ينۆەستيتسيا – يگەرگەنگە يگىلىك
اكىمنىڭ ايتۋىنشا, اتىراۋ ءوڭىرى ينۆەستيتسيا تارتۋ جاعىنان وزگە وبلىستار اراسىندا ءبىرىنشى ورىندا تۇر. ماسەلەن, بيىل جىل باسىنان بەرى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 6,7%-عا ارتىپ, 1,1 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. ال ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىنا باعىتتالعان شەتەل ينۆەستيتسياسى – 474,3 ملرد تەڭگە.
بىلتىر جالپى قۇنى 815,2 ملرد تەڭگەنى قۇراعان 3 جوبا ىسكە قوسىلدى. بۇل جوبالاردا 748 ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. ال بيىل بىرىڭعاي يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىمەن 14,9 ملرد تەڭگەنىڭ 3 جوباسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە 207 جۇمىس ورنى اشىلماق. سونداي جوبانىڭ ءبىرى – قۇنى 9,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن قۇس فابريكاسى. مۇندا قۇس ەتىنەن جىلىنا 5 مىڭ تونناعا دەيىن جارتىلاي فابريكات تۇرىندەگى ءونىم وندىرىلەدى.
– ايماقتا مۇناي-حيميا كلاستەرىن قۇرۋدىڭ ماڭىزى زور. وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادام – بىلتىر قازاقستانداعى العاشقى بىرىكتىرىلگەن گاز-حيميا كەشەنىنىڭ ىسكە قوسىلۋى. «تەڭىز» كەن ورنىندا وندىرىلەتىن شيكىزاتتى وڭدەۋگە باعىتتالعان كەشەن جىلىنا 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن شىعارادى. بۇل ءوندىرىس ورنى وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ پوليپروپيلەنگە سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتەدى. پوليپروپيلەننەن قۇرىلىس, مەديتسينا, اۆتوموبيل قۇراستىرۋ, تاماق ونەركاسىبى سەكىلدى سالالاردا ءتۇرلى بۇيىم شىعاراتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ وركەن جايۋىنا ىقپال ەتەدى. قازىر پوليپروپيلەن وندىرىسىندە 632 ادام, مەردىگەر كومپانيالاردا 1 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى, دەدى س.شاپكەنوۆ.
پوليپروپيلەننەن ءونىم شىعاراتىن ءۇش جوبا ىسكە اسىرىلادى. بۇلار – توقىما گەوسينتەتيكا, ەكسترۋزيالىق گەوسينتەتيكا جانە توقىما ەمەس گەوتەكستيلدى ماتا. ماسەلەن, توقىما گەوسينتەتيكا تسەحىنىڭ قۇنى – 2 ملرد تەڭگە. تسەحتا وندىرىلەتىن قۇرىلىس ماتەريالدارى جول مەن گيدروتەحنيكا قۇرىلىسىنا, قۇبىرلار مەن قويمالار سالۋعا, تاعى باسقا سالالاردا پايدالانىلادى. ال 3 ملرد تەڭگەنىڭ ەكسترۋزيالىق گەوسينتەتيكا وندىرەتىن تسەحىندا جىلىنا گەوتور, گەومەمبرانا, كومپوزيتتىك گەوماتەريالدار سەكىلدى 10 ملن شارشى مەتر ءونىم وندىرىلەدى. بۇل ماتەريالدار اۆتوكولىك, تەمىرجول, ونەركاسىپتىك قالدىقتار قويمالارىنىڭ قۇرىلىسىندا, سونداي-اق جاعالاردى بەكىتۋ جۇمىستارىنا قولدانىلادى.
توقىما ەمەس گەوتەكستيلدى ماتا زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسىنا 1,3 ملرد تەڭگە جۇمسالادى. ەكسپورتقا شىعارىلاتىن توقىما ەمەس گەوتەكستيلدى ماتا – اۆتوجولدار قۇرىلىسىنا كەڭىنەن قولدانىلاتىن ءونىم.
اق حالاتتىلارعا – ايرىقشا قولداۋ
ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك سالاسىندا ەرەكشە نازار اۋداراتىن ماسەلە از ەمەس. ماسەلەن, مەديتسينا سالاسىنداعى باستى پروبلەمانىڭ ءبىرى – كادر ماسەلەسى. جەرگىلىكتى بيلىك بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جان-جاقتى جۇمىس جۇرگىزۋدە. ناقتىلاي ايتقاندا, بيىل اتىراۋ وبلىسىنا جۇمىسقا كەلەتىن مەديتسينا ماماندارىنا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتەتىن باعدارلاما ىسكە قوسىلدى. وسى ماقساتتا مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جۇمىسقا ورنالاسۋ كەزىندە بىرجولعى ماتەريالدىق كومەكتىڭ مولشەرى ۇلعايتىلدى. قالاداعى ەمدەۋ مەكەمەلەرىنە جۇمىسقا ورنالاسقاندارعا 3 ميلليون, اۋىلدارعا بارعان ماماندارعا 5 ميلليون تەڭگەگە دەيىن قارجى بەرىلەدى. اتىراۋلىق دارىگەرلەر «وتباسى بانك» اق-نىڭ فيليالى ارقىلى كەپىلسىز جانە جىلدىق 5%-بەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا قاتىسادى.
الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىمەن بىرگە دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا كوڭىل بولىنەدى. بۇل ءۇشىن اتىراۋ وبلىسىنا الىس جانە جاقىن شەتەلدەردەن, رەسپۋبليكالىق كلينيكالاردان جەرگىلىكتى كادرلاردى وقىتۋ ءۇشىن ماماندار شاقىرىلادى. بيىل مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قاراجات ءبولىنىپ, مىڭنان استام اتىراۋلىق ماماندى ۇزدىك شەتەلدىك كلينيكالار بازاسىندا وقىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
– اتىراۋ وبلىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ قولجەتىمدى جانە ءتيىمدى جۇيەسىن ىسكە اسىرۋ جونىندە بەس جىلدىق تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ باستالدى. تۇجىرىمداما دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بىرنەشە كورسەتكىشتى جاقسارتۋعا باعىتتالعان. ناقتىلاي ايتقاندا, نىسانالى ينديكاتورلاردى جاقسارتۋ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, كادرلار تاپشىلىعىن تومەندەتۋ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق مەديتسينالىق كومەكتىڭ سانىن كوبەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر, دەپ ءمالىم ەتتى وبلىس اكىمى.
مۇنايلى ءوڭىردىڭ كەشەندى دامۋ جوسپارى مەن «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوبا اياسىندا جاڭا نىساندار قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ كوزدەلگەن. 2025 جىلعا دەيىن 30-عا جۋىق تيپتىك جوباداعى مەديتسينالىق نىسان سالىنادى.
– قازىر جىلىوي اۋدانىنىڭ قاراعاي, قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ ايدىن, ماحامبەت اۋدانىنىڭ اققايىڭ, ەڭبەكشىل, كوزدىقارا اۋىلدارىندا 5 مەديتسينالىق پۋنكتتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەندى جاڭا جەدەل جاردەم ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى. بۇل نىساننىڭ ءۇش قوسالقى ستانساسى بولادى. وسى جىلى اۋىلداردا تاعى 5 نىساننىڭ قۇرىلىسى سالىنادى, دەدى س.شاپكەنوۆ.
ونىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, «تەڭىزشەۆرويل» جشس بولگەن قارجىعا قۇلسارى قالاسىندا 75 ورىندىق ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ, نكوك كومپانياسىنىڭ كومەگىمەن اتىراۋ قالاسىنىڭ «بەرەكە» شاعىن اۋدانىندا 50 كەلۋشىگە ارنالعان دارىگەرلىك امبۋلاتوريا قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ قولعا الىنعان. ال اتىراۋ قالاسىندا ەكى ەمحانا سالۋ جوسپارلانعان. وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەر ءۇشىن 180 توسەكتىك جاڭا نىساننىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى جاساقتالۋدا. اتالعان ديسپانسەر جانىنان اشىلاتىن راديولوگيالىق عيماراتتىڭ قۇجاتى دايىن تۇر.
اۋىلدارعا – اۋىز سۋ مەن «كوگىلدىر وتىن»
سەرىك شاپكەنوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, اتىراۋ وبلىسىندا 2 قالا مەن 132 اۋىلدىق ەلدى مەكەن تازا اۋىز سۋمەن قامتىلعان. مۇندا ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ 99,7 پايىزى ءومىر سۇرەدى. ەندى جوسپارعا سايكەس قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ قوعام, قونىستانۋ, قوڭىراۋلى, اققورا, سارقۇماق, بىلقىلداقتى, سوركول, كەنباي سەكىلدى 8 ەلدى مەكەنىندە سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى مەن سۋدى تازارتۋدىڭ كەشەندى بلوك-مودۋلدەرىن ورناتۋ باستالدى. بۇل جۇمىستاردى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق 6 اۋىلدى اۋىز سۋمەن قامتۋ ءۇشىن ءتيىستى قۇجاتتار ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل جوبانىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىن 2024 جىلى باستاۋ كوزدەلگەن.
ال تابيعي گازدى 2 قالا مەن 135 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى تۇتىنادى. قازىر تۇرعىنداردىڭ 99,7 پايىزى «كوگىلدىر وتىنمەن» قامتىلىپ وتىر.
– ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ جانە قۋاتىن ارتتىرۋ. اتىراۋ وبلىسى تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم جۇيەلى جەتىلدىرىلىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە گاز ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋ, سالۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ەندى تاعى 8 اۋىلدا گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىندى. قۇرىلىس جۇمىستارىن 2 اۋىلدا وسى جىلى, 6 اۋىلدا كەلەسى جىلى اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 99,9 پايىزى تازا اۋىز سۋمەن جانە گازبەن قامتىلادى, دەيدى س.شاپكەنوۆ.
اپاتتى مەكتەپتەر جويىلادى
جەرگىلىكتى بيلىك اپاتتى مەكتەپتەر ماسەلەسىن تۇبەگەيلى شەشۋدى كوزدەپ وتىر. قازىر وڭىردە 200-دەن استام ءبىلىم ورداسى, ونىڭ ىشىندە 4 اپاتتى جانە ءۇش اۋىسىمدى 11 مەكتەپ بار.
– بيىل اپاتتى مەكتەپتەر پروبلەماسىن تولىعىمەن شەشەمىز. ال 2025 جىلى ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر جويىلادى. وڭىردە 2025 جىلعا دەيىن 53 مىڭنان استام ورىنعا ارنالعان 34 مەكتەپ سالىنادى. «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 12 ءبىلىم ورداسى بوي كوتەرەدى. وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اتالعان جوبامەن 9 جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن باستاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, دەدى ءوڭىر باسشىسى.
اكىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا دا نازار اۋدارىلادى. وسى باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس, تالداۋلار جۇرگىزىلىپ جاتىر. مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ باعدارلاماسى قابىلدانادى.
اتىراۋ وبلىسى