شارۋالاردىڭ ايتۋىنشا, باعانىڭ بۇلايشا ەكى ەسە قۇلدىراپ كەتۋى ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق احۋالىنا كەرى اسەر ەتىپ, ەگىن شارۋاشىلىقتارىن توقىراۋعا ۇشىراتىپ, بانكروتقا اكەلۋى ابدەن مۇمكىن.
ديقاندار قازاق بيدايىنىڭ ارزانداۋىنا ديىرمەندەر بىلتىر شەكارانىڭ ارعى بەتىنەن تولاسسىز تاسىپ العان رەسەي بيدايى تىكەلەي اسەر ەتتى دەپ وتىر.
– بىلتىر رەسەي بيدايى اۆتوكولىكپەن دە, تەمىرجول ارقىلى دا ەشبىر كەدەرگىسىز كىردى. ەستۋىمشە, ءبىر شەكارا بەكەتىنىڭ وزىنەن كۇنىنە 10-12 مىڭ تونناعا دەيىن بيداي كىرگەن. مۇنى وتىزعا كوبەيتىپ كورىڭىز, سوندا ايىنا نەشە توننا كىرگەنىنە كوزىڭىز جەتەدى. وتە كوپ بيداي كىرىپ كەتتى. وسىلايشا, ءبىزدىڭ ديىرمەن-ەلەۆاتورلاردىڭ ءبارى وڭاي ولجاعا كەنەلىپ, بۇيىرلەرىن قامپيتىپ الدى. ءبىزدىڭ بيدايىمىزدى وزبەكستان, تاجىكستان, اۋعانستان سياقتى ەلدەرگە جونەلتۋمەن اينالىساتىن استىق قابىلداۋ پۋنكتتەرى دە ءدال وسىلاي ىستەدى. وسىدان كەيىن قازاقتىڭ بيدايى ارزانداماعاندا, كىمنىڭ بيدايى ارزاندايدى؟ – دەيدى كانىگى ديقان باۋىرجان بارساقباەۆ.
ءساۋىر ايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى رەسەيدەن اۆتوكولىكپەن بيداي تاسۋعا تىيىم سالعانى بەلگىلى. بىراق ودان كەيىن بيداي ارزانداي تۇسپەسە, قىمباتتاي قويمادى.
وسىلايشا, بار بيدايىن امالسىز ارزانعا ساتقان جەرگىلىكتى شارۋاشىلىقتاردىڭ تابىسى تومەندەپ, ەكونوميكاسى السىرەدى. ناتيجەسىندە, اۋەل باستان جوسپارلانعان جاڭا تەحنيكا, جاڭا قۇرىلعى, مينەرالدى تىڭايتقىش ساتىپ الۋ, قويما, قامبا سالۋ, شارۋاشىلىققا جاڭا تەحنولوگيا ەنگىزۋ ماسەلەلەرى كەيىنگە شەگەرىلدى.
«مۇنداي جاعداي ءبىر-ەكى اپتا ەمەس, جارتى جىل بويى جالعاسىپ كەلەدى. جەرگىلىكتى حالىقتىڭ كۇنكورىسى نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا تاۋەلدى ەكەنىن ەسكەرىپ, كورشى ەلدىڭ بيدايىنا قارسى ءبىر امال تاپپاسا بولمايدى. نارىقتاعى جاعداي بۇلاي جالعاسا بەرەتىن بولسا, ءبىز ءتۇبى بانكروت بولامىز. بانكروتقا ۇشىراساق, بىزبەن قوسا شارۋاشىلىقتا ەڭبەك ەتىپ جاتقان تۇرعىندار, ولاردىڭ اتا-انالارى, بالا-شاعاسى جەپ وتىرعان ىرزىعىنان ايىرىلادى. اۋىلدى ايتپاعاننىڭ وزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى بۇكىل قالانى ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. جاعدايىمىز كۇن ساناپ قيىنداپ بارادى. بىلتىر جەمنىڭ ءوزىن 90 تەڭگەدەن ساتىپ ەدىك, بيىل بيداي ودان دا ارزانداپ كەتتى. قازىرگى نارىقتا قالىپتاسقان احۋالدى ەكونوميكالىق اپات دەپ باعالاپ, دەر كەزىندە تىعىرىقتان شىعاتىن جولدى قاراستىرماساق بولمايدى», دەيدى ديقاندار.
وسىلايشا, الا جازداي وسىرگەن ءونىمىنىڭ باعاسى ەكى ەسە قۇلدىراپ, باعاسى اسپانداپ كەتكەن تەحنيكا مەن قوسالقى بولشەككە كەتەتىن شىعىنى ءۇش ەسە وسكەن شارۋالار الداعى جاعدايىمىز قالاي بولار ەكەن دەپ الاڭداپ وتىر.
ءبىر قىزىعى, بيدايدىڭ قۇنى قۇلدىراپ كەتكەنىمەن, نان ارزانداعان جوق. دۇكەن سورەلەرىندە تۇرعان الەۋمەتتىك بولكە ناننىڭ ءوزى قامباداعى بيدايدان ەكى ەسە قىمبات بولىپ تۇر.
قوستاناي وبلىسى
