پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىقتى باسپانامەن قامتۋ ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ايتتى. ء«بىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – ءار ازاماتتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ. سوندىقتان مەملەكەت الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا باسا ءمان بەرىپ وتىر. وسى ماقساتتا ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. حالىقتى قولجەتىمدى باسپانامەن قامتۋ ءۇشىن كوپتەگەن جەڭىلدىك جاسالىپ جاتىر. ادامداردىڭ قاراپايىم تۇتىنۋدان جيناقتاۋعا كوشۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىنۋى ماڭىزدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قالالىق تۇرعىن ءۇي باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانات وتەباەۆانىڭ ايتۋىنشا, بيىلدان باستاپ 35 جاسقا دەيىنگى ازاماتتار جاستار ساناتىنا ەندى. وسىعان وراي بۇدان كەيىن 35 جاسقا دەيىنگى ازاماتتار مەملەكەت قولداۋىنا يە بولىپ, باسپانامەن قامتىلادى. مەملەكەتتىك جاستار ساياساتى جونىندە قابىلدانعان زاڭ بىرنەشە جاڭا نورمانى قامتيدى. وسىلايشا, جاستارعا ارنالعان ءتۇرلى جەڭىلدىكتەردى قولداناتىن ازاماتتار سانى ەداۋىر ارتپاق.
سونىمەن قاتار بيىلدان باستاپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز پاتەرلەر 3 جىل مەرزىمگە پايدالانۋعا بەرىلەتىن بولدى. الايدا ءوتىنىش بەرگەنگە دەيىن كەيىنگى 3 جىلدا شىمكەنت قالاسىندا تۇراقتى تىركەۋدە بولۋى جانە يەلىگىندە تۇرعىن ءۇي بولماۋى كەرەك.
جۇمىسشى جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي بەرۋ باعدارلاماسى اياسىندا 2020 جىلى 904 پاتەر بەرىلسە, 2021 جىلى 300 جاس جالدامالى باسپانامەن قامتىلعان. 2022 جىلى اتالعان باعدارلاما بويىنشا 857 تۇرعىن قونىس تويىن تويلادى. بيىل 888 جاستى ارەندالىق باسپانامەن قامتۋ كوزدەلىپ وتىر. كونكۋرسقا وتىنىمدەر قابىلداۋ ەلەكتروندى پورتال ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. سونداي-اق وتىنىمدەردى قابىلداۋ, وڭدەۋ, كەلىسىمشارتقا تۇرۋ جۇمىستارى تولىقتاي ەلەكتروندى نۇسقادا جۇرگىزىلەدى. مەگاپوليستە جاستار باعدارلاماسى جۇمىسىن ەندى باستايدى. بۇل بويىنشا الدىن الا باق-تا جانە الەۋمەتتىك جەلىدە حابارلاندىرۋ جاريالانادى.
باسقارما باسشىسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, بيىل شىمكەنتتىك تۇرعىنداردىڭ باسپانا ماسەلەسىن وڭتايلى شەشۋىنە جاردەمدەسەتىن «Qamqor» باعدارلاماسى ىسكە قوسىلىپ وتىر. ول قاراپايىم مامانداردىڭ ارمانداعان تۇرعىن ۇيلەرىنە ەرتەرەك قول جەتكىزۋىنە كومەكتەسەدى. باعدارلاماعا دارىگەرلەر, مەدبيكەلەر, سانيتارلىق تازالىقشىلار, پەداگوگتەر, تاربيەشىلەر, جوو جانە كوللەدج وقىتۋشىلارى, عىلىمدا جۇرگەندەر, مادەنيەت جانە سپورت سالاسىنىڭ ماماندارى, جۋرناليستەر, ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ, «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى كەاق فيليالىنىڭ, سونداي-اق مەملەكەتتىك جانە بيۋدجەتتىك ۇيىم قىزمەتكەرلەرى قاتىسا الادى. ءتىپتى وسىعان بايلانىستى جۋىردا شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ پەن «وتباسى بانك» اق-نىڭ باسقارما ءتورايىمى لياززات يبراگيموۆا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويدى.
