تىعىرىققا تىرەلگەن انا

جەرگىلىكتى اكىمدىك پەن ءبىلىم بولىمىن­دەگىلەر جاعدايىمىزدى جاسامادى دەپ مۇڭىن شاقتى. الەۋمەتتىك شارتتىڭ مەرزىمى اياقتالماعانى سەبەپتى كەلگەن جاعىنا كوشۋگە ازىرشە رۇقسات جوق. ولاي جاساسا, وتباسى مەملەكەتكە 2 ملن 246 مىڭ تەڭگە قاراجاتتى قايتارىپ بەرۋى كەرەك.

گۇلجان بازاروۆا – جەتى بالا­نىڭ اناسى. 2021 جىلى تامىز ايىندا پاۆلودار وبلىسى اكىم­دى­گىنىڭ شاقىرۋىمەن, «ەڭبەك» باع­دارلاماسى اياسىندا الماتى وبلىسى ىلە اۋدانى تۇيمەباەۆ اۋى­لىنان وتباسىمەن مۇندا كوشىپ كەل­گەن. تەرەڭكول اۋدانىنداعى فرۋمەنتەۆكا اۋىلىن تاڭداپ, سون­داعى مەكتەپكە اۋەلى مۇعالىم, سو­ڭىنان مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ مىن­دەتىن اتقارۋشى بولىپ جۇمىس­قا ورنالاسادى.

«مۇندا قونىس اۋدارۋىمىزعا نەگىز­گى سەبەپ, مال ءوسىرىپ, وتباسى­مىز شارۋا­شىلىقپەن اينالىسسا دەگەنبىز. ەكىن­­شىدەن, بالالارىمىز حالقى سيرەك جەر­دە كەڭ تى­نىستاپ وسسە دەگەن نيەت بول­دى. ال ۇشىنشىدەن, جەرگىلىكتى اكىم­دىك­تىڭ وكىلدەرى مەنى جانە كۇيەۋىم­دى ءتاۋىر جۇمىس­قا ورنالاس­تىرامىز دەپ ۋادە ەتتى. ولار­عا ءبىز­دىڭ وتباسىمىزدا مۇگەدەك بالا بار ەكەنىن ەسكەرتتىك. بەس جاسار كەنجە ۇلى­مىز سپاستيكالىق ديپ­لەگيا تسەرەبرالدى سال اۋرۋى­نا شالدىققان. ۇنەمى كۇتىم كەرەك. دارى­گەر بالاڭىزدى تۇراقتى قاراپ, قاجەت­تىنىڭ بارلىعىن جاسايدى, ءۇيىڭىزدى وتىن-سۋمەن قامتىپ بەرە­مىز دەپ ۋادەنىڭ بارلىعىن ءۇيىپ-توكتى. الايدا بۇل جاققا كەلگەندە ءبارى باسقاشا بولىپ شىقتى. مەملەكەت تارا­پىنان ءبىر عانا كومەك – ءار وتباسى مۇشە­سىنە 240 مىڭ تەڭگەدەن بىرجولعى كومەك تولەندى. اۋىلدىق وكرۋگكە جاۋاپتى دارىگەر ۇيىمىزگە بىردە-ءبىر مارتە باس سۇق­پا­دى», دەپ جاعدايىن ءتۇسىندىردى «التىن القالى» انا.

مەكتەپكە جاقىن جەردەن ءوز قاراجاتتارىنا ءۇي العان ەكەن. سويتسە, ول ءۇيدىڭ جىلىتۋ جۇيەسى ىستەن شىققان كورىنەدى.

«قىستىڭ كوزى قىراۋدا وتباسىمىزبەن الگى ۇي­دە ءۇسىپ قالا جازدادىق. ۇنەمى جى­لىت­قىش قوسامىز. بولماعان سوڭ اكىمدىكتەن كومەك سۇراعان ەدىك, ولار اۋىلدىڭ سوناۋ شەتىندەگى باس­پا­­نانى ۇسىنىپ, العاشقى 3 ايدىڭ جالداۋ اقىسىن تولەپ بەرەمىز, كەيىن ءوز قاراجاتتارىڭىزعا ءۇيدى سا­تىپ الاسىزدار دەدى. لاجىمىز قال­ماعان سوڭ, الگى ۇيگە كىردىك. الاي­دا مەكتەپ الىس, 3 بالامىز قىستىڭ سۋىعىندا ۇيگە جەتكەنشە قاتتى جاۋراپ كەلەدى. ويلانا كەلە, سۋىق بولسا دا بالالارىمىزعا مەكتەپ جاقىن بولسىن دەگەن نيەتپەن العاشقى باسپاناعا قايتا ورالدىق. مۇندا كەلگەلى ناۋقاس بالامىز ءجيى اۋىرا بەرگەنىن بايقاعان كۇيەۋىم مەدەتباي جاب­باربەرگەنوۆ اقىرى شىداماي جەلتوقسان ايىندا بالالاردى الىپ, الماتى وبلىسىنا كەتىپ قالدى. مەن دە كوپ ۇزاماي كەتۋگە ءماجبۇر بولدىم. كەيىن اكىم­دىكتەگىلەر حابارلاسىپ, كەلۋىمدى وتىن­گەن سوڭ فرۋمەنتەۆكا مەكتە­بىن­دەگى مۇعالىمدىك قىزمەتىمدى جال­عاستىردىم. قىس بويى ۇيدە توڭىپ شىقتىم. بىلتىر قىركۇيەك ايىنان مەكتەپتەگى ۇستازدىقپەن قاتار, ديرەكتوردىڭ مىندەتىن اتقا­رۋشى لاۋازىمىن قوسا اتقارا باس­تادىم», دەپ جالعادى ءسوزىن گۇلجان بازاروۆا.

