قوستانايدا KIA زاۋىتى سالىنادى
حالىقارالىق فورۋمدا ءسوز سويلەگەن ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ ءوڭىردىڭ ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن بايان ەتتى.
– بۇگىندە شەتەلدەن ينۆەستيتسيا تارتا وتىرىپ, ەلىمىزدە بيزنەس جۇرگىزۋگە قولايلى جاعداي جاساۋعا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءوزى ەرەكشە ءمان بەرىپ وتىر. ءبىز ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي جاساپ, قولداۋ شارالارىن جالعاستىرا بەرمەكپىز. قوستاناي وڭىرىندە جەراستى قازبا بايلىقتارىنىڭ ۇلكەن قورى جاتىر. ەلىمىزدەگى جالپى تەمىر كەنى قورىنىڭ 92 پايىزى, بوكسيتتىڭ – 98%-ى, كوبالت قورىنىڭ – 81%-ى, نيكەلدىڭ 51%-ى, تيتاننىڭ 6,5%-ى, التىن كەنىنىڭ 3,5% پايىزى قوستاناي وبلىسىنىڭ اۋماعىندا جاتىر. وسى ۋاقىتقا دەيىن وبلىستا 350-دەي كەن ورنى زەرتتەلدى. بۇگىندە سونىڭ 145-ىندە عانا كەن بايىتۋ, وڭدەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. قالعان 210-ى, ياعني جەر استىندا جاتقان ۇشان بايلىقتىڭ 60 پايىزى يگەرىلمەي تۇر. سوندىقتان جاڭا مۇمكىندىكتەردى قاراستىرا وتىرىپ, تىڭ جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ ءۇشىن شەتەلدىك ارىپتەستەرىمىزدى شاقىرىپ وتىرمىز. ءبىز ولارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە دايىنبىز, – دەدى وبلىس اكىمى.
ءوڭىر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, وبلىس بيۋدجەتى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 44 پايىزعا وسكەن. بيىل العاشقى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, وبلىس بيۋدجەتى 637 ملرد تەڭگەگە دەيىن جەتىپ وتىر. وبلىستا ماشينا قۇراستىرۋ, تاۋ-كەن ءوندىرىسى, مەتاللۋرگيا, تاماق ونەركاسىبى قارقىندى دامىپ كەلەدى. ينۆەستفورۋمعا كەلگەن KIA زاۋىتىنىڭ باس ديرەكتورى كيم دەكي قازاقستانمەن تىعىز ىنتىماقتاسۋعا نيەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كيم دەكي مىرزانىڭ ايتۋىنشا, الداعى جىلدارى قوستانايدا سوڭعى ۇلگىدەگى KIA اۆتوموبيلدەرىن شىعاراتىن اۆتوزاۋىت قۇرىلىسى باستالادى. زاۋىت قۇرىلىسى بيىل قازان ايىندا باستالىپ, 2025 جىلدىڭ قازان ايىندا ۇساق توراپتى ماشينا قۇراستىرۋ ءوندىرىسى ىسكە قوسىلادى. زاۋىت جىلىنا 70-75 مىڭداي اۆتوموبيل قۇراستىراتىن بولادى.
– جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ءبىز 200 ملن دوللارعا تەڭ ينۆەستيتسيا سالۋدى كوزدەپ وتىرمىز. 120 ملن دوللارعا قۇرىلعىلار ساتىپ الىنادى, قالعانى زاۋىت قۇرىلىسىنا جۇمسالادى, – دەدى كيم دەكي.
«KIA Corporation» كومپانياسىنىڭ CKD-كومپونەنتتەردى ساتۋ بويىنشا ۇيلەستىرۋشى ديرەكتورى نام چۋنسيك 2027 جىلعا قاراي قازاقستاننىڭ اۆتوموبيل نارىعى 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە ارتاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە الپاۋىت كومپانيانىڭ 24 ارىپتەسى جيىرماعا جۋىق ەلدە CKD-بيزنەس جۇرگىزەدى ەكەن. قازىرشە, الدىڭعى قاتارلى الەمدىك اۆتوبرەندتىڭ العاشقى وندىعىنا ەنەتىن كورەي كولىكتەرىن قۇراستىرۋ رەسەي مەن وزبەكستاندا جاقسى جولعا قويىلعان. تاياۋ جىلدارى بۇلاردىڭ قاتارىنا قازاقستان دا قوسىلماق.
