ۇلىتاۋ وڭىرىنە جاڭا وبلىس اشىلعالى ءۇشىنشى مارتە تابان تىرەگەن مينيستر بۇل ساپارىندا ءوزى باسقاراتىن مينيسترلىككە قاتىستى ماسەلەلەرگە ناقتى نازار اۋداردى. ساپار ءمينيستردىڭ وبلىس ورتالىعىنداعى اۋەجايدى جاڭعىرتۋ جوسپارىمەن تانىسۋىمەن باستالدى.
قازىر جەزقازعان اۋەجايىنان ءۇش باعىت بويىنشا اپتاسىنا 16 رەيس قاتىنايدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ اقپاراتىنا سايكەس اۋەجايدىڭ جاساندى ۇشىپ-قونۋ جولاعى مەن پەررونىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنىپ, ەكولوگيالىق جانە مەملەكەتتىك ساراپتاما جۇرگىزىلدى. جوبانىڭ قۇنى 9,7 ملرد تەڭگە.
جەزقازعان قالاسى تۇرعىندارىن تازا اۋىز سۋ ماسەلەسى قاتتى تولعاندىرادى. سوندىقتان مارات كارىمجان ۇلى وسى ماسەلەنىڭ قالاي شەشىمىن تاۋىپ جاتقانىنا باسا كوڭىل ءبولدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن ءتۇيىندى تارقاتۋ ماقساتىندا جالپى قۇنى 12 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن ەكى جوبا قولعا الىنعان. جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. سونداي-اق قالاىشىلىك 298 شاقىرىم قۇرايتىن سۋ قۇبىرى جەلىلەرى دە جاڭالانۋدا. بۇل الداعى ۋاقىتتا جەزقازعاندىقتاردى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى شەشىلەدى دەگەن ءۇمىتتى كۇشەيتتى.
ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن ءوڭىرى ءتارىزدى ۇلىتاۋ وبلىسىندا دا, اسىرەسە جەزقازعان, ساتباەۆ قالالارىندا الداعى قىسقى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا الاڭداۋشىلىق باسىم. جەزقازعان جىلۋ-ەلەكتر ورتالىعى جۇمىسىنان شىلىڭگىر شىلدەدە شي شىقانى, ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا ەكى مارتە سىر بەرگەنى حالىقتى ءارى-ءسارى كۇيگە ءتۇسىردى. مۇنىڭ سىرتىندا وبلىس ورتالىعىنداعى توزىعى جەتكەن جىلۋ جەلىلەرىن جاڭالاۋ دا قاجەت. «جەزقازعان قالاسىنىڭ جىلۋ جەلىلەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە جاڭعىرتۋ» جوباسىنىڭ جالپى قۇنى 6 981 081 مىڭ تەڭگە. بۇل جوباعا سايكەس 3,8 شاقىرىم جەلىنى جاڭارتۋ كوزدەلگەن, ال بيىل 0,8 شاقىرىمداي اۋماققا دەيىن جوندەلەدى دەپ جوسپارلانعان. اتالعان جوبانى ودان ءارى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن 2023 جىلى 2,6 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا قاراجاتقا قاجەتتىلىك تۋىنداپ وتىرعانىن بىلگەن مينيستر بيۋدجەتتى تۇزەتۋ جانە ۇنەمدەۋ كەزىندە اتالعان سومانى ءبولۋدى قاراستىرۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.
ءمينيستردىڭ جۇرتشىلىق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋى اشىق, بۇكپەسىز ءوتتى. «باردى بار, جوقتى جوق دەپ ايتايىق», دەگەن م.قاراباەۆ حالىق تاراپىنان كوتەرىلگەن ماسەلەلەردى ىقىلاسپەن تىڭداپ, بارىنشا تۇسىنىكتى جاۋاپ قايتارىپ وتىردى. كوپشىلىك كوپتەگەن ماسەلە كوتەردى.
ۇلىتاۋ اۋدانىنان كەزدەسۋگە ارنايى كەلگەن اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى م.وسپانوۆ باستاعان ءبىر توپ ازامات اۋدانعا شۇباركول كومىرىن جەتكىزۋدەگى وزەكتى ماسەلەلەردى قوزعادى. مينيستر بۇل ماسەلەنى شەشۋگە بولاتىنىن ايتىپ, ءتيىستى تاپسىرما بەردى. بىراق جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان جەتكىزىلگەن كومىردىڭ پايدالانۋىنا قاتاڭ باقىلاۋ ورناتۋ كەرەكتىگىن دە ەسكەرتتى.
وبلىس مارتەبەسىن يەلەنگەلى جەزقازعاننىڭ ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىمەن قارىم-قاتىناسى ارتتى. اۆتوكولىك, تەمىرجول قاتىناسىندا ىلگەرىلەۋشىلىك بار. حالىق تاراپىنان ۇلىتاۋدىڭ وڭتۇستىك وڭىرمەن, اتاپ ايتقاندا جەزقازعان – شىمكەنت اۋە قاتىناسىن اشۋ تۋرالى ۇسىنىسقا ۇكىمەت قولداۋ تانىتىپ, قازىر رەيستى سۋبسيديالاۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر.
