ايماقتار • 19 ماۋسىم, 2023

اتىراۋدىڭ الشاڭ ادىمى

685 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

اتىراۋ وبلىسىندا ەكونوميكانىڭ 52 پايىزدىق ۇلەسىن ونەركاسىپ سالاسى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە تاۋ-كەن ءوندىرۋ – 48,2, وڭدەۋ ونەركاسىبى – 4,0, قۇرىلىس – 7,0, اۋىل شارۋاشىلىعى – 0,8, ساۋدا – 11,7, كولىك جانە قويمالاۋ – 4,4 پايىز. بيىل نەگىزگى كاپيتالعا قۇيىلعان شەتەل ينۆەستيتسياسى مەن ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى وسكەن. الايدا الۋان ايشىقتى ادىمى بار وڭىردە ءالى دە ءتۇيىنى تولىق تارقاتىلماعان كۇردەلى ماسەلەلەر از ەمەس. بۇل تۋرالى وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ الاڭىنداعى بريفينگتە تارقاتىپ ايتىپ بەردى.

اتىراۋدىڭ الشاڭ ادىمى

ينۆەستيتسيا – يگەرگەنگە يگىلىك

اكىمنىڭ ايتۋىنشا, اتىراۋ ءوڭىرى ينۆەستيتسيا تارتۋ جاعىنان وزگە وبلىستار اراسىندا ءبىرىنشى ورىندا تۇر. ماسەلەن, بيىل جىل باسىنان بەرى نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 6,7%-عا ارتىپ, 1,1 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. ال ەكو­نو­مي­كانىڭ بارلىق سالاسىنا باعىتتالعان شەتەل ينۆەستيتسياسى – 474,3 ملرد تەڭگە.

بىلتىر جالپى قۇنى 815,2 ملرد تەڭگەنى قۇراعان 3 جوبا ىسكە قوسىلدى. بۇل جوبالاردا 748 ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. ال بيىل بىرىڭعاي يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىمەن 14,9 ملرد تەڭگەنىڭ 3 جوباسىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىڭ ناتيجەسىندە 207 جۇمىس ورنى اشىلماق. سونداي جوبانىڭ ءبىرى – قۇنى 9,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن قۇس فابريكاسى. مۇندا قۇس ەتىنەن جىلىنا 5 مىڭ تونناعا دەيىن جارتىلاي فابريكات تۇرىندەگى ءونىم وندىرىلەدى.

– ايماقتا مۇناي-حيميا كلاستەرىن قۇرۋ­دىڭ ماڭىزى زور. وسى باعىتتاعى ماڭىزدى قادام – بىلتىر قازاقستانداعى العاشقى بىرىكتىرىلگەن گاز-حيميا كەشەنىنىڭ ىسكە قو­سى­لۋى. «تەڭىز» كەن ورنىندا وندىرىلەتىن شيكى­زاتتى وڭدەۋگە باعىتتالعان كەشەن جىلىنا 500 مىڭ توننا پوليپروپيلەن شىعارادى. بۇل ءوندىرىس ورنى وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ پوليپروپيلەنگە سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتەدى. پوليپروپيلەن­نەن قۇرىلىس, مەديتسينا, اۆتوموبيل قۇراس­تىرۋ, تاماق ونەركاسىبى سەكىلدى سالالاردا ءتۇرلى بۇيىم شىعاراتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس­تىڭ وركەن جايۋىنا ىقپال ەتەدى. قازىر پوليپروپيلەن وندىرىسىندە 632 ادام, مەردىگەر كومپانيالاردا 1 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى, دەدى س.شاپكەنوۆ.

پوليپروپيلەننەن ءونىم شىعاراتىن ءۇش جوبا ىسكە اسىرىلادى. بۇلار – توقىما گەو­­سينتەتيكا, ەكسترۋزيالىق گەوسينتەتيكا جانە توقىما ەمەس گەوتەكستيلدى ماتا. ماسە­لەن, توقىما گەوسينتەتيكا تسەحىنىڭ قۇنى – 2 ملرد تەڭگە. تسەحتا ون­دىرىلەتىن قۇرى­لىس ماتەريالدارى جول مەن گيد­روتەحنيكا قۇرىلى­سىنا, قۇبىرلار مەن قوي­مالار سالۋعا, تاعى باسقا سالالاردا پايدالانى­لادى. ال 3 ملرد تەڭگەنىڭ ەكسترۋزيالىق گەوسينتەتيكا وندى­رەتىن تسەحىندا جىلىنا گەوتور, گەومەمبرانا, كومپوزيتتىك گەوماتەريالدار سەكىلدى 10 ملن شارشى مەتر ءونىم وندىرىلەدى. بۇل ماتەريال­­دار اۆتوكولىك, تەمىرجول, ونەركاسىپتىك قالدىق­تار قويمالارىنىڭ قۇرىلىسىندا, سونداي-اق جاعا­لاردى بەكىتۋ جۇمىستارىنا قولدانىلادى.

