ايماقتار • 10 شىلدە, 2023

زاۋىت نەگە توقتاپ تۇر؟

200 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى ماۋسىم ايىنىڭ سوڭعى ونكۇندىگىنەن بەرى تولىق توقتاپ, جوندەۋگە جابىلدى. «بۇل جاعداي وتاندىق جانار-جاعارماي نا­رىعىندا جىلداعىداي تاپ­شى­لىق تۋىن­داتا ما؟» دەگەن كۇدىككە جەتەلەگەنى راس. «قاز­مۇنايگاز» كوم­پانيا­سىنىڭ باسشىلىعى قولدا­عى مۇناي ونىمدەرى تۇ­تىنۋ­شىلاردى قام­تاماسىز ەتۋگە تولىق جەتكى­لىكتى دەپ وتىر.

زاۋىت نەگە توقتاپ تۇر؟

«قازمۇنايگاز» ۇك» اق باسقارما توراعاسى ماعزۇم مىر­زاعاليەۆ جۇمىس ساپارىمەن پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتىنا بارىپ, جۇرگىزىلىپ جاتقان جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بارى­سىمەن تانىستى. سونداي-اق زاۋىتتىڭ وندىرىستىك مىندەتتەرىن ورىنداۋى بويىنشا كەڭەس وتكىزىپ, الداعى ۋاقىتتا قولعا الىناتىن جاڭا جوبالار جايىن پىسىقتادى. كاسىپورىننىڭ كەيبىر تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرى مەن جابدىقتارىن جاڭالاۋ ءىس-شارالارى 19 شىلدەدە تولىق اياقتالىپ, مۇناي وڭدەۋدى قايتا جالعاستىرادى. كومپانيا باسشىسى ءوندىرىس ورنى توقتاپ تۇرۋىنا قاراماستان, كولىك وتىنى نارىعىنداعى قازىرگى جاعداي تۇراقتى ەكەنىن, الەۋمەتتىك ماڭىز­عا يە مۇناي ونىمدەرى بويىن­شا تاپشىلىق جوقتىعىن اتاپ ءوتتى. قمگ زاۋىتتاعى وندىرىستىك تسيكل­دى ۋاقتىلى ىسكە قوسۋ ءۇشىن بارلىق جوسپارلانعان جۇمىستىڭ قاۋىپسىز ءارى ساپالى تۇردە ىسكە اسۋىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ وتىر. ءارى زاۋىت باسشىلىعىنا جوندەۋدى مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتاۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ تاپسىرىلدى.

– قازىرگى ۋاقىتتا قوردا 525 مىڭ توننا ديزەل وتىنى, 300 مىڭ توننادان استام بەنزين جانە 100 مىڭ تونناداي اۆيا كەروسين بار. تراكتور وتىنىنىڭ قورى – 35 تاۋلىككە, بەنزين 23 تاۋلىك­كە جەتەدى. ياعني نارىقتى جانار-جاعار­مايمەن قامتاماسىز ەتۋدە ەشبىر قيىن­دىق بايقال­مايدى. پمحز-دا كەشەندى جاڭارتۋ ءىس-شارالارى بىرتىندەپ قولعا الىنىپ جاتىر. جوسپارلانعان ءىس-شارالار تولىق اتقارىلسا, 2027 جىلعا قاراي ءۇش جىلدا ءبىر رەت قانا جوندەۋگە توقتايدى. وڭدەۋگە تۇسەتىن مۇنايدىڭ ساپاسى, ءونىم ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ارتۋى جانە قىسقى ديزەل وتى­نىن ءوندىرۋ پەرسپەكتيۆاسى – پمحز ءۇشىن باسىم باعىتتىڭ ءبىرى. بۇل رەتتە جاقىندا مەملەكەت باسشىسىنا تانىستىرىلعان ديزەل وتىنىن گيدروتازارتۋ قوندىرعىسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە سۋتەگىن ءوندىرۋ قوندىرعىسىن سالۋ جوبالارى قمگ-ءنىڭ «جاسىل» ەنەرگەتيكانى دامىتۋ باعىتىنداعى باستامالارى قاتارىندا ەرەكشە ماڭىزعا يە. بۇيىرسا, جاقىن جىلدارى پاۆلودارلىق زاۋىتتا ارك­تيكالىق ديزەل وتىنى دا وندىرىلە باستايدى. ول ءۇشىن اۋەلى جاڭادان سۋتەگى قوندىرعىسىن تۇرعىزامىز. قۇنى 80 ملن ەۋرو بولاتىن جوبامەن فرانتسيالىق تانىمال كومپانيا اينالىسادى. ونىمەن ءبىر مەزگىلدە وتىندى گيدروتازارتۋ قوندىرعىسى دا بوي كوتەرەدى.  بۇل ەكى جو­با بولاشاقتا جىلىنا 160 مىڭ توننا اركتيكالىق دي­زەل وتىنىن شىعارۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى, – دەدى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ.