مۇگەدەك بالاسى الماتى وبلىسىندا بولعان سوڭ 2022-2023 وقۋ جىلىندا جۇمىستان ءجيى سۇرا­نىپ, ەكى ورتاعا قايتا-قايتا ساپار شەگۋگە ءماجبۇر بولعانىن ايتادى انا. توقسان سايىنعى دەمالىس ۋاقى­تىندا بىردەن بالاسىنىڭ جانىنا بارىپ, كۇتىم جاساعان. كۇيەۋى ۇنەمى بالانىڭ جانىندا بولعاندىقتان, وتباسىندا گۇل­جان ەسقاليقىزى عانا ەڭبەك ەتىپ كەلگەن. نەگىزى جولداسى – ىشكى ىستەر سالاسىنىڭ وتستاۆكاداعى قىزمەتكەرى. الايدا كەيىنگى بەس جىلدا جۇمىس ىستەۋگە وتباسىلىق جاعدايى مۇمكىندىك بەرمەگەن. وسىلايشا الماتى مەن پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اراسىندا سابىلىپ جۇرگەندە گ.بازاروۆانى تەرەڭكول اۋداندىق ءبىلىم بەرۋ ءبولىمى وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا ديرەكتوردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى لاۋازىمىنان شەتتەتىپ تاستايدى. سەبەبى ۇستاز 27 اقپاننان باس­تاپ مەرزىمى بەلگىسىز, جالاقىسى ساق­تالمايتىن دەمالىسقا كەتكەن. سول كەتكەننەن ەكى اي ۋاقىت مەكتەپكە ورالماعانىن ەسكەرگەن جەرگىلىكتى ءبىلىم ءبولىمى زاڭ ايا­سىن­دا­ بۇيرىقپەن ونى قىز­مە­تى­نەن الىپ تاستاپ, ورنىنا وزگە پە­دا­گوگتى قوي­عان. دەگەنمەن مەك­تەپتەگى ۇستازدىق قىزمەتىن ساقتاپ قالىپتى.

«بالامدى الماتى, استانا قا­لا­لا­رىندا, وزبەكستاننىڭ تاش­كەنت, فەرعانا شاھارلارىندا مە­دي­تسينالىق تەكسەرۋلەردەن وت­كىزىپ, كوپ ۋاقىتىمىزدى جوعالت­تىق. ءار سۇرانعان سايىن نەگىزگى سەبەپ وتباسىلىق جاعداي ەكەنىن ەس­كەر­تىپ وتىراتىنمىن. انا رەتىندە جاع­دايىمدى تۇسىنگىسى كەلمەگەنى ارقاما ايازداي باتادى. نەگىزى وسى مامىر ايىندا ديرەكتورلىقتان باس تارتام با دەپ ويلاپ جۇرگەن ەدىم. سەبەبى قات-قابات جۇمىس, ونىڭ ۇستىنە ناۋقاس بالامنىڭ جاعدايى مەنى كەيىنگى ءبىر جىلدا قاتتى كۇي­زەلىسكە ءتۇسىردى. مەكتەپتە ادال ەڭ­بەك ەتتىم. دەي تۇرعانمەن, مەنىڭ جۇمىستا ءجيى بولمايتىنىمدى ۇجىم جاق­تىرماعانى شىن. ءبىلىم بەرۋ ءبولىمىنىڭ شۇعىل شەشىمى ما­عان جاسالعان قىساستىقتاي كورىن­دى. ونىڭ ۇستىنە ۇلكەن قى­زىم 5 جا­سار مۇ­گە­دەك ءىنىسىن كۇتە­تىن­ الەۋ­­مەت­­تىك قىزمەتكەر رەتىن­دە جۇمىس­­قا الىن­عان ەدى. قىزىمدى دا ول جۇ­­مىستان شىعارىپ تاستاپ­تى. وسىنىڭ بارلىعى ادەيى جا­سا­لىپ وتىرعانداي كورىندى. وت­با­سىمىزدىڭ بارلىق مۇشەسى تەرەڭ­كول اۋدانىندا تىركەۋدە تۇر. وڭتۇس­تىككە ءبىرجولا كەتىپ قا­لايىق دەسەك, اكىمدىكتەگىلەر ال­دىڭعى ال­عان 2,2 ملن تەڭگەنى قايتارىپ بە­رەسىڭدەر دەيدى. مەنىڭ جەتى بالا­نىڭ اناسى ەكەنىمدى, كەنجە ۇلىم­نىڭ مۇگەدەكتىگىن ەسكەرىپ, الگى قا­راجاتتى كەشىرسە بولاتىن ەدى عوي. وكىنىشكە قاراي, باسشىلار تا­راپىنان ەشبىر اياۋشىلىقتى باي­قاي الماي وتىرمىن. بولماعان سوڭ وب­لىس ورتالىعىنا جاقىن جەردەن باس­پانا مەن جالاقىسى ءتاۋىر جۇ­مىس ورنىن تاۋىپ بەرىڭىزدەر دەپ وتىن­گەن ەدىم. ول ءوتىنىشىم دە ازىرگە ورىن­دالماي وتىر. فرۋمەنتەۆكا اۋى­لىنا قاتىناۋ قىستا وتە قيىن, جول­داردى قار باسىپ, تاكسيمەن جە­تۋ­دىڭ ءوزى ۇلكەن ماشاقات», دەپ جال­عاستىردى اڭگىمەسىن.