توقىما ەمەس گەوتەكستيلدى ماتا زاۋى­تى­نىڭ قۇرىلىسىنا 1,3 ملرد تەڭگە جۇمسالادى. ەكس­پورتقا شىعارىلاتىن توقىما ەمەس گەو­تەكستيلدى ماتا – اۆتوجولدار قۇرىلىسىنا كەڭى­نەن قولدانىلاتىن ءونىم.

 

اق حالاتتىلارعا – ايرىقشا قولداۋ

ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك سالاسىندا ەرەكشە نازار اۋداراتىن ماسەلە از ەمەس. ماسەلەن, مەديتسينا سالاسىنداعى باستى پروبلەمانىڭ ءبىرى – كادر ماسەلەسى. جەرگىلىكتى بيلىك بۇل ما­سەلەنى شەشۋ ءۇشىن جان-جاقتى جۇمىس جۇرگىزۋدە. ناقتىلاي ايتقاندا, بيىل اتىراۋ وبلىسىنا جۇمىسقا كەلەتىن مەديتسينا مامان­دارى­نا الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن كورسەتەتىن باعدارلاما ىسكە قوسىلدى. وسى ماقساتتا مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جۇمىسقا ورنالاسۋ كەزىندە بىرجولعى ماتەريالدىق كومەكتىڭ مولشەرى ۇلعايتىلدى. قالاداعى ەمدەۋ مەكە­مەلەرىنە جۇمىسقا ورنا­لاسقاندارعا 3 ميلليون, اۋىلدارعا بارعان ماماندارعا 5 ميلليون تەڭگەگە دەيىن قارجى بەرىلەدى. اتىراۋلىق دارىگەرلەر «وتباسى بانك» اق-نىڭ فيليالى ارقىلى كەپىلسىز جانە جىلدىق 5%-بەن تۇرعىن ءۇي ساتىپ الۋعا قاتىسادى.

الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىمەن بىرگە دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا كوڭىل بولىنەدى. بۇل ءۇشىن اتىراۋ وبلىسىنا الىس جانە جاقىن شەتەلدەردەن, رەسپۋبليكالىق كلينيكالاردان جەرگىلىكتى كادرلاردى وقىتۋ ءۇشىن ماماندار شاقىرىلادى. بيىل مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قاراجات ءبولى­نىپ, مىڭنان استام اتىراۋلىق ماماندى ۇزدىك شەتەلدىك كلينيكالار بازاسىندا وقىتۋ جوسپارلانىپ وتىر.

– اتىراۋ وبلىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ قولجەتىمدى جانە ءتيىمدى جۇيەسىن ىسكە اسىرۋ جونىندە بەس جىلدىق تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ باستالدى. تۇجىرىمداما دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بىرنەشە كورسەتكىشتى جاقسارتۋعا باعىتتالعان. ناقتىلاي ايتقاندا, نىسانالى ينديكاتورلاردى جاقسارتۋ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, كادرلار تاپشىلىعىن تومەندەتۋ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق مەديتسينالىق كومەكتىڭ سانىن كوبەيتۋ جوسپارلانىپ وتىر, دەپ ءمالىم ەتتى وبلىس اكىمى.

مۇنايلى ءوڭىردىڭ كەشەندى دامۋ جوسپارى مەن «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوبا اياسىندا جاڭا نىساندار قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ كوزدەلگەن. 2025 جىلعا دەيىن 30-عا جۋىق تيپتىك جوباداعى مەديتسينالىق نىسان سالىنادى.

– قازىر جىلىوي اۋدانىنىڭ قاراعاي, قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ ايدىن, ماحامبەت اۋدانىنىڭ اققايىڭ, ەڭبەكشىل, كوزدىقارا اۋىل­دارىندا 5 مەديتسينالىق پۋنكتتىڭ قۇرى­لىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ەندى جاڭا جەدەل جار­دەم ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى. بۇل نىسان­نىڭ ءۇش قوسالقى ستانساسى بولادى. وسى جىلى اۋىلداردا تاعى 5 نىساننىڭ قۇرىلىسى سالىنادى, دەدى س.شاپكەنوۆ.

ونىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, «تەڭىزشەۆرويل» جشس بولگەن قارجىعا قۇلسارى قالاسىندا 75 ورىندىق ورتالىق اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ, نكوك كومپانياسىنىڭ كومەگىمەن اتىراۋ قالاسىنىڭ «بەرەكە» شاعىن اۋدانىندا 50 كەلۋشىگە ارنالعان دارىگەرلىك امبۋلاتوريا قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ قولعا الىنعان. ال اتىراۋ قالاسىندا ەكى ەمحانا سالۋ جوسپارلانعان. وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەر ءۇشىن 180 توسەكتىك جاڭا نىساننىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى جاساقتالۋدا. اتالعان ديسپانسەر جانىنان اشىلاتىن راديولوگيالىق عيماراتتىڭ قۇجاتى دايىن تۇر.

 

اۋىلدارعا – اۋىز سۋ مەن «كوگىلدىر وتىن»

سەرىك شاپكەنوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, اتىراۋ وبلىسىندا 2 قالا مەن 132 اۋىلدىق ەلدى مە­كەن تازا اۋىز سۋمەن قامتىلعان. مۇندا ءوڭىر تۇر­عىندارىنىڭ 99,7 پايىزى ءومىر سۇرەدى. ەندى جوسپارعا سايكەس قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ قوعام, قونىستانۋ, قوڭىراۋلى, اققورا, سار­قۇماق, بىلقىلداقتى, سوركول, كەنباي سەكىلدى 8 ەلدى مەكەنىندە سۋ قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى مەن سۋدى تازارتۋدىڭ كەشەندى بلوك-مودۋلدەرىن ورناتۋ باستالدى. بۇل جۇمىستاردى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق 6 اۋىلدى اۋىز سۋمەن قامتۋ ءۇشىن ءتيىستى قۇجاتتار ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل جوبانىڭ قۇرى­لىس جۇمىستارىن 2024 جىلى باستاۋ كوزدەلگەن.

ال تابيعي گازدى 2 قالا مەن 135 اۋىلدىق ەلدى مەكەننىڭ تۇرعىندارى تۇتىنادى. قازىر تۇرعىنداردىڭ 99,7 پايىزى «كوگىلدىر وتىنمەن» قامتىلىپ وتىر.

– ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى – ينفرا­قۇرى­لىمدى جاڭعىرتۋ جانە قۋاتىن ارتتىرۋ. اتىراۋ وبلىسى تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپا­سىن جاقسارتۋ ءۇشىن ينجەنەرلىك ينفرا­قۇرىلىم جۇيەلى جەتىلدىرىلىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە گاز ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋ, سالۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ەندى تاعى 8 اۋىلدا گاز قۇبىرىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىندى. قۇرىلىس جۇمىستارىن 2 اۋىلدا وسى جىلى, 6 اۋىلدا كەلەسى جىلى اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وبلىس تۇرعىندارىنىڭ 99,9 پايىزى تازا اۋىز سۋمەن جانە گازبەن قامتىلادى, دەيدى س.شاپكەنوۆ.

 

اپاتتى مەكتەپتەر جويىلادى

جەرگىلىكتى بيلىك اپاتتى مەكتەپتەر ماسە­لەسىن تۇبەگەيلى شەشۋدى كوزدەپ وتىر. قازىر وڭىر­دە 200-دەن استام ءبىلىم ورداسى, ونىڭ ىشىندە 4 اپاتتى جانە ءۇش اۋىسىمدى 11 مەكتەپ بار.

– بيىل اپاتتى مەكتەپتەر پروبلەماسىن تو­لىعىمەن شەشەمىز. ال 2025 جىلى ءۇش اۋى­سىمدى مەكتەپتەر جويىلادى. وڭىردە 2025 جىلعا دەيىن 53 مىڭنان استام ورىنعا ارنال­عان 34 مەكتەپ سالىنادى. «جايلى مەكتەپ» ۇلت­تىق جوباسى اياسىندا 12 ءبىلىم ورداسى بوي كوتەرەدى. وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن اتالعان جو­بامەن 9 جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ­دى جوسپارلاپ وتىرمىز, دەدى ءوڭىر باسشىسى.

اكىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ءبىلىم ساپا­سىن ارتتىرۋعا دا نازار اۋدارىلادى. وسى باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس, تالداۋلار جۇرگىزىلىپ جاتىر. مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ باع­دارلاماسى قابىلدانادى.

 

اتىراۋ وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار