جادىگەر • 04 مامىر, 2023

اسەلحاننىڭ دومبىراسى

214 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستانايداعى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە قازاق­ستاننىڭ حالىق اقىنى ءاسيا بەركەنوۆانىڭ شىعارماشىلىق كەشى ءوتتى. وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارىنان بەرى قارايعى ايتىس ونەرىنىڭ شەجىرەسى جىر بوپ شەرتىلگەن تاعىلىمى مول جيىنعا ءوڭىر زيالىلارى, مادەنيەت سالاسىنىڭ وكىلدەرى مەن ءاسيا ايىپقىزىنىڭ اقاڭ ۋنيۆەرسيتەتىندەگى «ونەر ستۋدياسى» مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرى قاتىستى.

اسەلحاننىڭ دومبىراسى

تاياۋدا التىنشى مۇشەلگە كىرگەن اسىل ءسوزدىڭ يەسى قازاق­تىڭ ماڭدايىنا بىتكەن دارا ونەردىڭ وتكەنى مەن كەلە­شەگى­نەن وي تولعاپ, كەزىندە وزى­مەن ءسوز قاعىستىرىپ, ونەر جا­رىس­تىرعان اتاقتى ايتىسكەر اقىن­دار جونىندە قىزىقتى ەستە­لىكتەر ايتتى.

ءاسيا اقىن ءۇشىن, اسىرەسە, ونەر­دە قارسىلاسى, ومىردە جان­نان قىمبات ەڭ جاقىن سىر­لاس-سەرىگى بولعان اسەلحان قالى­بە­كوۆانىڭ ورنى بولەك ەدى. ءبىرى شۋاقتى شاۋىلدىردەن, ەكىنشىسى ارۋاقتى اۋليەكولدەن تۇلەپ ۇشىپ, ايتىس تاريحىندا وزگەشە ايشىق قالدىرعان وت اۋىزدى, وراق ءتىلدى قوس ونەرپازدىڭ ەكەۋى دە ءبىر كۇندە – 1950 جىلى 22 ساۋىردە دۇنيەگە كەلگەن تۇيدەي قۇرداس. ەكەۋى دە سەكسەنىنشى جىلدارى سەمىپ بارا جاتقان ءتول ونەردىڭ تامىرىنا قان جۇگىرتىپ, قايتا جاندانۋىنا اتسالىستى. ەكەۋى دە اۋىزدىقپەن الىسقان نەبىر ءدۇلدۇل اقىندارمەن قا­تار تۇسكەن ايتۋلى الاماندار­دا اق الماستاي جارقىراپ, قا­را بۇلتتاي كۇركىرەپ, ءوز جى­رىن, ءوز ءۇنىن, ءوز ماقامىن ماڭ­­گىلىك حالىق جۇرەگىنە جازىپ قال­دىردى. قالىڭ ەلدىڭ ىس­­تىق ىقىلاسىنا بولەنىپ, حا­­لىق اقىنى اتاعىن الدى. ءاسيا ايىپقىزىنىڭ اسەلحان اقىن تۋرالى تەبىرەنىسكە تولى ەستە­لىگى ساعىنىش پەن مۇڭنان ورىلە بەرەتىنى دە وسىدان بولار.

كەش بارىسىندا ءاسيا بەر­كەنوۆا كەزىندە وزىنە اسەل­حان اقىن سىيلاعان دومبىرا­سىن مۋ­زەيگە تارتۋ ەتتى. بۇل دوم­­بى­رانىڭ تاريحىن جينال­عان­دار­عا وبلىستىق مادەنيەت باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قالماقوۆ تارقاتىپ ايتىپ بەردى.

– كەزىندە اسەلحان اپا ەكى دومبىرا جاساتىپ, ءبىر فۋتليارعا ءاسيا دەپ جازدىرىپ, وزىنە الىپ, ەكىنشىسىنە اسەلحان دەپ جازدىرىپ ءاسيا اپايعا سىيلاعان ەكەن. ءاسيا اپاي ەكى بىردەي شا­پان تىكتىرىپ, بىرەۋىن وزىنە, ەكىن­شىسىن مارقۇم اسەلحان اپا­عا بەرگەن. بيىل ءاسيا اپاي مۇ­شەلگە تولدى. قازاقتا مۇشەل جاس­قا كەلگەن ادام ءبىر قىمبات دۇ­نيەسىن سىيعا تارتاتىن جاق­سى ءداستۇر بار عوي. ءاسيا ايىپ­قىزى دا بۇگىن ىرىمداپ دومبى­راسىن مۋزەيگە سىيلاپ جاتىر. ايتىستىڭ قوس اقبەرەنى اتان­عان اقىن اپالارىمىزدىڭ ارا­سىنداعى كىرشىكسىز سىيلاس­تىق پەن ادال دوستىقتىڭ تۇما­رىن­داي بولعان اسىل دومبىرا وسى مۇراجايدىڭ قۇندى جادىگەر­لەرىنىڭ قاتارىنان ورىن الاتىن بولادى, – دەدى باسقارما باسشىسى.

كەزدەسۋگە كەلگەن اقىننىڭ شاكىرتتەرى ۇستازدارىنا ارناپ جىردان شاشۋ شاشسا, زيالى قاۋىم وكىلدەرى جۇرەكجاردى لە­بىزدەرىن ايتىپ, سىي-قۇرمەت­تەرىن كورسەتتى.

– ءاسيانىڭ شىققان بيىگى, العان اسۋلارى, ايتىس ونەرىندە تالاي جۇرتتى تاڭعالدىرىپ, تام­ساندىرعانى مەنىڭ ءالى كۇنگە دەيىن كوڭىلىمدە, كوز الدىمدا. ءاسيا توم-توم كىتاپتاردى اق­تارىپ, ۇيرەنىپ-وقىپ, بۇرىن­عى ايتىسكەرلەردىڭ ونەرىنەن سۋسىنداعان اقىن دەپ ايتا ال­مايمىن. ول ءوزى قازاق مەكتە­بىن­دە ورىس تىلىنەن ساباق بەردى. الاتاۋ باۋرايىنداعى الامان ايتىسقا قوسىلعان العاشقى ءسات­تىڭ وزىندە-اق ءداندى دالانىڭ قۇنارلى توپىراعىنان جارق ەتىپ شىققان سوم التىنداي تا­بيعي تالانتىمەن جارقىراي كورى­نىپ, ايتىستىڭ بەل بالاسى, سونىڭ بەسىگىنەن شىققان پەرزەنتىندەي بولىپ تانىلدى. سودان بەرى ءوزىنىڭ اقىندىق ءۇنى, ادامي بولمىسى مەن ازاماتتىق ۇستانىمىنان اينىپ كورگەن ەمەس, – دەدى جيىنعا كەلگەن كوپ­شىلىككە باتاسىن بەرگەن قارت اقىن جولبارىس بايازيت.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

جاڭاتاستاعى جويقىن داۋىل

ايماقتار • بۇگىن, 08:45

مەدالى كوپ چەمپيون

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:40

ءدۇبىرلى دودا باستالدى

وليمپيادا • بۇگىن, 08:35

سەگىز وليمپياداعا قاتىسقان

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:30

كەشەندى قولداۋ قۇجاتى

ءبىلىم • بۇگىن, 08:25

ءبىر سايىستا – بەس التىن

عالام عاجاپتارى • بۇگىن, 08:20

ساعاداعى ساتيرا كەشى

تاعزىم • بۇگىن, 08:10

موناكودان ۇتىلدى

تەننيس • بۇگىن, 07:55