قىسقاسى, گۇلجان بازاروۆا قا­زىرگى كۇنى قيىن جاعدايدا قا­لىپ وتىر. تىركەۋدەن شىعىپ, مۇگە­دەك بالاسىنىڭ جاعدايىمەن وڭتۇس­تىك­كە قايتاتىن بولسا, الگى العان قاراجاتتى مەملەكەت قازىناسىنا قۇيۋى كەرەك. ەكىنشى نۇسقا – وسى وڭىردە قالىپ, وتباسىن ورنالاس­تىراتىن جايلى باسپانا مەن جالاقىسى ءتاۋىر جۇمىسقا ورنالاسۋ. ونسىز دا ءبىر عانا جالاقىعا كۇنەلتىپ وتىرعان وتباسى قوماقتى قارجىنى بىردەن تاۋىپ بەرە المايتىنى بەلگىلى. قازىرگى كۇنى ەكى تاراپ تا ءدۇدامال كۇي كەشۋدە.

ماسەلەنىڭ ىزىمەن تەرەڭ­كول اۋدانىنىڭ اكىمى ازامات ماڭعى­توۆقا حابارلاسقانىمىزدا, ول بار­لىق ەڭبەك, كومەك جاعدايلارى «ەڭبەك» باعدارلاماسىنىڭ تالاپ­تارىنا سايكەس جۇرگىزىلگەنىن, كەمشى­لىك­كە گۇلجان ەسقاليقىزىنىڭ ءوزى جول بەرگەنىن جەتكىزدى. وتباسى ساتىپ العان باسپانانىڭ جىلۋ جۇيە­سىن جەرگىلىكتى «باستاۋ سۋ ارناسى» كاسىپورنى مەن كاسىپكەرلەر جون­دەپ بەرگەن. جىل سايىن بۇل اۋدان­عا وڭتۇستىكتەن شامامەن 180-200 ادام كوشىپ كەلەدى ەكەن. ولاردىڭ 99 پايىزى ەڭبەك ورىن­دارىمەن قامتىلىپ, ءتيىستى جار­دەم­اقىلارى مەن كومەكتەرىن الۋدا. ىركىلىس جوق. كوبى ءبىلىم سالاسىندا جۇ­مىس ىستەيدى. مىنا جاعدايدا تەك زاڭعا سۇيەنەمىز دەپ جاۋاپ بەردى اكىم.

ال اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى راۋ­شان يبراەۆا جابباربەرگەنوۆ­تەر وتباسىندا 11 ادام تىركەلگەنىن, ولاردىڭ ءار مۇشەسىنە بيۋدجەتتەن 240 مىڭ تەڭگەدەن كومەك بەرىلگەنىن ايتادى. وتاعاسى مەن بالالارى وڭ­تۇستىككە كوشىپ كەتكەنىن جو­عارىدا ايتتىق. الەۋمەتتىك قىز­مەتكەر بولىپ ىستەيتىن قىزى فرۋمەنتەۆكادا تۇرمايتىنىن ەسكەرگەن جەرگىلىكتى جۇمىسپەن قام­تۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەت­تىك باعدارلامالار ءبو­لىمى جالاقى تولەۋدى دوعارعان.

