الدىمەن ءوڭىردىڭ كونتينەنتتىگى, تىم باسىم كليماتى كەرى اسەرىن تيگىزەدى. ەكىنشىدەن, جىل سايىن قار مەن جاڭبىردىڭ ازدىعىنان ىلعال جەتىسپەيدى. ۇشىنشىدەن, اڭقانى قاپتىرار اڭىزاق پەن ءۇف ەتكەن جەلمەن اسپانعا كوتەرىلەتىن الا شاڭنىڭ زاردابى كوپ. تورتىنشىدەن, 11863,1 مىڭ گەكتار جەر قورىنىڭ 58,7 پايىزى اتالعان سالانى وركەندەتۋگە قولايسىز ەكەنى انىقتالىپ وتىر. ماسەلەن, 1,6 ملن گەكتار جەردىڭ تۇزدى سورى شىعىپ جاتىر. ال 782,7 مىڭ گەكتاردى سۋ, 166,4 مىڭ گەكتاردى قۇم باسقان.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سالاۋات وتەعۇلوۆتىڭ مالىمەتىنشە, سالاداعى 340 قۇرىلىمدا 170 تراكتور, 90 ارنايى تەحنيكا مەن سۋسورعى بار. كوكتەمدە 91 شارۋاشىلىقتان جەڭىلدەتىلگەن باعامەن 800 توننا ديزەل وتىنىنا سۇرانىس بەرىلگەن. ويتكەنى شارۋالار 2 945,2 گەكتاردان كوكونىس, 1 345 گەكتاردان باقشا, 1 941 گەكتاردان كارتوپ, 4 106 گەكتاردان مال ازىقتىق داقىلدار الۋ جوسپارلاعان.
«بيىل جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن تىڭايتقىشتاردىڭ قۇنىن سۋبسيديالاۋعا 75,1 ملن تەڭگە, پەستيتسيدتەر شىعىنى ءۇشىن 5,4 ملن تەڭگە, تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا 19,9 ملن تەڭگە ءبولىندى. اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرگە سۋ جەتكىزۋ شىعىنىن وتەۋگە 345,6 ملن تەڭگە سۋبسيديا قاراستىرىلدى. وڭىردە جىلىجايلار كولەمى 30 گەكتارعا, سۋ ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالار ورناتىلعان القاپ 4,8 مىڭ گەكتارعا ۇلعايدى», دەيدى سالاۋات وتەعۇلوۆ.
سوڭعى جىلدارى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋارلاردىڭ, ونىڭ ىشىندە كوكونىس ونىمدەرىنىڭ باعاسىن تۇراقتاندىرۋ ماقساتىندا كەشەندى شارالار قولعا الىنعان. وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا اتىراۋدىڭ تۇراقتاندىرۋ قورىنا 3,5 ملرد تەڭگە بولىنگەن. بۇل قارجىنىڭ 2,9 ملرد تەڭگەسى كاسىپكەرلەرگە اينالىم سحەماسىمەن جانە فورۆاردتىق كەلىسىمشارتتار ارقىلى بەرىلگەن.
«وڭىردەگى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرگە 1,8 ملرد تەڭگە بەرىلىپ وتىر. بۇل بولىنگەن قارجىنىڭ 62 پايىزىن قۇرايدى. قاراجاتقا 9,5 مىڭ توننا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمى ساتىپ الىندى. الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىمدەر تۇتىنۋشىعا نارىقتاعى قۇنىنان 15-20 پايىز تومەن باعامەن ساتىلدى. قازىر تۇراقتاندىرۋ قورىنىڭ قالعان قاراجاتىنا قازاقستاننىڭ باسقا وڭىرلەرىنەن جانە شەتەلدەن وڭتايلى باعامەن كوكونىس ونىمدەرىن جەتكىزۋگە كەلىسىمشارتتار پىسىقتالىپ جاتىر», دەيدى سەرىك شاپكەنوۆ.
اكىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىر اتىراۋ وبلىسىندا 26 كوكونىس قويماسى بار. بيىل جىلىجايلاردىڭ جۇمىسىنا زەردەلەۋ جۇرگىزىلدى. كليماتتىق باقىلاۋ جۇيەلەرىمەن جابدىقتالعان 10 قويما ىرىكتەلىپ, ەسەپكە الىندى. ەندى جالپى سىيىمدىلىعى 19 مىڭ توننانى قۇرايتىن ەكى كوكونىس قويماسىن سالۋعا قاتىستى ەكى ينۆەستيتسيالىق جوبا قاراستىرىلىپ وتىر. بۇل جوبالاردى ىسكە اسىرۋ قويمالار سىيىمدىلىعىن 62,6 پايىزعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
كوكونىس, باقشا داقىلدارىن وسىرەتىن شارۋاشىلىقتاردىڭ دەنى ماحامبەت اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان. ماسەلەن, «ايدانا اگرو» شارۋا قوجالىعىندا 2020 جىلدان بەرى 5,6 گەكتارلىق جىلىجاي كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. قوجالىق جەتەكشىسى ساتىبالدى ماعزوموۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس جۇمىستارى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتالادى. جىلىجاي ىسكە قوسىلعان سوڭ جىلىنا 735 توننا قيار مەن 588 توننا قىزاناق ءونىمىن الۋ جوسپارلانعان. مۇندا جاتاقحانا, كەڭسە, اسحانا مەن ءۇش كوكونىس ساقتاۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپتى. ەندى 60 ادامدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ كوزدەلگەن. قوجالىق جەتەكشىسى نىساندار قۇرىلىسىن ءوز قاراجاتىنىڭ ەسەبىنەن جۇرگىزىپ وتىر.
ال «ا-دانا» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى ەرنۇر جامالوۆ تاۋارلى بالىق جانە شاباق ءوسىرۋ شارۋاشىلىعىن قۇرۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋدى باستادى. وسى ماقساتقا «اتىراۋ» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ارقىلى 7 پايىزدىق ۇستەمەمەن 450 ملن تەڭگە كولەمىندە نەسيە العان. تاۋارلى بەكىرە شاباقتارىن ءوسىرۋ ءۇشىن ۇرىقتاندىرىلعان ۋىلدىرىق ساتىپ الۋ, كەيىن ونى ينكۋباتسيالاۋ ىسكە اسىرىلادى.
بۇل اۋداندا تامشىلاتىپ سۋارۋ ءادىسىن قولدانۋعا تالپىنىس جاساپ وتىرعان شارۋالار از ەمەس. ماسەلەن, «قىزاناق اگرو» جشس جەتەكشىسى ەنيسەي يۋن تامشىلاتىپ سۋارۋ ادىسىمەن 314 گەكتار جەرگە ءسابىز, پياز, قىرىققابات, قىزىلشا, قىزاناق, باكلاجان, بۇرىش, كارتوپ سەكىلدى كوكونىس ونىمدەرىن ەككەن. «داستان» شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى قونىس ەرمانوۆ وسىنداي ادىسپەن 144 گەكتارعا كوكونىس پەن باقشا داقىلدارىنىڭ 12 ءتۇرىن ءوسىرىپ وتىر. قازىر داستاندىقتار ءونىمنىڭ 11 ءتۇرىن جيناي باستاعان. ال ماگومەد ماگومەدوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «ديبديەۆا ز» شارۋا قوجالىعىنىڭ ۇجىمى 131,5 گەكتاردا وسىرىلگەن كوكونىس داقىلدارىن جيناپ جاتىر.
سونداي-اق قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى ۆلاديمير روزمەتوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «اتىراۋاگروونىمدەرى» شارۋا قوجالىعىندا الما باعى جايقالىپ تۇر. كوكونىس, باقشا داقىلدارىنا قوسا ليمون وسىرىلەدى. قوجالىقتا ەدىلباي تۇقىمدى قوي مەن ەشكى سانى ءوز ءتولى ەسەبىنەن كوبەيتىلەدى. ەشكى سۇتىنەن بىرنەشە ءونىم دايىندالادى.
«اۋىل شارۋاشىلىعى – ەل ەكونوميكاسىنىڭ نەگىزگى لوكوموتيۆتەرىنىڭ ءبىرى. سالانى دامىتۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن كەدەرگى كەلتىرەتىن ماسەلەلەردى انىقتاۋىمىز قاجەت. مەملەكەت تاراپىنان اگروونەركاسىپ كەشەنىن وركەندەتۋگە باسا ءمان بەرىلىپ وتىر. اسىرەسە مەملەكەتتىك باعدارلامالارمەن بەرىلەتىن قارجىلاي كومەكتى اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىن ءتيىمدى پايدالانۋعا, سالاداعى وڭدەۋ ءىسىن دامىتۋعا باعىتتاۋعا بولادى. وسى ماقسات ىسكە اسىرىلسا عانا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ كولەمى ارتىپ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى وڭ شەشىمىن تابادى», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات مۋرزيەۆ.