«كەلەسى جىلدىڭ باسىنان, ءتىپتى, مۇمكىن وسى جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ ەكى اراداعى اۋە قاتىناسى ورناپ قالۋى مۇمكىن», دەدى مينيستر.
جەزقازعان – قىزىلوردا اۆتوكولىك جولى تۋرالى دا ناقتىلى جاۋاپ بەرىلدى.
«ەكى اراداعى جولدىڭ قىزىلوردا جاعىندا جۇمىس قارقىندى جۇرۋدە, كەلەسى جىلى بىتەدى. بىراق جەزقازعان جاعىنىڭ 208 شاقىرىمىنا جوندەۋ ءالى باستالعان جوق. نەگە؟ جول قۇرىلىسىن قارجىلاندىراتىن ازيا دامۋ بانكىمەن بىرنەشە مارتە كەلىسسوز جۇرگىزىلىپ, جاقىندا ناقتى شەشىمگە كەلدىك. بانك جولدى جوندەۋدى 2 لوت ارقىلى جۇرگىزۋدى ۇسىندى. بۇلاي ىستەسەك, جول قۇرىلىسىنا وتاندىق كومپانيالار قاتىسا المايتىن ەدى. سوندىقتان 6 لوتقا ءبولۋدى ۇسىنىپ, وسىعان كەلىستىك. ەكىنشىدەن, شەتەلدىك مەردىگەر جەڭىمپاز اتانسا, جۇمىستىڭ 75 پايىزىن ولاردىڭ وزدەرى اتقارۋعا ءتيىس دەگەن تالاپ قويدىق. ويتكەنى ادەتتە شەتەلدىكتەر جەڭىمپاز اتانادى دا, جۇمىستى ءبىزدىڭ كومپانيالار ارزانعا اتقارادى. بۇعان جول بەرمەۋ كەرەك بولدى. سوسىن ينفلياتسيا جاعدايىن ەسكەرۋگە دە تۋرا كەلدى. وسى ماسەلەلەردىڭ ءبارى كەلىسىلدى. جۋىقتا تەندەر جاريالانادى, تامىز اياعىنىڭ سوڭىنا دەيىن مەردىگەرلەر انىقتالادى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بار, تىكەلەي باقىلاۋىندا. جول 2025 جىلى تولىق اياقتالاتىن بولادى», دەگەن مارات قاراباەۆ كوڭىلدەگى كوپ كۇدىكتى تارقاتىپ تاستادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا جەر بايلىعىن شيكىزات كۇيىندە شەتكە ساتا بەرمەي, دايىن ونىمدەر شىعارۋ تۋرالى دا ايتىلدى.
مينيستر بۇل رەتتە كوپ نارسە كاسىپكەرلەرگە بايلانىستى ەكەنىنە توقتالدى. مەملەكەت قولايلى جاعداي تۋدىرۋ باعىتىنداعى شارالار قاراستىرادى. مىسالى, مىس ءوندىرىسىن الساق. 2020 جىلعا دەيىن مىس, قورعاسىن, ت.ب. ىشكى نارىققا شىعارىلماعان. پرەزيدەنت تاپسىرما بەرىپ, ء«وندىرىس تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. وسى زاڭعا سايكەس ءوزىمىزدىڭ وندىرىسشىلەر, كاسىپكەرلەر مىستى, ت.ب. وڭدەۋگە تاپسىرىس بەرسە, ولارعا الەمدىك باعادان 5 پايىز تومەندەتىلگەن باعامەن ساتىلاتىن بولىپ بەلگىلەندى. ء«وندىرىستى قولداۋ» قورى قۇرىلدى. قوردا قوماقتى قاراجات بار. وسى قور ارقىلى كاسىپكەرلەرگە 9 پايىزدىق نەسيە بەرىلەدى. دەمەك مەملەكەت قاراجات جاعىنان قولداۋعا ءازىر. ونەركاسىپتى ورگە سۇيرەۋگە نيەتتى كاسىپكەرلەر كەرەك.
تەمىرجول قاتىناسىنداعى تۇيتكىلدى تۇستار دا, ياعني قىزمەت ساپاسىنىڭ سىن كوتەرمەيتىنى, پويىزداردىڭ كەشىگۋى, بيلەتتەردىڭ تابىلا قويمايتىندىعى جانە ت.ب. ماسەلەلەر ايتىلماي قالمايدى. سونداي-اق ناقتى ۇلىتاۋ وبلىسىنا قاتىستى ماسەلەلەر كەڭىنەن قوزعالدى. كەزدەسۋدىڭ ءۇش ساعاتتان استام ۋاقىتقا سوزىلعانىنىڭ ءوزى-اق كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك.
ءمينيستردىڭ ساپارى ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى قوردالانعان ماسەلەلەردىڭ كوبىنىڭ شەشىمى تابىلاتىن ءتارىزدى سەنىم ۇيالاتتى.
