تۇجىرىمداما تۋرالى تۇجىرىمدار

جاقىندا «كورمە» كورمە ورتالىعى مەن ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا قازاق عىلىمي-زەرتتەۋ مادەنيەت ينستيتۋتى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەني ساياساتى تۇجىرىمداماسىنىڭ نەگىزگى قاعيدالارى مەن تەتىكتەرىن جۇزەگە اسىرۋ» اتتى تاقىرىپتا دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزىپ, كوپشىلىكتى مادەني قۇجات جوباسىن قوعامدىق نەگىزدە تالقىلاۋعا قاتىسۋعا شاقىردى. كەڭەستىك داۋىردەن بەرى قا­لىپتاسىپ قالعان قاساڭ قاعيدا بويىنشا مادەنيەت دەگەنىمىز ءار ادامنىڭ بوس ۋاقىتىندا عانا كوڭىل بولەتىن, سونداي-اق كوبىنە ويىن-ساۋىق سيپاتىنداعى شارالار بولسا, ەندىگى ۋاقىتتا ول ۇلتتىق يدەولوگيانى قالىپتاستىرۋدىڭ باستى قۇرالى رەتىندە قىرۋار قىزمەت اتقارماق. كەلەشەكتە مۇنداعى ونەر مەن مادەني ۇيىمدار ەكو­نو­ميكالىق تۇرعىدا پايدا اكەلەتىن تابىس كوزى دەڭگەيىنە دەيىن جەتەدى دەگەن پايىمدار جاڭا كەزەڭگە اياق باسقان سالانىڭ ەندىگى كەزەك­تە تىنىس-تىرشىلىگىندە دە كوپ وزگەرىستەر ورىن الاتىنىن ناقتى­لايدى. مىسالى, كينويندۋس­تريا, بالالارعا, ۇلكەندەرگە ارنالعان مۋلتفيلمدەر, تسيركتىك ونەر, كونتسەرتتىك جانە تەاتر شىعارماشىلىعى سياقتى سان­داعان سالا تاپ وسى تاڭدا مەملەكەت قارجىسىمەن عانا جان ساقتاپ تۇرسا, ال الەمدىك تاجىريبەلەر بۇعان مۇلدە كەرەعار جاعدايلاردى الدىمىزعا توسۋدا. اسىرەسە, ونداي باسىمدىقتار جاھاندانۋ زامانىندا بارىنشا ايقىندالا تۇسەتىنى زاڭدى قۇبىلىس. ءبىر عانا كينويندۋستريانىڭ عالامات تۋىندىلارىنىڭ وزىنەن ەلدەرىنە قىرۋار تابىس كەلتىرىپ وتىرعان الەمدىك دەڭگەيدەگى كومپانيالار قانشاما. مۇنداي زاماناۋي ۇلگىدەگى مۋزەيلەر مەن تەاترلار, باسقا دا مادەني وشاقتار سالا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ۇيرەنەتىن ۇردىسكە اينالۋدا. پارلامەنت سەناتىنىڭ دوڭگەلەك ۇستەلىندە, «نۇر وتان» پارتياسىنا قاراستى «مي­راس» قوعامدىق كەڭەسى, ۇلت­تىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى مەن شى­عار­ماشىلىق وداقتارى وكىلدەرى وتىرىستارىندا تالقىلاۋدان وتكەن تۇجىرىمداما جوباسى بۇدان ءارى قاراي شىعارماشىلىق ادامدارىنىڭ, كاسىپكەرلەر مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, باق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭىنەن تالقىلانىپ جاتىر. مىسالى, «كورمە» كورمە ورتالىعىنداعى دوڭگەلەك ۇستەلدە مادەنيەت مينيستر­لىگىنىڭ ساراپتاما جانە سترا­تەگيالىق جوسپارلاۋ دەپارتا­مەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ۆيكتور روديونوۆ, قازعزمي باس ديرەكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اندرەي حازبۋلاتوۆ, ن.ساتس اتىنداعى مەملەكەتتىك بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ ديرەكتورى نادەجدا گوروبەتس, يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق مادەنيەت ەمەس مادەني مۇرا ماسە­لەلەرى بويىنشا ساراپشىسى ال­ميرا ناۋرىزباەۆا, ۇلتتىق مۋزەيدىڭ ديرەكتورى دارحان مىڭ­باي, ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپ­حانانىڭ ديرەكتورى ءۇمىتحان مۇ­ڭال­باەۆا, م.گوركي اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ورىس دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى ەر­كىن قاسەنوۆ جانە تاعى باسقا­لار تۇجىرىمداما جوباسى تۋرالى ءوز پىكىر-ۇسىنىستارىن ورتاعا سالا كەلىپ, نەگىزىنەن مۇندا­عى ءما­سە­لەلەرمەن تولىقتاي كەلىسەتىن­دىكتەرىن ايتتى. دۇنيەجۇزىندەگى سانداعان ۇلتتار مەن مەملەكەتتەردىڭ ءبىر-ءبىرى­نەن ارتىقشىلىعى مەن ايىرما­شىلىعى كوپ جاعدايدا مادەني قۇندىلىقتاردىڭ دامۋى­مەن ولشەنۋى بەكەر ەمەس. جەتىستىك­تەردىڭ باستى سەبەپشىسى بولىپ ت­ا­بىلاتىن مادەني ساياسات سوندىق­تان دا قوعامدىق قۇندىلىق­تار مەن تۇلعا پاراساتىن قالىپ­تاس­تىراتىن مەملەكەتتىڭ يدەو­لو­گيالىق بەلگىسى دەپ ەسەپتەلۋدە. مادەنيەت سالاسىنداعى جەتىستىكتەردى ناقتى ءبىر جۇمىستىڭ اتقارىلۋىمەن, ستاتيستيكالىق كورسەتكىشتەرمەن, اتاقتى ەسىمدەردىڭ سانىمەن ولشەگەن دۇرىس ەمەس. ونى نەگىزىنەن ۇلتتىق يدەولوگيانى قالىپتاستىرۋ قۇرالى, ەلدىڭ الەمدىك كەڭىستىكتەگى مادەني دامۋى مەن ورنىعۋى تۇرعىسىنان زەردەلەۋ ابزال. قوعامنىڭ شىعارماشىلىق ارەكەتىنە قاتىناسىن وزگەرتەتىن مادەنيەت تۇسىنىگىنە باعىتتالعان زاماناۋي ءتاسىل جاڭا الەۋمەتتىك مادەني ورتانى قالىپتاستىرۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. مۇنداي جاعدايلاردا ءداستۇرلى مادەني ورتادا تۇبەگەيلى اۋىسىم جۇرەدى: الدىڭعى ورىنعا ۇشقىرلىق پەن باسەكەگە قابىلەتتىلىك شىعادى دەگەن ءتۇيىندى ويعا تىرەلگەن ماماندار مادەنيەت تۇجىرىمداماسى جوباسىنداعى جاڭاشىلدىققا قولداۋ ءبىلدىردى. قاراشاش توقسانباي, «ەگەمەن قازاقستان». استانا.