جادىگەر • 21 ماۋسىم, 2023

قاماردىڭ دومبىراسى

501 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

حالىق داستۇرلەرىن زامان ورەسىنە ساي پايدالانا ءبىلۋ ماسەلەسىن ءسوز ەتكەندە, ساز اسپاپتارى بويىنشا ەڭ اۋەلى قامار قاسىموۆتىڭ ەسىمى اتالۋى زاڭدىلىق. سەبەبى حالىق اسپاپتارىن جاساۋدىڭ اسقان شەبەرىنىڭ تۋىندىلارى ەلىمىزدەگى مادەنيەت وكىلدەرىنىڭ شىققان اسقار بيىگى, اسقاق ۇنىمەن تىكەلەي بايلانىستى.

قاماردىڭ دومبىراسى

بۇقار جىراۋ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر مۋزەيىندە قازاقتىڭ تۇڭعىش ورگانولوگى قامار قاسىموۆتىڭ ءوز قولىمەن جاساعان دومبىراسى ساق­تاۋلى. ۇلتتىق اسپاپ جەرگىلىكتى ونەر­سۇيەر قاۋىم ءۇشىن باعا جەتپەس قۇن­دىلىق سانالادى. كورمەلەردە حالىق ۇلىدان قالعان اسىل مۇرانى ءجيى قى­زىقتاپ, ايگىلى شەبەردى ەسكە الادى. بۇل دومبىرانى شەبەر كوزى تىرىسىندە بەلگىلى اقىن نۇفتوللا شاكەنوۆكە ارناپ ويىپ, سىيعا تارتقان ەكەن.

سچم

كەزىندە كوركەم ءسوزدىڭ زەرگەرى عابيت مۇسىرەپوۆ: «قامار قاسىموۆ كورسەتكەندى اۋدارماي ىستەي سالاتىن جابايى شەبەر ەمەس, ىزدەنۋدەن جالىقپايتىن, ىزدەگەنىن تاپپاي تىنبايتىن ادام. ونىڭ وزىندىك ءادىسى, وزىندىك لابوراتورياسى بار. قامار قاسىموۆتىڭ ۇزاق جىلعى ەڭبەگىندە تاريحي-عىلىمي تەرەڭ ماعىنا جاتىر. «قۇرمانعازى» جانە «وتىرار سازى» كونە اسپاپتار وركەسترى مەن كەيىنگى كەزدە قۇرىلىپ جاتقان كوپتەگەن ەرەكشە ۇلگىدەگى انسامبلدەردىڭ ونەرىن ءار كەز تاماشالاپ كورگەن سايىن ولاردىڭ تاساسىندا ءبىر بەينە ىلعي دا ەلەستەپ وتىرادى. ول – قامار قاسىموۆتىڭ بەينەسى. ۇلتتىق اسپاپتارىمىز بار جەردە قامار ەسىمى دە بىرگە جاساماقشى» دەپ باعا بەرگەن. ال شەبەر ءوزى جازىپ كەتكەندەي, حالىق اسپاپتارىنىڭ جەتەۋىن جەتىلدىرىپ, ون ەكىسىن ويلاپ تاپقان.

تاعى ءبىر قىزىقتى دەرەك, قامار شەبەر سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆپەن تۇيدەي قۇرداس, وتە سىيلاس دوس بولىپ وسكەن. سۇلتانماحمۇتتىڭ ايگىلى «قامار سۇلۋ» پوەماسىنداعى نەگىزگى كەيىپكەر قىزدىڭ شىن ەسىمى – گۇلايىم. دوستىعىنىڭ بەلگىسى بولسىن دەپ گۇلايىمنىڭ اتىن قاماردىڭ ەسىمىمەن اتاعان. مۇنى كەزىندە سول اۋىلدىڭ كونەكوز قارياسى المۇقان الىمباەۆ ايتىپ كەتكەن ءارى بۇل جايىندا «قامار قاسىموۆ» دەپ اتالاتىن كىتاپتان وقىپ بىلدىك. سۇلتانماحمۇت اقىن, جاياۋ مۇسا, شاكەن ايمانوۆ قامارعا تۋىس بولىپ كەلەتىندىگى دە كورسەتىلگەن. وكىنىشكە قاراي, تالانتتى تۇلعانىڭ كىندىگىنەن بالا قالماعان.

 

پاۆلودار

 

سوڭعى جاڭالىقتار