پاۆلودار اۋدانىنا قاراستى بۇل اۋىلدا قازىر باۋ-باقشا مەن ءتورت ت ۇلىكتى سۋاراتىن سۋ كوزى جوق. ماسەلە سوناۋ 2021 جىلدىڭ قىسىندا باستالىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندار ۇيلەرىنە كەلىپ تۇرعان اۋىز سۋدىڭ ساپاسى ناشارلاپ بارا جاتقانى جايىندا دابىل قاققانى ەسىمىزدە. جەرگىلىكتى اكىمدىك اۋپىرىمدەپ ءجۇرىپ جاعدايدى تۇزەگەندەي بولىپ ەدى. الايدا بىلتىردان بەرى ءبىرىنشى سكۆاجينانىڭ ءتۇبىن لاي باسىپ, احۋال ءتىپتى قيىنداپ كەتتى. سۋ مۇنارالارى جەر استىنان تارتىپ الاتىن سۋدى جەتكىلىكتى جيناي المايدى. ماسەلە سودان بەرى وزەكتى كۇيىندە قالىپ وتىر.
– كۇن ىستىقتا سۋ تاپپاي, قاتالاپ وتىرمىز. ءبىرىنشى مۇناراعا جينالاتىن سۋ تۇتاس اۋىلعا جەتپەيدى. ال ەكىنشى مۇنارانى وسى ايدىڭ سوڭىنان باستاپ جوندەي باستايمىز, – دەيدى اكىمدىكتەگىلەر. بىلتىر دا وسىنداي جاعداي ورىن الىپ, قۇدىقتاردىڭ بەتىنە سۋ شىعىپ كەتتى. جاپقىشتارىن اۋىستىرعان سوڭ, ماسەلە رەتتەلگەندەي كورىنگەن. ءارى ۇيىمىزگە كەلىپ تۇرعان سۋ اۋىز سۋعا جارامسىز, تەك ءۇي شارۋاشىلىعىنا, باۋ-باقشاعا پايدالانامىز. ەندى سول سۋدىڭ ءوزى دە جوق. سوڭعى رەت بولعان اپاتتىق جاعدايدان كەيىن بارلىعى توقتاپ قالدى. ادامدار باۋ-باقشا ەگۋدەن قورقىپ قالعان. سەبەبى ونى سۋاراتىن سۋ جوق. تۇرعىلىقتى حالىقتىڭ 90 پايىزى سۋدى ەرتىس وزەنىنەن شەلەكتەپ تاسىپ, قايناتىپ ىشۋگە ءماجبۇرمىز, دەيدى جەرگىلىكتى تۇرعىن اناستاسيا راششۋپكينا.
وڭىرلىك ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان سالحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن سۋ الىنىپ كەلگەن سكۆاجينانىڭ ءتۇبىن لاي باسقانى سەبەپتى ەندى ونى پايدالانۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا جاڭا سكۆاجينا قازىلىپ, اۋىل حالقىنا سۋ سودان تارتىلادى. ء«بىزدىڭ باسقارمانىڭ الدىندا ءوڭىر بويىنشا 27 اۋىلدى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى تۇر. ياعني وسى ەلدى مەكەندەرگە ەڭ اۋەلى باسىمدىق بەرىلەدى. چەرنورەتسكىدە سۋ جوق ەمەس بار, تەك سونىڭ ساپاسىن دۇرىستاۋ ماسەلەسى تۋىپ وتىر. ءارى ماسەلەنىڭ قالىپتاسقانىنا ءبىر جارىم جىلداي عانا ۋاقىت بولعان. ونى شەشۋ ءۇشىن بيۋدجەتتىك ءوتىنىم بەرىپ, سمەتا جاساۋعا ءبىراز ۋاقىت جۇمسالدى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە كەيبىر پىسىقتالماعان جايتتار تۋىنداپ قالادى. تاعى ءبىرى تۇزەتۋگە ۇشىرايدى, ماسەلەن, قوسىمشا سكۆاجينانى بۇرعىلاۋ كەرەك بولادى. بۇدان 40 جىل بۇرىن بۇرعىلانعان سكۆاجينانىڭ ءتۇبى لايلانا باستاعانىن جوبالاۋشىلار ەسكەرمەگەنگە ۇقسايدى. سەبەبى اۋىلدى ورتالىقتاندىرىلعان اۋىز سۋ جۇيەسىمەن قامتىعان ۋاقىتتا جاڭا سكۆاجينا جوباعا ەنبەي قالعان», دەيدى ول.
پاۆلودار اۋدانىنىڭ اكىمى نيكولاي دىچكو بۇل سكۆاجينا ورتالىقتاندىرىلعان جۇيە ارقىلى 2012 جىلدان جاقسى جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن, ماسەلە سوڭعى ەكى جىلدا بوي كورسەتە باستاعانىن جەتكىزدى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن جاڭا سكۆاجينا قازۋعا ءوڭىر بيۋدجەتىنەن 87 ملن تەڭگە ءبولىنىپتى. تەرەڭدىگى شامامەن 630 مەتر بولاتىن ۇڭعىمانى بۇرعىلاۋ ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىندا باستالادى دەپ سەندىردى اۋدان باسشىسى. ودان سوڭ جاڭادان سورعى جابدىقتارىن ورناتۋ, جەلىگە قوسۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەك.
قازىر چەرنورەتسك اۋىلىندا 1494 ادام تۇرىپ جاتىر. اۋداندىق قوعامدىق كەڭەستىڭ توراعاسى باقىتبەك باتكەەۆتىڭ سوزىنشە, بيىلدان جەرگىلىكتى اۋىلدارداعى اۋىزسۋ كاسىپورىندارىن باسقارۋ فورمالارى وزگەرتىلىپ, بارلىعى وبلىستىق بيۋدجەتكە قارايتىنداي جۇيە جاسالۋدا. سەبەبى ەلدى مەكەندەردەگى اۋىز سۋدىڭ وزىندىك قۇنى ءبىر تەكشە مەترىنە 600-700 تەڭگەنىڭ ۇستىنە شىعىپ كەتەدى. ال جەكە تۇرعىندارعا بەلگىلەنگەن تاريف مولشەرى شامامەن 258 تەڭگە. جەرگىلىكتى قازىنا اۋىز سۋدى سۋبسيديالاۋعا ۇنەمى قاراجات تابا بەرمەيدى. سوندىقتان جاڭا جۇيە اۋىلدارداعى اۋىز سۋ مۇنارالارىنىڭ جۇمىسىن تۇراقتى ەتەتىنىنە سەنىم مول.
پاۆلودار وبلىسى,
پاۆلودار اۋدانى
