قاي جاقتا دا الدىڭنان كولدەنەڭ شىعاتىن وتكىر ماسەلە بايزاقتاعى بىرنەشە ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ اشۋىن تۋعىزدى. سۋدان تارىققان اۋىلداعى اعايىن «قازسۋشار» مەكەمەسىنىڭ وكىلدەرى ماسەلەنى وڭىنان شەشىپ بەرگەنىن قالايدى.
اقجار, تۇيمەكەنت, كوكوزەك, سۋحانباي ەلدى مەكەندەرىنىڭ تۇرعىندارى «جاۋاپتىلار سۋدى كورشىلەس اۋدانعا مولىنان جىبەرگەنىمەن, بايزاققا كەلگەندە نيەتى تارىلىپ وتىر», دەپ اشىنىپ وتىر. اعىن سۋدان تارىققان ديقاندار سامبەت سۋ ارناسىنان كەلەتىن سۋدىڭ بارشاعا ورتاق ەكەنىن العا تارتادى.
«اشىعىن ايتساق, اعىن سۋدىڭ بىزگە جەتپەۋى حالىقتى الالاۋ دەپ تۇسىنەمىز. كورشىلەس اۋىلداردا تىرشىلىك ءنارى جەتكىلىكتى. ولاردىڭ جاعدايى ابدەن جاقسى دەۋگە بولادى. ال مۇنداعى ەگىنشىلىكپەن اينالىسىپ جاتقان حالىقتىڭ جايىن كىم ويلايدى؟ بۇل ەندى قيانات قوي. ءتورت ت ۇلىگىن ورگىزىپ وتىرعان ازاماتتار دا قينالىپ جاتىر. ءبىزدىڭ مۇڭىمىزعا قۇلاق اساتىن ادام تابىلسا ەكەن», دەيدى جەرگىلىكتى ازامات احمەت قۇرىشباي اۋداندا قالىپتاسىپ وتىرعان جاعدايعا قاتىستى ءوز ويىمەن ءبولىسىپ.
اۋدانداعى بىرقاتار اۋىلدىڭ حالقى سامبەت سۋ ارناسىنا جاۋتەڭدەپ قاراپ وتىر. الايدا ارىققا تامشى سۋ تامباعانىنا توقسان كۇنگە جۋىقتاپتى.
تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, اقجار اۋىلىنداعى ءۇش مىڭ گەكتارعا جەتەقابىل القاپ اعىن سۋدىڭ جوقتىعىنان كەۋىپ كەتكەن. ال ديقاندار سۋ ءبولۋ ماسەلەسى كورشىلەس جامبىل اۋدانىنا ءتيىمدى بولعانىمەن, بايزاققا كەلگەندە جاۋاپتىلار جاۋاپسىزدىق تانىتىپ وتىر دەسەدى.
اۋىلداعى اعايىننىڭ كۇنى جەرگە قارايتىنى بەلگىلى. اعىن سۋدىڭ ارقاسىندا جۇگەرى ەگىپ, ناپاقاسىن ايىرىپ وتىرعانداردىڭ ءبىرى – رايىمبەك رۇستەمبەكوۆ. ول وسى جولى 35 گەكتار القاپقا جۇگەرىنىڭ جوعارى سۇرپىن ەگىپتى. ايتۋىنشا, توككەن تەرىنىڭ ارقاسىندا جىل سايىن 50-60 ميلليون تەڭگە شاماسىندا تابىس تاۋىپ جۇرگەن. ال بيىل سۋ تاپشىلىعى سالدارىنان جوسپارى ورىندالمايتىن سەكىلدى.
«ەشكىمگە وڭاي سوعىپ تۇرعان جوق. بۇل ەندى انىق ماسقارا دەسەك تە بولادى. قىرۋار قارجى جۇمساعان حالىقتىڭ مۇڭىنا باس اۋىرتاتىن كەز كەلگەن شىعار. جاز مەزگىلىندە مىنە, سۋعا جارىماي وتىرمىز. اعىن سۋ ماسەلەسىنە جاۋاپتى مەكەمە ماسەلەمىزدى شەشەتىن كۇن بار ما؟ شىعىنعا باتۋ ءۇشىن ەمەس, ناپاقاسىن ايىرۋ ءۇشىن ەڭبەكتەنىپ جۇرگەن حالىقتىڭ جاعدايىنا قارايلاسۋ كەرەك قوي», دەيدى ر.رۇستەمبەكوۆ جەرلەستەرىنىڭ جانايقايىن جەتكىزىپ.
