زاڭدى تۇلعالارعا قارىز بەرۋ ازايدى

بۇل, نەگىزىنەن, بيزنەس­كە­ قارىزداردىڭ ومىرلىك تسيك­لى­نىڭ قىسقا سيپاتىنا بايلا­نىس­تى, بۇل ولاردى بەرۋ ءۇشىن تەزىرەك وتەۋگە اكەلەدى. جۇ­مىس­ ىستەمەيتىن نەسيەلەردى ەسەپ­تەن شىعارۋ جانە قايتا قۇرى­لىم­داۋ پورتفەلگە جاعىم­سىز­ اسەر ەتۋى مۇمكىن.

قاۋىمداستىق ساراپ­شى­لا­­­رى­نىڭ ايتۋىنشا, قىزمەت كور­سەتىلمەيتىن نەسيەلەردى تومەن­دەتۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن جۇ­مىس تۋرالى ەسەپتى مەرزىمى وت­كەن بەرەشەكتىڭ, اسىرەسە اۋىل شارۋا­شىلىعى مەن قۇرىلىستىڭ قاتتى تومەندەۋىمەن باعالاۋعا بولادى.

«ەكونوميكا سالالارى بولى­نى­سىندە جاڭا قارىزدار بەرۋ قۇرى­لىمىنداعى ۇلەس ساۋ­دا­عا (2018-2022 جىلدار قورىتىندى بەرۋ­دىڭ ورتا ەسەپپەن 60 پايىزى), سون­داي-اق ونەركاسىپكە (26 پا­­يىز)­ قارىزدار باسىم. الايدا پورت­فەل­دەگى ولاردىڭ ۇلەستەرى ءارتۇرلى باعىتتا وزگەرەدى (ساۋدا ەكى ­ەسەگە جۋىق تومەندەيدى – 32 پايىز, ونەركاسىپ 13 پايىزدىق تار­­ماققا – 39 پايىزعا دەيىن), بۇل ساۋداداعى «قىسقا» قارىز­دار­دىڭ شوعىرلانۋىنا بايلا­نىستى بولۋى مۇمكىن (اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋ ءۇشىن). مەملەكەتتىڭ بيزنەستى نەسيەلەندىرۋگە قاتىسۋى ايتار­لىق­تاي دەپ باعالانادى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر پورتفەلىندەگى جەڭىل­دىكتى قارىزداردى ەسەپكە الماعاندا, بيزنەسكە كەڭەي­تىل­گەن انىقتاماداعى بارلىق نەسيە­نىڭ ۇشتەن ءبىرى قدب مەن «بايتەرەك» ۇبح ەنشىلەس ۇيىم­دارىنا تيەسىلى», دەپ ما­لىم­­دەيدى قاۋىمداستىق.

2022 جىلى بايقالعان وسىمگە قارا­ماستان, ەكونوميكانىڭ كوپتەگەن سالاسى بويىنشا ءوندىرىستىڭ رەنتابەلدىلىگى نەسيە­لەۋ مولشەرلەمەلەرىنەن جوعارى بولىپ قالادى.­ بۇل رەتتە شىعىندى كومپا­نيالاردىڭ ۇلەسى 2021 جىل­عى­ 26,4 پايىزبەن جانە 2020 جىلعى 25,8 پايىزبەن سالىس­تىر­عاندا 2022 جىلى 31,9 پايىزعا دەيىن ءوستى. وسى ورايدا بيزنەس تاراپىنان نەسيەلەرگە وتىنىمدەر بويىنشا ماقۇلداۋ كوەففيتسيەنتى وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا بارلىق ءوتىنىمنىڭ 50 پايىزىنان تومەن ءتۇستى.

«ەكونوميكانىڭ كوپتەگەن سالا­سى ءۇشىن ەڭبەك ونىمدى­لى­گىنىڭ ءوسۋ قارقىنى تۇراقتى. وس­ى­عان بايلانىستى ولاردىڭ ءىجو قۇرىلىمىنداعى ۇلەسى دە وزگەرگەن جوق (2018 جىلى — 64,9 پايىز, 2022 جىلى — 64,8 پايىز). سالىقتىق تولەمدەر ءىرى جانە ورتا كاسىپورىنداردا, ال سالالار بويىنشا – ونەركاسىپ پەن ساۋدادا ايتارلىقتاي شو­عىر­لانعان. ولاردىڭ كور­سە­تىل­گەن كەزەڭدەگى ورتاشا جىل­دىق­­ ءوسۋ قارقىنى 14,8 پايىزعا وسكەن كەزدە 22,6 پايىز جانە كور­سەتىلگەن كەزەڭدەگى ينفلياتسيا 9,4 پايىزدى قۇرادى», دەپ تۇسىن­دىرەدى ساراپشىلار.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كور­پوراتيۆتىك نەسيەلەۋدىڭ قازىر­گى قۇرىلىمى, ەڭ الدىمەن, ەكونوميكانىڭ قۇرى­لى­مى مەن ساپاسىنا بايلانىس­تى. سوعان قاراماستان سالا­لار­دىڭ ەكونوميكالىق كور­سەت­كىش­تە­رى­نىڭ سەرپىنىن باعالاي وتىرىپ, نەسيەلەۋ وزىق قارقىنمەن ءجۇ­رىپ جاتقانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. اتاۋلى ماندە بەرىلگەن كور­پو­را­تيۆتىك قارىزدىڭ كولەمى 2018 جىلعى 9,1 ترلن تەڭگەدەن 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بو­يىنشا 11,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن ءوستى (ورتاشا جىلدىق ءوسۋ قار­قىنى – 9,9 پايىز). الايدا ەسەپ­تى كەزەڭدە زاڭدى تۇلعالارعا كرەديتتەر پورتفەلىن بەرۋمەن سالىستىرعاندا قارىزداردى تەزىرەك وتەۋگە بايلانىستى 2018 جىلعى 8,2 ترلن تەڭگەدەن 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويى پايىزعا 8,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن 6,0 پايىزعا ورتاشا ءوسىم بايقالدى.

«بيزنەستىڭ جاڭا نەسيە­لە­رىنە دەگەن سۇرانىس ساۋدادا ايتا­ر­لىقتاي شوعىرلانعان, بۇل ەسەپتى كەزەڭدەگى بارلىق اۋدا­رىمنىڭ 60 پايىزىن قۇراي­دى. بۇل رەتتە ەسەپتى كەزەڭدە ءىجو-دەگى ساۋدا ۇلەسى وزگەرگەن جوق جانە 16,8 پايىزدى قۇرادى. ءىجو-دەگى نەعۇرلىم ەلەۋلى ۇلەستى ونەركاسىپ الادى – 29,3 پايىز, ال ونىڭ بانك­تەردەن جاڭا كورپوراتيۆتىك قارىزدار بەرۋدەگى ۇلەسى شامامەن تەڭ جانە 26,0 پايىزدى قۇرايدى. جالپى, جوعارىدا اتالعان سالالاردىڭ ءىجو-دەگى ۇلەسى سوڭعى 5 جىلدا وزگەرگەن جوق (64,8 پايىز), بۇل ەڭبەك ونىمدىلىگىن جاقسارتۋ قاجەتتىگىن كورسەتەدى, بۇل – رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار مەملە­كەت­تىڭ بيزنەستى نەسيەلۋگە قاتى­سۋى ماڭىزدى بولىپ قالا بەرە­دى, بۇل مولشەرلەمەلەردىڭ ەلەۋلى اربيتراجىن جاسايدى, باعانى بۇرمالايدى, جەكەلەگەن قارىز الۋشىلارعا نارىقتىق ەمەس باسەكەلەستىك ارتىقشىلىق بەرەدى, وسىلايشا, ەكونوميكانىڭ جەكەلەگەن سالالارىنىڭ مەملەكەتتىك قولداۋعا تاۋەلدىلىگىن بارعان سايىن قايتىمسىز ەتەدى», دەپ حابارلايدى.