بۇعان قوسا, زاۋىت اۋما­عىن­دا الداعى جىلدارى بي­تۋم ساقتاۋعا ارنالعان جىلى­تىلاتىن رەزەرۆۋارلار سالۋ ويدا بار ەكەن. ارقاي­سىسى 5 مىڭ توننالىق 6 رەزەرۆۋار بوي كوتەرەدى دەپ جو­با­لانعان. بۇل – وڭىردەگى بيتۋم تاپشىلىعىن جويۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام. بيتۋم ارنايى قويمادا ۇزاقمەرزىمگە ساقتالىپ, قاجەت كەزدە نارىققا بوساتىلادى.

مۇناي-حيميا زاۋىتىندا ارالىق ۇيىمداردىڭ كەسى­رىنەن ىشكى قىزمەت كورسەتۋ قۇنى شەكتەن تىس ءوسىپ, كەيبىر نىسانداردىڭ زاڭسىز تۇردە وزگە فيرمالارعا بەرىلگەنى تۋرالى بۇعان دەيىن بىرنەشە مارتە ماسەلە قوزعاعان ەدىك. ماعزۇم مارات ۇلىنىڭ اي­تۋىن­شا, مەملەكەت باسشىسى­نىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, ۇكىمەت بۇعان باسا ءمان بە­رىپ وتىر. قازىرگى كۇنى كاسىپ­ورىنداعى اۋتسورسينگ كومپانيالاردى زاۋىتقا قايتادان كوشىرۋ ۇدەرىسى باستالىپ كەتكەن. ونىڭ ناقتى ناتيجەلەرىن الداعى قازان ايىندا كورۋىمىز مۇمكىن.

كومپانيا باسشىسى بيىل ديزەل وتىنى مەن بەنزين با­عا­سىنىڭ قىمباتتاۋىنا وراي نا­رىق­تا جاعىمدى اسەرلەر پاي­دا بولعانىن دا اتاپ ءوتتى. مىسا­لى, وڭتۇستىك وڭىر­لەردە ديزەلدى تۇتىنۋ بىردەن 47 پايىزعا قۇلدىراسا, ەل بويىنشا ول ورتا ەسەپپەن 20 پايىزعا كەمىپتى. بۇل جاعداي وسىعان دەيىن وتان­دىق مۇناي ونىمدەرىنىڭ كونترا­باندالىق جولمەن كورشى مەملەكەتتەرگە تاسىلىپ كەلگەنىن ايعاقتاسا كەرەك, دەيدى م.مىرزاعاليەۆ. تاعى ءبىر مىسال, بىلتىر وسى ۋاقىتتا تاپشىلىق پايدا بولعاندا تراكتور وتىنىنىڭ قورى 250 مىڭ تونناعا دەيىن ازايعان.

تولىقتىرا كەتەيىك, پمحز بيىلعى جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا شامامەن 2 ملن 772 مىڭ توننا شيكىزاتتى وڭدەپ, 790 مىڭ توننادان استام بەنزين, 947 مىڭ توننادان استام ديزەل شىعارعان. ىشكى نارىققا 128 306 توننا بيتۋم, 287 592 توننا مازۋت, 157 765 توننا سۇيىتىل­عان گاز, 97 827 توننا اۆيا وتىن بوساتقان. وبلىس ورتالى­عىنىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن زاۋىت اسا ماڭىزدى. سەبەبى قالا قازى­ناسىنىڭ تەڭ جارتىسى كاسىپورىن تولەيتىن سالىق­تان قۇرالادى.

 

پاۆلودار وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار