وڭىردە بيىل جالپى ۇزىندىعى 313 شاقىرىم جول رەتكە كەلتىرىلسە, جاقسى جانە ورتاشا جاعدايداعى جولداردىڭ ۇلەسى 94 پايىزعا جەتەدى دەپ بولجانىپ وتىر. جوعارىداعى مەجەنىڭ 200 شاقىرىمى اۋىلدارعا اپاراتىن قيىرشىق تاستى جولداردى اسفالت-بەتوندى جابىنعا اينالدىرۋدى كوزدەيدى. وڭىرلىك جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوكولىك جولدارى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزعا يە اۆتوجولداردى جوندەۋگە 40 جوبا قابىلدانىپ, 2,3 ملرد تەڭگە قاراجات قاراستىرىلعان. قازىر 40 ۋچاسكەنىڭ جەتەۋىندە جۇمىس اياقتالىپ تا ۇلگەرىپتى. ال فەدوروۆكا اۋىلىنا كىرەبەرىس جولعا كونكۋرس ءجۇرىپ جاتىر.
– كوپ جىلدان بەرى باياناۋىل مەن ماي اۋداندارىنىڭ حالقى ءبىر-بىرىنە قاتىناعاندا اقسۋ قالاسى ارقىلى اينالىپ, ۇزاق جول ءجۇرىپ باراتىن. ءارى بۇل ولكەلەردە ەكولوگيالىق تۋريزم دامىعاندىقتان تۋريستەردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋىنا بايلانىستى بەلگىلى قيىندىقتار ءجيى تۋىندايدى. ەكى اۋدان اراسىنداعى توتە جولداردىڭ كەيبىر بولىكتەرىندە اسفالت تۇگىلى, قيىرشىق تاستى جول جوق. وسىنى ەسكەرە كەلە كەيىنگى ءۇش جىلدا قىزىل وكتيابر – جاڭا اقشيمان اۆتوجولىن قامتاماسىز ەتۋ ويعا الىنعانى ءمالىم. بۇل ەكى اراداعى قاشىقتىق 90 شاقىرىمدى قۇرايدى. بيىل اقشيمان – لەكەر جانە باياناۋىل – ۋگولنوە ۋچاسكەلەرى جوندەلەدى. ناتيجەسىندە, ەكى ءوڭىردىڭ اراسىنداعى جول ءجۇرۋ 100 شاقىرىمعا قىسقارادى. بۇعان قوسا وبلىستا 23 اۋىلدىڭ كىرەبەرىس جولدارى اسفالتتالادى. ءبىر عانا باياناۋىل اۋدانىندا 64 شاقىرىم جولعا جاڭادان اسفالت توسەلەدى. مىسالى, ەكىباستۇزدىڭ اقكول, باياناۋىلدىڭ ۇزىنبۇلاق, ايماۋىتوۆ ەلدى مەكەندەرىنە دەيىن بۇرىن اسفالتتى جابىن بولماعان, – دەيدى وڭىرلىك جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوكولىك جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قانات قاشكيروۆ.
دەي تۇرعانمەن, وڭىردەگى ەلدى مەكەندەر اراسىندا پروبلەمالى ۋچاسكەلەر ءالى دە بارشىلىق. ماسەلەن, قالقامان مەن باياناۋىل اراسىنداعى جولدا بىرنەشە جىلدان بەرى سالىنىپ جاتقان كوپىردىڭ قۇرىلىسى ءالى اياقتالماعان. ول رەسپۋبليكالىق جول سانالادى. ال ەكىباستۇز بەن مايقايىڭ اراسىنداعى 29 شاقىرىم جول جىل سايىن شۇرىق-تەسىك بولىپ, كولىكتەردىڭ جۇرۋىنە قيىندىق تۋدىرادى. جەرگىلىكتى حالىق بۇل ارالىقتى «قازىنادان قارجى سۋىرۋدىڭ امالىنا اينالعان جول» دەپ اتايدى. سەبەبى, جولدىڭ بۇل بولىگىن جىل سايىن جوندەۋگە قىرۋار قاراجات ءبولىنىپ جاتقانىمەن, ناتيجەسى بايقالار ەمەس. جاڭادان سالىپ كەتكەن اسفالتتى جابىنى جىل وتپەي بۇزىلىپ قالاتىنى بار. ال قانات قاشكيروۆ جۇرتتىڭ بۇل پىكىرىمەن كەلىسپەيتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ەكى ارالىقتا ۇلكەن جۇك كولىكتەرى ءجيى جۇرەتىندىكتەن جولعا ۇلكەن سالماق تۇسەدى. ايماقتاعى اۆتوجولداردا جۇرەتىن ۇلكەن جۇك كولىكتەرىنىڭ بارلىعىن باقىلاۋ مۇمكىن ەمەس. سەبەبى جەرگىلىكتى كولىك باقىلاۋ ينسپەكتسياسىنىڭ قۇزىرىندا نەبارى 2 ارنايى كولىك قانا بار كورىنەدى. ونىڭ ءوزى رەسپۋبليكالىق جولداردان ارتىلمايدى. بۇعان دەيىن اتالعان ۋچاسكەنىڭ بىرقاتار بولىگىنە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلگەن, قالعان 6 شاقىرىمى بيىل جاڭارادى دەپ كۇتىلۋدە.
ەرتىس اۋدانىنداعى امانكەلدى اۋىلىندا دا جول ماسەلەسى وتە وزەكتى. بىلتىر تامىز ايىندا اۋىل ادامدارى ويدا-جوقتا سىرتقى الەممەن بايلانىسسىز قالعانىن, تولاسسىز جاۋعان نوسەر جاڭبىر اۋىلدى اۋدان ورتالىعىمەن بايلانىستىراتىن اينالما جولعا نۇقسان كەلتىرگەنى تۋرالى گازەتتە جازعانبىز. جاڭبىر جاۋعان ۋاقىتتا اينالما جولعا سۋ تولىپ, حالىق ەلدى مەكەننەن شىعا الماي قينالادى. ەلدى مەكەن قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ءدال شەكارا تۇبىندە ورنالاسقان. اۋىلدان ۇلكەن جولعا شىعاتىن جول بىرەۋ عانا. ول «لەنين – ەرتىس – رۋسسكايا پوليانا» رەسپۋبليكالىق جولىنا بارىپ تۇيىسەدى. ال ماگيسترالدىڭ 4 شاقىرىمعا جۋىق بولىگى رەسەيدىڭ ومبى وبلىسىنا كىرىپ تۇر. وتكەن جىلى رەسەي جاعى جولدىڭ اتالعان ۋچاسكەسىن جاۋىپ, اۆتوكولىكتەردىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە جۇرۋگە تىيىم سالدى. امالى قالماعان جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى لەنين اۋىلى ارقىلى رەسەيگە دەيىن وتەتىن ۇزىندىعى 17 شاقىرىم جولدىڭ امانكەلدى اۋىلىنا كىرەبەرىسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ, ءارى توپىراق جامىلعىسىن اسفالت-بەتونعا اۋىستىرۋ جوباسىن ازىرلەگەن ەكەن. قۇنى 4,2 ملرد تەڭگەگە باعالانعان بۇل جوبا, وكىنىشكە قاراي, قارجى مينيسترلىگى تاراپىنان قولداۋ تاپپاي وتىر.
پاۆلودار وبلىسى