«وسى ۋاقىت ىشىندە ءبىزدىڭ وبلىس بويىنشا 1 106 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى. ونىڭ ىشىندە جالپى سوماسى 1 ملرد 852 ملن تەڭگەگە 272 ءوتىنىم ماقۇلداندى. قالعان وتىنىمدەر ازىرگە قارالۋدا. اقجايىق, تەرەكتى, سىرىم, قازتالوۆ جانە بايتەرەك اۋداندارى تۇرعىندارىنىڭ بەلسەندىلىگىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. بۇل باعدارلاما – وسىمدىك پەن مال شارۋاشىلىعىنان باسقا تەحنيكاعا سەرۆيستىك قىزمەت, جارتىلاي فابريكاتتار ءوندىرۋ, تىگىن تسەحى سياقتى باعىتتاردى دامىتۋعا جاقسى مۇمكىندىك», دەيدى «Aqjaiyq» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باسقارما توراعاسى باقداۋلەت يبرايموۆ.
«اۋىل اماناتى» جوباسىندا بەلسەندىلىك تانىتقان ءوڭىردىڭ ءبىرى – تەرەكتى اۋدانى ەكەنىن ايتتىق. شىنىمەن دە تەرەكتىلىك كاسىپكەرلەردىڭ الدى جەڭىلدىكتى نەسيەنى الىپ, شارۋاسىن باستاپ تا كەتكەن.
«تەرەكتى اۋدانىنان «اۋىل اماناتى» جوباسىنا 832 ملن تەڭگە سۇراعان 127 ءوتىنىش ءتۇستى. ونىڭ 14-ءى – كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا, ەكەۋى – قۇس, بىرەۋى – ەگىن شارۋاشىلىعىنا, ال 110 ءوتىنىش – ءسۇت باعىتىنداعى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ارنالعان ەكەن. قازىرگى تاڭدا وسى جوبالاردىڭ 30-ى ماقۇلداندى, 20-سى 133,5 ملن تەڭگە نەسيە الىپ تا ۇلگەردى. بۇل اتالعان 20 ادام جەكە كاسىپكەرلىك نىسانىن اشىپ, نەسيەنى يگەرۋدە. ولاردىڭ ىشىندە قوس كاسىپكەر قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ بويىنشا جوبا ۇسىنسا, سونىڭ ءبىرى برويلەر مەن جۇمىرتقالاعىش تاۋىق ساتىپ الىپ, كارانتينگە قويدى. ەندى ءبىرى 4 ينكۋباتور, قۇس ازىعى جانە ت.ب. قاجەتتى زاتتاردى الدى», دەيدى تەرەكتى اۋداندىق كاسىپكەرلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىق ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ازات اۋباكىروۆ.
ۇكىمەتتىڭ اۋىل كاسىپكەرلەرىنە باعىتتالعان كومەگىنە الدىمەن قول جەتكىزگەندەردىڭ ءبىرى – تەرەكتى اۋدانىنىڭ تۇرعىنى سارجان يباتوۆ. ول اۋىلدا قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى جيناقتاۋ ءۇشىن ارنايى قۇرىلعى ساتىپ العان. بولاشاقتا قايتا وڭدەۋ كاسىبىن دە اشقىسى كەلەدى ەكەن.
ء«بىز وسى نەسيەگە ءۇش ستانوك ساتىپ الدىق. ونىڭ ءبىرى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتار – ماكۋلاتۋرا مەن پلاستيك بۇيىمداردى سىعىمداپ, تاسىمالداۋعا ىڭعايلى ەتىپ بەرەدى. ودان بولەك, قوي مەن ەشكى ءجۇنىن تازارتىپ, ءتۇتىپ بەرەتىن ستانوك, قۇس مامىعىن تازارتاتىن اپپارات تا قولعا ءتيدى. قازىردىڭ وزىندە شاعىن تسەح اشىپ, ۇلتتىق ناقىشتاعى كورپە-توسەك تىگۋدى باستادىق», دەيدى سارجان.
تەرەكتىلىك كاسىپكەردىڭ بولاشاق جوسپارى اۋقىمدى. مىسالى, ول قازىر تۇرمىستىق قالدىقتاردى ورال قالاسىنا اپارىپ تاپسىرىپ ءجۇر. ال بولاشاقتا شاعىن تسەحتار اشىپ, پوليەتيلەننەن ورنەكتاس, قاعازدان دارەتحانا قاعازى سەكىلدى دايىن ءونىم شىعارۋدى قولعا الماق.
شىنى كەرەك, قازىر تۇرمىستىق قالدىق, اسىرەسە, اۋىلدىق جەردە ۇلكەن ماسەلەگە اينالىپ بارا جاتىر. سونىڭ ىشىندە تابيعاتقا ىدىراپ كەتۋى قيىن پلاستيك بۇيىمدار ەكولوگيالىق اپاتقا اينالعان. مىنە, وسىنداي قالدىقتاردى جينايتىن, ءسويتىپ ەلدى مەكەندەردى قوقىستان تازالايتىن باستامانىڭ ءمانى ۇلكەن. ەكولوگيانى ساۋىقتىراتىن مۇنداي كاسىپپەن اينالىساتىن كاسىپكەرگە مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيديا بەرسە دە ارتىق ەمەس سياقتى. الايدا قازىر تۇرمىستىق قالدىقتاردى جيناپ تاپسىرۋ وتە ءتيىمسىز. ماكۋلاتۋرا مەن پلاستيكتىڭ باعاسى ىشكى نارىقتا تىم ارزان. جيناعان, تاسىمالداپ جەتكىزگەن شىعىندى وتەمەي قالاتىنى راس. مىسالى, ماكۋلاتۋرا ورتاشا ەسەپپەن 20-30 تەڭگەگە, پلاستيك قالدىقتار 5-10 تەڭگەگە عانا باعالانادى. ال كاسىپكەر قىزمەتكەرلەرىنە جالاقى تولەۋى كەرەك, كاسىبىن دامىتۋى قاجەت.
«دەگەنمەن «اۋىل اماناتى» جوباسى اۋىل شارۋالارى ءۇشىن وتە تاماشا باستاما بولدى. 2,5 پايىزبەن عانا بەرىلەتىن نەسيەگە ءبىر جىل كانيكۋل قاراستىرىلعان. نەسيە الاردا كورپوراتسيا ماماندارى ءمان-جايدى تولىق ءتۇسىندىرىپ, بارىنشا كومەكتەسەدى. ەگەر كاسىپكەردىڭ قۇجاتى دۇرىس بولسا, ەشقانداي كەدەرگى جوق. ءوز باسىم 4,6 ملن تەڭگە نەسيەنى وڭاي الدىم. بۇيىرسا 5 جىلدىڭ ىشىندە قايتارۋىم كەرەك», دەيدى س.يباتوۆ.
كوپ كەشىكپەي تەرەكتى اۋدانىنىڭ ەلدى مەكەندەرىندە تۇرمىستىق قالدىقتاردى ىرىكتەپ جينايتىن ارنايى جاشىكتەر قويىلا باستاماق. بۇگىندە وركەنيەتتىڭ ءبىر ولشەمى تۇرمىستىق قالدىقتاردى وڭدەۋ, قالدىقسىز تەحنولوگياعا كوشۋ دەسەك قاتەلەسپەيمىز. ەندەشە, تەرەكتى اۋدانى وركەنيەتتىڭ تابالدىرىعىنان اتتادى دەر ەدىك.

باتىس قازاقستان وبلىسى