باعدارلاماعا سايكەس تۇرعىن ءۇيدى باستاپقى نەمەسە ەكىنشى نارىقتان ۇمىتكەرلەر وزدەرى تاۋىپ, ساتىپ الۋىنا مۇمكىندىك بار. قارىزدىڭ ەڭ جوعارعى سوماسى 20 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. نەسيە بويىنشا العاشقى جارنا 10 پايىز, جىلدىق مولشەرلەمە 5 پايىزدى قۇرايدى. ودان ءارى جىلدىق مولشەرلەمە 3,8 پايىزعا دەيىن تومەندەيدى. تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى ارقىلى يپوتەكا مولشەرلەمەسىن تومەندەتۋگە بولادى. وسىلايشا, ازاماتتار تولەنەتىن قارىز مولشەرىن ازايتۋعا مۇمكىندىك الماق. «Qamqor» باعدارلاماسى اياسىندا نەسيەلەۋگە بولىنەتىن العاشقى ترانش كولەمى – 3 ملرد تەڭگە. اتالعان قاراجات جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان تاراپىنان بولىنەدى. جاڭا تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى شەڭبەرىندە وتىنىمدەردى قابىلداۋ جانە الەۋەتتى قارىز الۋشىلاردىڭ ءتىزىمىن قالىپتاستىراتىن باستى وپەراتور – وتباسى بانكى. جەڭىلدەتىلگەن نەسيەلەۋگە ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋدەن وتكىزۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلاردىڭ نەكەدەگى جىلدار سانى, بالالاردىڭ بولۋى, جۇمىس ءوتىلى, شىمكەنتتە تىركەلۋ ۇزاقتىعى ەسكەرىلەدى. سونداي-اق 63 جاسقا دەيىنگى قاتىسۋشىنىڭ جانە ونىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ رەسپۋبليكا اۋماعىندا 5 جىلدا مەنشىك قۇقىعىندا تۇرعىن ءۇي بولماۋى شارت جانە جوعارىدا ايتىلعانداي, كەيىنگى 3 جىلدا شىمكەنتتە تۇراقتى تىركەۋدە بولۋعا ءتيىس.
«بيىل مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا كەزەگى كەلگەن حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان ءالسىز توبى, كوپبالالى وتباسىلارعا جانە جەتىم, اتا-انانىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار ساناتىنداعى ازاماتتارعا, تۇرعىن ءۇي كەزەگىندەگى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە ارەندالىق 324 پاتەر بەرىلەدى. سونىمەن بىرگە ناقتى جۇمىسى بار 888 جاس پاتەرمەن قامتىلادى. جىل باسىندا نەسيەلىك نەگىزدە 1 919 پاتەر ۇلەستىرۋ جوسپارلانعان ەدى. الايدا بۇل كورسەتكىش قوسىمشا تاعى 118 پاتەرمەن تولىقتى. سونىڭ ىشىندە قازىرگى تاڭدا 1 293 ازامات يپوتەكالىق نەگىزدە باسپانالى بولىپ ۇلگەردى. ولار – «5-20-25» جانە «2-10-20 باقىتتى وتباسى» باعدارلامالارى بويىنشا باسپانا العاندار. وسى جىلى 23 قاڭتاردان باستاپ تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارىن الۋ ءۇشىن ەلەكتروندى قۇجاتتار قابىلداندى. سونىڭ ناتيجەسىندە 145 ازاماتقا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارى بەرىلدى. قالادا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارى 2019 جىلدان باستاپ بەرىلە باستادى. العاشقى جىلى 21 ازامات السا, كەيىنگى جىلدارى ۇمىتكەرلەر سانى وسە ءتۇستى. ماسەلەن, بىلتىر 58 ازامات وسى سەرتيفيكاتقا يە بولدى. جالپى, بۇل قۇجات وتباسىلارعا قايتارىمسىز نەگىزدە باستاپقى جارنانىڭ ءبىر بولىگىن جابۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك كومەك رەتىندە ۇسىنىلادى. بۇدان بولەك وتكەن جىلى 60 ءۇي اعىمداعى جانە كۇردەلى جوندەۋدەن وتسە, بيىل 40 ءۇيدى جوندەۋدەن وتكىزۋ جوسپاردا تۇر», دەدى باسقارما باسشىسى ج.وتەباەۆا.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, قالا اۋماعىنداعى اۆاريالىق, توزىعى جەتكەن 6 تۇرعىن ءۇيدى تۇرعىندار كەلىسىمىمەن بۇزىلىپ, قايتا سالىنباق. قازىرگى تاڭدا رەنوۆاتسيالاۋ جوبالارىنا جەكە ينۆەستورلار تارتۋمەن «Shymkent اكك» اق اينالىسىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى اۋداندىق اكىمدىكتەر تاراپىنان تۇرعىنجاي مەنشىك يەلەرىنىڭ جەكە ينۆەستورمەن كەزدەسۋلەرى ۇيىمداستىرىلىپ, تۇسىندىرمە جۇمىستارى اتقارىلىپ كەلەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, شىمكەنت قالاسىندا تۇرعىن ءۇي الۋ تىزىمىندە 50 167 ازامات تىركەلگەن. ولاردىڭ ىشىندە جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار, كوپبالالى وتباسىلار, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان ءالسىز توپتارى, مەملەكەتتىك, بيۋدجەتتىك ۇيىم جانە اسكەري قىزمەتشىلەر, سونداي-اق جالعىز تۇرعىن ءۇيى اپاتتى جاعدايدا دەپ تانىلعان ازاماتتار بار.
