ۇلتتىق ەكونوميكا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى تيمۋر جاقسىلىقوۆتىڭ بايانداۋىنشا, 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وتاندىق بيزنەس بارلىق نەگىزگى كورسەتكىش بويىنشا وڭ ءوسۋ سەرپىنىن كورسەتتى: ەكونوميكاداعى شوب ۇلەسى 36%-عا (+2,5%), جۇمىس ىستەپ تۇرعان نىساندار سانى 1,8 ملن-عا (+ 22%), شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 4,1 ملن ادامعا (+16%) جەتتى.
وبلىستار بويىنشا 2022 جىلدىڭ 4 توقسانىنىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى الماتى (26%), استانا (15%) قالالارىندا, تۇركىستان وبلىسىندا جانە شىمكەنتتە (16%), قىزىلوردا وبلىسىندا (14%) ەڭ جوعارى ءوسىم كورسەتكەن. ال شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىنىڭ ءوسۋى بويىنشا ەڭ تومەنگى كورسەتكىش پاۆلودار (0,3%), سولتۇستىك قازاقستان (1%) جانە قوستاناي (2,6%) وبلىستارىندا تىركەلدى.
بيزنەستى مەملەكەتتىك قارجىلاي قولداۋ قۇرالدارى اياسىندا وتكەن جىلى جالپى سوماسى 990 ملرد تەڭگەدەن اساتىن نەسيەگە 24,5 مىڭ جوبا سۋبسيديالاندى, ال تولەنگەن سۋبسيديالار سوماسى 181 ملرد تەڭگەدەن استى. بۇدان باسقا شاعىن جانە ميكروكاسىپكەرلىك نىساندارىنا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ىسكە اسىرۋعا 3 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا 834 گرانت بەرىلدى. 41 جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىمدى جۇرگىزۋگە 18,3 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
ەڭبەك جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ولجاس ورداباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قالالار مەن اۋدانداردا تۇراتىن ءاربىر 10 مىڭ ادامعا 100 جۇمىس ورنىن قۇرۋ جونىندەگى تاپسىرمانىڭ ورىندالۋى تۋرالى ايتىپ بەردى. ماسەلەن, جىل باسىنان بەرى 86 مىڭنان استام ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. رەسپۋبليكا بويىنشا كورسەتكىشتىڭ ورىندالۋى 25%-دان اسادى. ەڭ جوعارى كورسەتكىشتەر رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا, تۇركىستان جانە الماتى وبلىستارىندا تىركەلىپ وتىر. قالعان وڭىرلەردە جۇمىس جوسپار بويىنشا ءجۇرىپ جاتىر.
جالپى وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى باستاماسى اياسىندا 363 مىڭ ادام جەكە كاسىپكەرلىك نىساندارىندا جۇمىسپەن قامتىلدى. وسىلايشا, بارلىق وڭىردە كورسەتكىش اسىرا ورىندالدى.
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ جەلىسى بويىنشا قولداۋدىڭ تاعى ءبىر شاراسى – جاستارعا جىلدىق 2,5% مولشەرلەمەمەن وتەۋسىز مەملەكەتتىك گرانت پەن شاعىن نەسيە بەرۋ. بۇل ماقساتتارعا 41 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى قاراستىرىلعان, بۇل 14,8 مىڭ كاسىپكەرلىك نىسانىنا قولداۋ كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, ولاردىڭ كوبى ءوز بيزنەس-يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا العاش رەت مۇمكىندىك الادى.
سونىمەن قاتار وتىرىستا «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر ناقىپبەكوۆ ءسوز سويلەدى. وڭىرلەردە قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ايداربەك ساپاروۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جانە اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك مارجىقپاەۆ باياندادى.
پرەمەر-مينيستر ۇكىمەتتىڭ الدىندا 2025 جىلعا قاراي ەكونوميكاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىن 40%-عا دەيىن جەتكىزۋ مىندەتى تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل ەكونوميكا دامۋىن تۇراقتى ەتۋگە جانە حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسادى. بۇگىنگى تاڭدا ءوسۋ قارقىنى رەسپۋبليكا بويىنشا 16% بولسا, كەيبىر ايماقتاردا كورسەتكىش – تەك 1-3% دەڭگەيىندە. بۇل ماسەلەگە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك. جالپى كوپتەگەن دامىعان مەملەكەتتە ەكونوميكاعا نەگىزگى ۇلەس قوسۋشى شاعىن جانە ورتا بيزنەس بولىپ كەلەدى. ءبىز وسىعان ۇمتىلىپ, بۇل ورايدا ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋىمىز كەرەك», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
اتاپ ايتقاندا, ازاماتتاردىڭ ءوز ءىسىن اشۋ جانە دامىتۋ جونىندەگى باستامالارىن بەلسەندى تۇردە قولداۋ قاجەت. بۇل رەتتە بارلىق اۋدان مەن قالا اكىمدەرى جىل سايىن ءاربىر 10 مىڭ تۇرعىنعا 100 جاڭا جۇمىس ورنىن اشۋ تۋرالى نىسانالى ينديكاتورلارعا قول جەتكىزۋى كەرەك.
«ول ءۇشىن بيزنەس اشۋ جانە ونى جۇرگىزۋگە ءتيىمدى جاعداي جاساپ, كاسىپكەرلەردىڭ پروبلەمالارىن جەدەل شەشۋ اسا ماڭىزدى. ماسەلەن, جول, ەلەكتر ەنەرگياسى, سۋ, جىلۋمەن جابدىقتاۋ سياقتى بيزنەسكە قاجەت ينفراقۇرىلىم ماسەلەلەرىن ۋاقىتىلى شەشۋ كەرەك. بيزنەستى كەڭەيتۋ جۇمىس ورىندارىنىڭ سانىن ودان ءارى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى پرەمەر-مينيستر.
تاعى ءبىر ستراتەگيالىق مىندەت – ەكونوميكا قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋ ءۇشىن كادرلار دايارلاۋ. وسىعان بايلانىستى جالپى ەكونوميكانىڭ, اتاپ ايتقاندا بيزنەستىڭ ناقتى قاجەتتىلىگىنە باعىتتالعان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ قاجەت.
قورىتىندىلاي كەلە, ۇكىمەت باسشىسى «ارتتا قالعان» وڭىرلەردىڭ اكىمدەرىنە شوب-تا جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ سانىن ارتتىرۋ جونىندەگى جۇمىستى جانداندىرۋدى, سونداي-اق سالالىق مينيسترلىكتەرمەن جانە «اتامەكەن» ۇكپ-مەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋدى تاپسىردى. وعان قوسا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» جانە «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى» باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق بيزنەستى «كولەڭكەدەن» شىعارۋ جونىندە پارمەندى شارالار قابىلداۋ تالاپ ەتىلەدى.
«شاعىن بيزنەسكە سالىق جۇكتەمەسىن ازايتۋ جانە قىزمەتكەرلەرگە ەڭبەكاقى تولەۋ قورىنان سالىق تولەۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن بيىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ بىرىڭعاي تولەم جانە بولشەك سالىق رەجيمدەرى ەنگىزىلدى. بۇل سالىق رەجيمدەرى دە شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارىندا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى», دەپ تۇيىندەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