«گ.بازاروۆانىڭ جاعدايىنا ۇنەمى تۇسىنىستىكپەن قارادىق. بىل­تىر قىركۇيەكتەن باستاپ فرۋ­مەنتەۆكا مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى بولىپ تۇرعاندا وعان تەست تاپسىرۋ كەرەك ەكەنىن, ءسوي­تىپ تولىققاندى باسشى لاۋازىمىن يەلەنۋ قاجەتتىگىن ماماندار ءتۇسىندىردى. بىراق ءبىزدىڭ ەس­ك­ەر­تۋىمىزدى قۇلاققا ىلمەدى. بالاسىن تەكسەرتۋدەن وتكىزەمىز دەگەن سوڭ ءار سۇرانعان سايىن جىبەرىپ وتىردىق. جاڭاجىلدىق مەرەكەدە مەكتەپتە بولمادى, سوڭعى رەت اقپان ايى­نىڭ سوڭىندا تاعى كەتىپ, سودان مامىر ايىنىڭ باسىندا ءبىر-اق كەل­دى. مەكتەپتى باسشىسىز ۇزاق ۋاقىت ۇستاپ وتىرۋ مۇمكىن ەمەس قوي. ءبىلىم بەرۋ ءبولىمىنىڭ باس­شىسى زاڭعا سۇيەنىپ, ونى مىن­دەتىن اتقارۋشى قىزمەتىنەن شەتتەتىپ, ورنىنا لايىقتى پەداگوگتى تا­عايىن­دادى. ول كىسىگە مۇندا كە­­لىپ, بۇرىنعى ۇستازدىق قىز­مە­تىن جالعاستىرۋعا بولادى. ال تىر­كەۋ­دەن ءبىرجولا شىعاتىن بولسا, ءبىزدىڭ اكىمدىك بيۋدجەتتەن تولەنگەن قاراجاتتى قايتارۋ تۋرالى سوتقا شاعىمدانۋعا ءماجبۇر بولادى. سەبەبى زاڭ سولاي. گ.بازاروۆامەن 2026 جىلعا دەيىن الەۋمەتتىك شارت جاسالعان», دەيدى ر.يبراەۆا.

پاۆلودار وبلىستىق جۇمىس­پەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەت­تىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى الميرا ديسيۋپوۆا كوپ­بالالى انا ءۇشىن ءبىزدىڭ ءوڭىر اۋما­عىندا قالىپ, مەرزىمى اياقتالعانشا ەڭبەك ەتۋدەن باسقا امال جوق ەكە­نىن ايتادى. بولماعان جاعدايدا بۇل ءىستىڭ سوتقا جەتەتىنى انىق. ال گۇلجان ەسقاليقىزى سوتتا ءوزى­نىڭ قيىن جاعدايىن دالەلدەسە, قار­جىنى كەيىن اسىقپاي ءبولىپ قاي­تارۋىنا دا مۇمكىندىك جاسالار ما ەدى دەگەن پىكىرىن جەتكىزدى.

«ول كىسىگە وبلىس ورتالىعىنا جاقىن جەردەن باسپانا تاۋىپ بەرۋ ازىرشە مۇمكىن ەمەس, سەبەبى بوس ۇي­لەر جوق. ءتىپتى, تەرەڭكول اۋدانى ورتالىعىندا ساتۋعا قويىلعان ۇي­لەر جوقتىڭ قاسى. ەكىنشى تۇر­عىدان, ول كىسى ديرەكتورلىق قىز­مەت­تى قالاسا, وزگە اۋدانداردان بوس ورىنداردى قاراپ كورۋگە بولادى. وزگە ەلدى مەكەنگە بارسا (وبلىس ىشىن­دە), «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باع­دارلاماسى اياسىندا باسپانا ما­سەلەسىن شەشۋ ءۇشىن پايىزى تو­مەن نەسيە بەرىلەدى جانە 70 اەك كولە­­مىن­دە بىرجولعى كوتەرمەاقى تو­لەنەدى», دەپ ءتۇسىندىردى باسقارما باسشىسى.

«بىلاي تارتساڭ اربا سىنادى, بىلاي تارتساڭ وگىز ولەدىنىڭ» كەبىن كيگەن گ.بازاروۆا ءوز ماسەلەسىن ايتىپ بارماعان مەكەمەسى جوق. ورتالىق ۆەدومستۆولارعا بىرنەشە مارتە شاعىم جولداعانىمەن, ولاردان ماردىمدى جاۋاپ ەستي الماپتى. بۇل ءىستى ادامگەرشىلىك, ىزگىلىك تۇرعىسىنان قاراپ, ءتۇيىنىن تارقاتۋ قۇزىرلى ورگانداردىڭ قولىنان كەلەر مە ەكەن؟

پاۆلودار وبلىسى,

تەرەڭكول اۋدانى