ماياتاس تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتى ىسكە قوسىلادى
الداعى ءتورت جىلدىڭ ىشىندە ىسكە قوسىلاتىن اۋقىمدى ينۆەستيتسيالىق جوبا بۇگىندە بوكسيت ءوندىرىسى توقتاپ قالعان ارقالىق وڭىرىنە تىڭ سەرپىن بەرمەك. «قوستاناي تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كورپوراتسياسى» جشس باس ديرەكتورى سەرگەي كرياجەۆسكيحتىڭ ايتۋىنشا, ارقالىق پەن ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ شەكاراسىندا جاتقان جەراستى بايلىعىن ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ كلاستەرىن جولعا قويۋ ءۇشىن 315 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلادى.
– كومبينات 1 200 جۇمىس ورنىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. جاڭا ءوندىرىس وشاعى جىلىنا 2 تونناعا دەيىن دورە (التىن-كۇمىس قورىتپاسى) قۇيماسىن جانە 420 مىڭ توننا پوليمەتالل كەندەرىنىڭ كونتسەنتراتىن ءوندىرۋدى قولعا الادى, – دەدى س.كرياجەۆسكيح.
ماياتاس تاۋ-كەن بايىتۋ كومبيناتى 2027 جىلى پايدالانۋعا بەرىلمەك. مۇندا وندىرىلەتىن پوليمەتالل كەندەرىنىڭ كونتسەنتراتى جاڭا جۇزجىلدىقتىڭ ەڭ جوعارى سۇرانىسقا يە مەتالدارى – مىس پەن نيكەلدىڭ قوسپاسىنان تۇرادى. بۇگىنگە دەيىن كەن ورنىنىڭ اۋماعىندا 42 ۇڭعىما قازىلىپ, اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىلگەن. قازىر سول جۇمىستاردان الىنعان شيكىزات ۇلگىلەرى زەرتتەۋدەن ءوتىپ, كەن ورنىنىڭ گەولوگيالىق مودەلى جاسالىپ جاتىر.
حالىقارالىق لوگيستيكالىق حاب سالىنادى
بۇل تۋرالى فورۋمعا قاتىسقان «تلك» «توبىل» جشس كومپانياسىنىڭ باسشىسى ايدىن ءالىموۆ بايان ەتتى.
– حالىقارالىق نارىق كەڭىستىگىندە توعىز جولدىڭ تورابىندا جاتقان قوستاناي تاۋار تاسىمالداۋعا قولايلى ترانسپورتتىق ماگيسترالداردىڭ تۇيىسەتىن تۇسىنا جاقىن جاتىر. بىزگە «سولتۇستىك قازاقستان – وڭتۇستىك ورال», قىتاي, اۋعانستان, تۇركيا, يران جانە وزبەكستان باعىتتارى بويىنشا جۇك اعىندارىن شوعىرلاندىرۋعا مۇمكىندىك بار. سونداي-اق وبلىستا جىل سايىن جاڭا كاسىپورىندار اشىلىپ جاتىر. ماسەلەن, قوستاناي قالاسىنىڭ يندۋستريالىق ايماعىندا الداعى ءۇش جىل ىشىندە ماشينا جاساۋ سەكتورىندا 10 جوبا ىسكە قوسىلماق. ال ءبىزدىڭ كومپانيا قولعا الىپ جاتقان قۇرعاق پورتتىڭ اشىلۋى وڭىرلىك شەكارالىق ساۋدا-ساتتىقتى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى ا.ءالىموۆ.
وڭىردە قۇرعاق پورت سالۋدىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ وتكەن سپيكەردىڭ ايتۋىنشا, 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا وڭىردە 2022 جىلى كونتەينەرمەن جۇك تاسىمالداۋ كولەمى 563 پايىزعا ارتقان. بۇل كورسەتكىش بيىل تاعى دا شامامەن 200 پايىزعا دەيىن ارتادى.
– قازاقستانداعى جۇك تاسيتىن كونتەينەرلەردىڭ تاپشىلىعى 2021-2022 جىلدارى 300 پايىزدىڭ ۇستىنە شىعىپ كەتتى. قوستانايدا KIA زاۋىتى ىسكە قوسىلسا, كونتەينەر تاپشىلىعى 560, ال استىق جيناۋ كەزەڭىندە 800 پايىزعا دەيىن جەتەدى. وڭىردە قۇرعاق پورت سالۋدىڭ اۋاداي قاجەت ەكەنىن وسىدان-اق كورۋگە بولادى, – دەدى ا.ءالىموۆ.
حالىقارالىق لوگيستيكالىق حاب سالىنسا, جىلدا, اسىرەسە, كۇزگى جيىن-تەرىم ناۋقانىنان كەيىن ديقانداردىڭ باستى باس اۋرۋىنا اينالاتىن جۇك ۆاگوندارىنىڭ تاپشىلىعى دەگەن ماسەلەنىڭ ءتۇيىنى تارقاتىلادى. جىلىنا 300-350 مىڭ كونتەينەر قابىلداپ, جونەلتەتىن قۇرعاق پورت ەۋروپا, قىتاي, ورتالىق ازيا ەلدەرىنە جۇك جونەلتەتىن ورتالىققا اينالماق.
