مەملەكەتشىلدىك مارتەبەسى
عاسىر تورىنەن اسقان, ادىلەتتى قازاقستانمەن بىرگە جارقىن بولاشاققا قادام باسقان ەل گازەتى «ەگەمەننىڭ» تىرەگى – ونىڭ جەر-جەردەگى قالىڭ وقىرمانى. سولاردىڭ ساناتىندا ءوزىمدى دە بارمىن دەپ ەسەپتەيمىن. قىرىق جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى قاراي ول مەنىڭ اقىلشىم ءارى سىرلاسىم بولىپ كەلەدى. ساياسي ساۋاتتى كوپشىلىك «ەلىمىزدىڭ باس گازەتى» سانايتىن باسىلىمنىڭ ءار سانىن اسىعا كۇتىپ, جاريالانعان دۇنيەلەرىن وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, وقىپ وتىرامىن.
«Egemen Qazaqstan» – كەڭ-بايتاق ەلىمىزدىڭ ءومىر شەجىرەسى, وتكەن كۇندەردىڭ كۋاسى, تاريحتىڭ تامىرشىسى. وسىلايشا, ول ءجۇز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولىپ, وتانىمىزدىڭ جىلناماسىنا اينالىپ وتىر.
كوزىقاراقتى وقىرمان بايقاعان بولار, وسىعان دەيىن گازەت اتاۋىنىڭ تومەنگى جاعىنداعى ء«جۇز جىلدىق جىلناما» دەگەن سوزدەر ونى قولعا العاننان-اق بىردەن كوزگە شالىناتىن. بيىلعى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى – ءاز-ناۋرىزدان باستاپ ول سوزدەر «مەملەكەتشىلدىك مىنبەرى» دەپ اۋىستىرىلدى. بۇل سوزدەر جايدان جاي اۋىستىرىلا سالعان جوق, ارينە. ونىڭ استارىندا ۇلكەن ءمان جاتىر.
وتكەن جىلى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «Qazaqstan» ۇلتتىق ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ءوزىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا قاتىستى كوزقاراسىن بىلدىرە كەلىپ: «مەن ءاربىر جۋرناليست, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتشىل ازامات بولۋى كەرەك دەپ سانايمىن», دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن. ال ءسىز بەن ءبىز وسى مەملەكەتشىلدىك تۋرالى ويلانىپ كوردىك پە؟ الاش ارىستارىنىڭ قاي-قايسىسى بولسىن ءوزىنىڭ مەملەكەتشىلدىگىمەن ەرەكشەلەنىپ تۇرادى. ەندەشە, مەملەكەتشىلدىك ۇعىمى قازىرگى تاڭدا دا ماڭىزىن جويعان جوق. قايتا كەرىسىنشە, ەرەكشە مانگە يە. ول, ەڭ الدىمەن, وتاندى ءسۇيۋ, ەلىمىزدىڭ شىن مانىندەگى پاتريوتى بولۋ, باستى بايلىعىمىز – تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلى ەتۋگە اتسالىسۋ. مەملەكەتشىل ازاماتتى, ءوز باسىم, وسى قاسيەتتەردىڭ ءبارىن بويىنا جيناعان ازامات دەپ بىلەمىن!
كارىباي امزە ۇلى,
ەڭبەك ارداگەرى
تۇركىستان وبلىسى
قىمىز – دەرتكە داۋا, داتكە قۋات
«قىمىزمۇرىندىق» – ۇلتىمىزدىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان تاماشا داستۇرلەرىنىڭ ءبىرى. جاز جايلاۋعا شىققاندا بيەنىڭ العاشقى ءسۇتى جيناقتالىپ, قورلانىپ, بالداي ءتاتتى قىمىزعا اينالعاندا كورشى-قولاڭدى, اق باتالى قاريالاردى, اق سامايلى اجەلەردى شاقىرىپ, اق داستارقان باسىنان ءدام تاتقىزاتىن ۇلاعاتتى دۇنيە. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, جايلاۋعا قونىستانعان اعايىننىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن العاۋسىز كوڭىلدەرىن, اق پەيىلدەرىن, سۇتتەي ۇيىعان بىرلىگىن, جاقسى قارىم-قاتىناسىن پاش ەتىپ تۇرار جورالعىمىز بۇل.
جۋىردا جامبىل وبلىسىنداعى جامبىل اۋدانى اكىمدىگى «مادەنيەت – اسىل قازىنام» اتتى اۋداننىڭ مادەنيەت كۇنى اياسىندا «قىمىزمۇرىندىق-2023» ەتنوفەستيۆالىن ۇيىمداستىردى. جينالعان كوپشىلىكتىڭ ەسىندە ۇزاق ساقتالاتىن ءىس-شاراعا وبلىستىڭ بارلىق اۋدانىنان, تاراز قالاسىنان 200-گە جۋىق قوناق, نەگىزىنەن ارداگەرلەر قاتىستى. ەڭ الدىمەن, تىگىلگەن كيىز ۇيلەر الدىندا كۇبى ءپىسىپ تۇرعان كەلىنشەكتەر كەلگەن قوناقتارعا «قىمىزمۇرىندىقتىڭ» باستالۋى – قىمىزدان «اۋىز تيۋ» ءراسىمىن وتكىزدى. ءىس-شاراعا جينالعان كوپشىلىكتى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى قاناتبەك مادىبەك قۇتتىقتاپ, عاسىردان-عاسىرعا, ۇرپاقتان-ۇرپاققا ميراس بولىپ كەلە جاتقان بۇل ءداستۇر التىن ارقاۋىن ۇزبەي, قوناقجاي, باۋىرمال حالقىمىزدىڭ جاقسىلىعىنا جول اشا بەرسىن دەگەن جۇرەكجاردى تىلەگىن ءبىلدىردى. ال وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەركىمبەك سولتىباەۆ جامبىل اۋدانىنىڭ اكىمى ەرلان قىدىرالى ۇلىنا «قىمىزمۇرىندىق» مەرەكەسىنىڭ سيمۆولدىق بەلگىسى رەتىندە قىمىز قۇيىلاتىن ۇلتتىق ناقىشتاعى تورسىقتىڭ ماكەتىن سىيعا تارتتى.
