزگەن تالداۋدىڭ ناتيجەسىمەن مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ مەنەدجەرىنىڭ تاراپىنان زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالدى. بۇل اۋرۋحانادا مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ بويىنشا 2021 جىلى 67 ملن تەڭگە, ال بىلتىر 10 ملن تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى تالان-تاراجعا سالىنعان. ال ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كومپلاەنس-قىزمەتكەرلەرى 8 قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتاپ وتىر. مۇندا وقىتۋشىلاردىڭ «پلاتونۋس» جۇيەسى ارقىلى ونلاين فورماتتا ستۋدەنتتەر اتىنان ەمتيحان تاپسىرعانى, ۇلگەرىمى ناشار ستۋدەنتتەردىڭ باعاسىن كوتەرۋ ماقساتىندا ءماجبۇرلى تۇردە اقشالاي سىياقى الۋ دەرەگى تىركەلدى», دەپ ءمالىم ەتتى ە.سەرىكقاليەۆ.
دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان ءجاحيننىڭ ايتۋىنشا, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ تاۋەكەل كارتاسىنا ەنگىزىلگەن بىرنەشە سالا بار. ماسەلەن, ءبىلىم سالاسىنا جۇرگىزىلگەن مونيتورينگ كەزىندە سوت ۇكىمدەرىنە زەردەلەۋ جۇرگىزىلىپ, قىلمىس جاساۋ تاسىلدەرىنىڭ بىرنەشە ءتۇرى انىقتالعان. ماسەلەن, سىن ماقالالار جاريالاماۋ ءۇشىن باق وكىلدەرىنە پارا بەرەدى. ال باسشىلار جاقىن تۋىستارىن قاراماعىنا جۇمىسقا قابىلدايدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كونكۋرسى بويىنشا بيۋدجەت قاراجاتىن ىسىراپ ەتەدى. ءتىپتى جۇمىس ىستەمەيتىن ء«ولى جاندار» ءۇشىن جالاقى اۋدارادى. وقۋشىلاردى ەمتيحان سىناقتارىنان وتكىزۋ, بالانى بالاباقشاعا قابىلداۋ پروتسەدۋراسىندا دا سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلى بايقالعان.
«بيىل وبلىستاعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ قىزمەتىنە, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك بيۋدجەت قاراجاتىن جوسپارلاۋ مەن پايدالانۋعا, سونداي-اق ەڭبەكاقى تولەۋ جۇيەسىنە سىرتقى تالداۋ جۇرگىزىلدى. تالداۋ قورىتىندىسىنا سايكەس بىرقاتار سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلى بايقالدى. اتاپ ايتقاندا, 12 مەكتەپتە ءىس جۇزىندە جۇمىسقا شىقپايتىن 41 ادامعا نەگىزسىز جالاقى تولەۋ دەرەگى بار. شىعىن كولەمى – شامامەن 90 ميلليون تەڭگە. ءبىر ادام 4-5 مەكەمەدە ءبىر ۋاقىتتا جۇمىس ىستەگەن. كەيبىر ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ باسشىلارى لاۋازىمدىق جالاقىعا قوسىمشا جالاقى الادى. قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ كەزىندە ءبىلىم الۋشىلاردان بىردەي تاريفتىك تولەم الىنباعان. ءتىپتى ارنايى پەداگوگيكالىق ءبىلىمى جوق ادامداردىڭ جۇمىس ىستەگەنى انىقتالدى», دەيدى ن.جاحين.
ال وبلىستىق ىشكى مەملەكەتتىك اۋديت دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى جالعاس بوقاەۆتىڭ مالىمەتىنشە, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ زاڭناماسىنىڭ ساقتالماۋى قارجىلىق بۇزۋشىلىققا جول اشادى. بيىلعى 6 ايدا 47 اۋديتورلىق ءىس-شارانىڭ قورىتىندىسىمەن 827 ملن تەڭگەنىڭ, كامەرالىق باقىلاۋ كەزىندە 25 ملرد 816 ملن تەڭگەنىڭ قارجى بۇزۋشىلىعى انىقتالىپ وتىر. سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلى بار ءۇش ءىس قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جىبەرىلگەن.
ماسەلەن, بيىل قاڭتاردا جىلىوي اۋدانىنداعى №2 ورتا مەكتەپتە 2018-2021 جىلدارى جۇمىس ىستەمەيتىن 2 ادامنىڭ شوتىنا 5 ملن 119 مىڭ 116 تەڭگە بيۋدجەت قارجىسى نەگىزسىز اۋدارىلعانى انىقتالىپتى. اۋديت قورىتىندىسىمەن نەگىزسىز تولەنگەن بيۋدجەت قاراجاتى كەرى قايتارعان.
وسىعان ۇقساس دەرەك قوسشاعىل اۋىلىنداعى مادەنيەت ۇيىندە دە انىقتالىپ وتىر. مۇندا 2020-2021 جىلدارى 2 اداممەن ەڭبەك شارتى جاسالىپ, ولاردىڭ شوتىنا 992 مىڭ 395 تەڭگە اۋدارىلعان. الايدا اۋديت كەزىندە اتالعان ادامداردىڭ مادەنيەت ۇيىندە جۇمىس ىستەمەگەنى دالەلدەنگەن.
ءۇشىنشى دەرەك – قۇرمانعازى اۋدانىنداعى شورتانباي اۋىلدىق مادەنيەت ۇيىنە قاتىستى بولىپ وتىر. مۇندا جوسپاردان تىس جۇرگىزىلگەن اۋديتورلىق ءىس-شارالار قورىتىندىسىمەن ەسەپشىنىڭ 2022 جىلى ءوزىنىڭ بانكتەگى كارتاسىنا 13 ملن 184 مىڭ تەڭگەنى اۋدارىپ العانى انىقتالعان. ەسەپشى زاڭسىز يەلەنگەن قارجىنىڭ 5 ملن 650 مىڭ تەڭگەسىن قايتارىپ بەرىپتى.
ارينە كەز كەلگەن قىلمىستىق ارەكەتتىڭ وتەۋى – جازا. سوت شەشىمىمەن مەكتەپ ديرەكتورىنا 4 جىل 6 ايعا باس بوستاندىعىن شەكتەۋ, ال مادەنيەت ءۇيىنىڭ ديرەكتورىنا 3 جىل 6 اي مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى. شورتانباي مادەنيەت ءۇيىنىڭ ەسەپشىسىنە 5 جىل مەرزىمگە ماتەريالدىق جاۋاپتى لاۋازىمداردى اتقارۋ قۇقىعىنان, 6 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى بەرىلدى.
اتىراۋ وبلىسى