يگى جوبانى «Allur» زاۋىتى مەن حالىقارالىق «DP World» كومپانياسى جۇزەگە اسىرماق. 37 ملرد تەڭگە قارجىعا سالىناتىن قۇرعاق پورت يندۋستريالىق ايماقتىڭ 157 گەكتار اۋماعىن الادى. حالىقارالىق لوگيستيكالىق حاب ىسكە قوسىلسا, 700-دەن اسا جۇمىس ورنى اشىلادى. حاب جۇكتى ساقتاۋ, جونەلتۋ, كەدەندىك راسىمدەۋدەن وتكىزۋ, تەكسەرۋ, قاپتاۋ قىزمەتتەرىن كورسەتەدى.
فورۋمعا قاتىسقان «پوليمەتالل ەۋرازيا» جشس باس ديرەكتورى قانات دوسمۇحامەتوۆ 2030 جىلعا قاراي پارنيكتى گازدىڭ شىعىمىن 30 پايىزعا دەيىن قىسقارتۋعا نيەتتى ەكەنىن ايتتى. ول ءۇشىن كاسىپورىن 2025 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىنا دەيىن كۇن كوزىنەن قۋات الاتىن ەلەكتر ستانساسىن پايدالانۋعا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ستانسا تاۋلىك بويى الما-كەزەك جۇمىس ىستەيدى. بۇل كومىر ءوندىرۋشى كاسىپورىنداردىڭ قورشاعان ورتاعا زيانى مول ەلەكتر ەنەرگياسىنان باس تارتۋىنا مۇمكىندىك بەرمەك. اتالعان كومپانيا, بۇعان قوسا فەدوروۆ اۋدانىنداعى 700 گەكتار اۋماققا ورمان اعاشتارىن وتىرعىزۋدى كوزدەپ وتىر.
فورۋم بارىسىندا قوستانايداعى «بايان سۇلۋ» اق الداعى ۋاقىتتا وندىرىستىك قۋاتىن ودان ءارى ارتتىرىپ, ىرگەسىندەگى وتىز جىلدان بەرى تۇرعان بۇرىنعى نان زاۋىتىنىڭ عيماراتى مەن جەرىن ساتىپ الىپ, تاعى ءبىر ءىرى كونديتەرلىك فابريكا سالۋدى جوسپارلاپ قويعانى ايتىلدى. قۇرىلىس نىسانىنىڭ سمەتالىق قۇجاتتارى مەن جوسپارى دايىن. جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا كەم دەگەندە 20 ملن ەۋرو ينۆەستيتسيا سالىنباق.
قوستاناي كونديتەرلىك فابريكاسى كەيىنگى 10 جىلدا ءوندىرىستى جاڭعىرتۋعا 20 ملرد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا سالعان. بۇل ءونىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەردى. ناتيجەسىندە, قازىر كاسىپورىندا جىلىنا 40 مىڭ توننا ءتاتتى تاعام تۇرلەرى وندىرىلەدى. دايىن ءونىمنىڭ جارتىسى الىس جانە جاقىن شەتەلدەرگە ەكسپورتتالادى. تابيعي ءارى ساپالى ونىمدەر نارىقتا سۇرانىسقا يە. جەرگىلىكتى شيكىزاتقا اركەز باسىمدىق بەرىلەدى.
– ءبىز جىل سايىن جاڭا جابدىقتار ساتىپ الۋ ارقىلى كونديتەرلىك ونىمدەردىڭ جاڭا تۇرلەرىن ەنگىزىپ كەلەمىز. سايكەسىنشە, نارىقتا الەمدىك وندىرۋشىلەر مەن ترانسۇلتتىق كومپانيالارمەن باسەكەگە قابىلەتتى بولۋعا تىرىسامىز. ەكولوگيالىق تازا ءونىم قازاقستاندىق كونديتەرلىك ونىمدەردىڭ باستى ارتىقشىلىعى سانالادى. كونديتەرلەر ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋعا نيەتتى. جۇمىس ىستەپ تۇرعان تسەحتارمەن قاتار جاڭا فابريكانى ىسكە قوسۋ – جوسپاردا. بۇل ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ارتىق تۇستارى مول. جاڭا جوبانىڭ تەك باستاپقى كەزەڭىندە شامامەن 13 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلادى. ارينە, بۇعان مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدىك, – دەدى «بايان سۇلۋ» اق باسقارما توراعاسى تيمۋر سادىقوۆ.
200-دەن اسا بيزنەس وكىلدەرى جينالعان فورۋم بارىسىندا تاراپتار قۇنى 700 ملرد تەڭگەدەن اساتىن كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمعا قول قويدى.