قاز-قاتار تىگىلگەن كيىز ۇيلەردەگى قازاقتىڭ ءسۇت تاعامدارىنا تولى اق داستارقانى قوناقتان بوساعان جوق. تەك قىمىز ءىشىلىپ قانا قويماي, ءان مەن جىرعا دا كەزەك بەرىلدى. قارا دومبىرانىڭ مايدا قوڭىر ءۇنى تۇڭلىكتەردى جەلپىندىرىپ تۇردى. ءسويتىپ, جازدىڭ شۋاقتى كۇنىندە ۇلتتىق ونەرىمىزدىڭ مەيماناسى تاسىدى. وسىنداي ۇمىتىلماس ەستە قالار ادەمى شاقتا تاۋەلسىز وتانىمىزعا دەگەن, ۇلتىمىزعا دەگەن, اۋىلعا دەگەن ىستىق سەزىم بويدى باۋراپ, جۇرەكتى كەرنەي ءتۇستى.
الدابەردى مەڭلىباي ۇلى,
تاراز قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ مۇشەسى
جامبىل وبلىسى
پروبلەمانى اشىق ايتايىق
بۇگىنگى تاڭداعى اسا وزەكتى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – پەدوفيليا. الايدا بۇل ماسەلە كەڭىنەن ەتەك جايىپ بارا جاتقانىنا قاراماستان, ءبىزدىڭ قوعامدا بۇل تاقىرىپ وتە سيرەك كوتەرىلەدى. قانشاما ءسابي مەن ءجاسوسپىرىم سول جەكسۇرىنداردىڭ قارماعىنا ءتۇسىپ جاتىر. وسىنىڭ سالدارىنان ەستيارلارى ءتىپتى سۋيتسيد جاساۋعا دا بارادى.
قازىر – ءححى عاسىر, وزىق تەحنولوگيالار زامانى. ءار بالانىڭ قولىندا ءبىر-ءبىر ۇيالى تەلەفون. كوبى ءارىپ تانىماق تۇگىلى, سويلەپ ۇيرەنبەي جاتىپ سمارتفوندى مەڭگەرەدى. مۇنىڭ قاۋپىن بالانى ايتپاعاندا, كەيبىر اتا-انانىڭ ءوزى دە تۇپكىلىكتى بىلە بەرمەيدى. بۇل – وتە وكىنىشتى جاعداي, سەبەبى بالالار تىم جاس بولعاننان كەيىن ولاردىڭ ءالى قالىپتاسپاعان پسيحيكاسىنا قىسىم جاساۋ كەز كەلگەن ەرەسەك ادام ءۇشىن قيىندىق تۋعىزبايدى.
ماسەلەنىڭ اسا كۇردەلىلىگىنە قاراماستان, نە قوعامنىڭ, نە جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ونىمەن كۇرەسۋگە دەگەن ۇمتىلىسى بايقالمايدى. ءسوزىمىز دالەلدى بولۋ ءۇشىن س. دەگەن ازاماتشانى تىڭداپ كورەلىك: «مەنىڭ جاسىم 30-دا, ەكى قىزدىڭ اناسىمىن. جاس قۇراقتاي جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان بوتاقاندارىم بار بولعاندىقتان, بۇل ماسەلە مەنى قاتتى مازالادى. سوندىقتان ينستاگرام جەلىسىندە كىشكەنتاي قىزدىڭ ءرولىن ويناپ, كوپتەگەن پەدوفيلدى انىقتادىم. ارقايسىسىنا قارسى ناقتى دالەل تاۋىپ, جەرگىلىكتى پوليتسيا بولىمشەسىنە كەلدىم. سول ادامداردىڭ اككاۋنتىن بەرىپ, وقيعانى قىسقاشا بايانداپ بەردىم. ولاردى تاۋىپ جازالاۋ نەمەسە قاداعالاۋ كەرەكتىگىن ايتتىم. ونداعىلار ماعان: «نە, ءسىزدىڭ باسقا جۇمىسىڭىز جوق پا؟ باستى قاتىرماي, بالالارىڭىزعا يە بولىڭىز!», دەپ شىعارىپ سالدى. بۇعان نە دەۋگە بولادى؟ ءبىرىنشى كەزەكتە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بۇل تاقىرىپتى قولىنا الىپ, ماسەلەنى شەشۋگە كىرىسپەسە, ونىڭ قانشالىقتى ۋشىعىپ كەتەتىنىن ەلەستەتۋ دە قورقىنىشتى.
ال ەندى قىسقاشا ءار اتا-انانىڭ ءوز بالاسىن قالاي قورعاي الاتىنىنا توقتالار بولساق, مامانداردىڭ پىكىرىنشە, پەدوفيلدەردەن زارداپ شەگەتىن بالالارعا كوبىنە اتا-انانىڭ جىلۋى, ايالى الاقانى جەتىسپەيتىن كورىنەدى. سوندىقتان بالا وزىنە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى سىرتتان ىزدەمەسە ەكەن دەيمىز.
داناجان امانگەلدينا,
№75 گيمنازيانىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى
استانا