انىقتاپ كوز سالساڭ, جۇگەرى القابى جايقالىپ تۇرعانى بايقالادى. الايدا بۇل ۋاقىتتا اجەپتەۋىر بيىكتەۋگە ءتيىس داقىلدىڭ وسپەي قالعانى كوڭىلگە قاياۋ تۇسىرەدى. ديقانداردىڭ ايتۋىنشا, الداعى ءبىر جەتىنىڭ بەدەرىندە ارىققا سۋ جەتكىزىلمەسە, مەحناتى مول ەڭبەكتەرىنىڭ ەش كەتەتىن ءتۇرى بار. القاپتاعى قاڭسىعان ارىق جۇيەلەرى ديقانداردىڭ جانايقايى جاي ەمەس ەكەنىن اڭعارتىپ-اق تۇر.
«كيروۆ سۋ قويماسىنا جينالعان سۋدىڭ كولەمى كوڭىل كونشىتپەيدى. بىلتىرعى كورسەتكىشپەن سالىستىرىپ ايتساق, بيىل جينالعان سۋ كولەمى تىم از. ناقتىراق ايتار بولساق, ءساۋىر ايىنان باستاپ, بۇگىنگى كۇنگە دەيىن سۋ قويماسىنا قاجەتتى 140 ميلليون تەكشە مەتر سۋ تۇسپەي قالدى. بۇگىنگى تاڭدا ءبىز تۇگىلى قىرعىزداردىڭ وزىنە سۋ جەتپەي جاتىر. قىسقاسى, جاعداي ءماز بولماي تۇر. ال اۋىل جۇرتى ءبىز ايتقان ۋاجگە سەنبەيدى. قىرعىزدار دا سۋدى «قازاقتارعا بەرىپ وتىرسىڭدار» دەپ, ءوز بيلىگىنە رەنىش ءبىلدىرىپ جاتىر ەكەن», دەيدى «قازسۋشار» رمك جامبىل فيليالىنىڭ ديرەكتورى ەرلان وتەگەنوۆ ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ءتۇسىندىرىپ.
قالاي الىپ قاراساق تا, بايزاقتىق شارۋالار ءۇشىن اعىن سۋدىڭ تاپشىلىعى باس اۋرۋعا اينالعانى انىق. ال «قازسۋشار» مەكەمەسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى قۇرعاقشىلىقتى قولدان جاساماعاندارىن ايتىپ, اقتالىپ الەك. ولار كەلتىرگەن دەرەككە جۇگىنسەك, اعىن سۋ الاتاۋدىڭ ارعى بەتىندەگى اعايىنداردان از مولشەردە كەلىپ جاتىر. مۇزدىقتار ءتۇن مەزگىلىندە ەرىمەگەندىكتەن, كورشىلەردىڭ قويماسى دا تولماي تۇرعان كورىنەدى. سوندىقتان ولار بىزگە تىم از مولشەردە سۋ جىبەرىپ وتىر ەكەن. اعىن سۋدىڭ ازدىعىن العا تارتقان جاۋاپتى مەكەمە اۋداندارعا تىرشىلىك ءنارىن كەزەكپەن بەرۋدى ءجون دەپ تاپقان. ايتۋلارىنشا, بايزاقتىق ديقانداردىڭ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن 15 كۇن بويى سۋ ارناسىن اتالعان اۋدانعا بۇرماق.
دەرەكتەرگە سەنسەك, وتكەن جىلى كيروۆ سۋ قويماسىنا 400 ميلليون تەكشە مەتر كولەمىندە سۋ جينالىپتى. ال بيىل سونىڭ جارتىسى عانا جەتكەن. سالدارىنان شارۋالار اعىن سۋعا جارىماي وتىر. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, تاۋداعى مۇزدىق ەرىمەيىنشە, ەكى ەلدەگى ماسەلە شەشىمىن تاپپايتىن سياقتى. الاتاۋدىڭ ارعى جاعىنداعى ايىر قالپاقتى اعايىن اعىن سۋدى بەرۋدى تولىقتاي توقتاتسا, جاعداي ءتىپتى ۋشىعا تۇسپەك. ويتكەنى «تالاس سۋ» تورابىنا جينالعان سۋ تەك تامىز ايىنا عانا جەتەدى ەكەن.
قالاي دەسەك تە, اۋليەاتالىق الەۋمەتتىڭ كۇنى قىرعىزدارعا ءتۇسىپ تۇر. اعىن سۋدىڭ ازابىن تارتقان شارۋالار ماسەلەسىنىڭ شەشىمى قىرعىزداردىڭ جومارتتىعىنا دا بايلانىستى سەكىلدى. ايتەۋىر قىرعىز اعايىندارعا اعىن سۋ ماسەلەسىندە كىرىپتار ەكەنىمىز وسىندايدا ايقىن سەزىلەدى.
جامبىل وبلىسى