بىلتىر وسىناۋ الەۋمەتتىك ساناتتاعىلارعا 748 پاتەر تاپسىرىلىپتى. 857 پاتەردى جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جاستار العان. جانە «وتباسى بانك» اق ارقىلى «2-10-20 باقىتتى وتباسى», «5-10-20 شاڭىراق», «5-20-25» باعدارلامالارى بويىنشا نەسيە نەگىزىندە 1 276 پاتەر بەرىلىپتى.
«تۇرعىن ءۇي سۋبسيدياسى – پاتەر جالداپ تۇراتىن وتباسىلارعا كورسەتىلەتىن اۋقىمى كەڭ الەۋمەتتىك كومەك. اتالعان باعدارلاما ىسكە قوسىلعالى بەرى بيىل 433 وتباسىنىڭ تۇرعىن ءۇيدى جالداۋ اقىسىنىڭ 50 پايىزى مەملەكەت تاراپىنان تولەنىپ جاتىر. ال تۇرعىن ءۇي سۋبسيدياسىنا وتىنىمدەر قابىلداۋ ءالى دە توقتاعان جوق. نەگىزىندە بۇل باعدارلاماعا كەلەسى ءتورت سانات بويىنشا كەزەكتە تۇرعان وتانداستار قاتىسا الادى. اتاپ ايتقاندا, ءى جانە ءىى توپتاعى مۇگەدەكتەر, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارى بار نەمەسە ولاردى تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىلار, جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنان ايىرىلعان بالالار, كوپبالالى وتباسىلار», دەدى ج.وتەباەۆا.
ماماننىڭ مالىمدەۋىنشە, جالداۋ اقىسىن سۋبسيديالاۋعا ۇمىتكەرلەر قاتارىنداعى وتباسىلاردىڭ كەيىنگى 6 ايداعى ورتاشا جيىنتىق تابىسى وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە شاققاندا ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن (1 كم = 40 567 تەڭگە) اسپاۋعا ءتيىس ەكەن. سونداي-اق سۋبسيديا الۋعا ۇمىتكەردىڭ دەپوزيتتىك شوتى بولۋى قاجەت. جيناق شوتى جوق ازاماتتار بەينەبانكينگ قىزمەتى نەمەسە «Otbasy bank» ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى شوت اشا الادى. سۋبسيديا الۋعا وتىنىمدەر ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا (ەتسق) كومەگىمەن www.otbasybank.kz سايتىندا ونلاين قابىلدانادى.
بۇعان قوسا ايتا كەتۋ كەرەك, بۇگىندە شىمكەنتتە مەملەكەت بيۋدجەتى ەسەبىنەن 67 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, 17 ءۇيدىڭ اباتتاندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى ورايدا قالا اكىمى مۇرات ايتەنوۆ اكىمشىلىك ىسكەرلىك ورتالىعى اۋماعىنان بوي كوتەرگەن 9 قاباتتى 8 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىس ساپاسىن تەكسەردى.
بۇل ۇيلەر ورنالاسقان اۋماققا يرريگاتسيالىق جۇيەلەر تارتىلىپ, ىشكى جولدارىنا اسفالت توسەلگەن. اۋلالارى كوگالداندىرىلىپ, قۇرىلىسشىلار اباتتاندىرۋ جۇمىستارىن اياقتاپ قالدى. ءوز كەزەگىندە شاھار باسشىسى جاۋاپتى ماماندارعا كىلتى دايىن 432 پاتەردى مەملەكەتتىك باعدارلاما ارقىلى باسپانا كەزەگىندەگى تۇرعىندارعا دۇرىس ۇلەستىرىپ بەرۋدى تاپسىردى.
