ۆيزالىق ءتارتىپ جەڭىلدەتىلەدى

قازاقستاننىڭ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءراپىل جوشىباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن بريفينگ ءوتتى. ر. جوشىباەۆ قازاقستاننىڭ تۋريستىك الەۋەتىن كوتەرۋ, ۆيزاسىز قارىم-قاتىناس اياسىن كەڭەيتۋ, سول ارقىلى شەتەلدەن ينۆەستيتسيا تارتۋعا باعىتتالعان قولايلى ۆيزالىق ساياسات قالىپتاستىرۋ, سونداي-اق, ۆيزالىق جانە كوشى-قون ساياساتىن جەتىلدىرۋ – ۆەدومستۆونىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن جەتكىزدى. «وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى جىلدىڭ 12 ماۋسىمىندا پرەزيدەنت جانىنداعى شەتەل ينۆەستورلارى كەڭەسىندە 10 مەملەكەتتىڭ ازاماتتارى ءۇشىن ۆيزاسىز ءتارتىپ جۇيەسى ورناتىلاتىنىن مالىمدەگەن بولاتىن. بۇل جاڭالىق بۇگىندە كەڭىنەن تالقىلانۋدا. ويتكەنى, شەتەلدىك ينۆەستورلار مەن تۋريستەردى تارتۋ ساياساتى اياسىندا قولعا الىنعان بۇل شارانى ەلىمىزدىڭ بىردەن-ءبىر العا ۇمتىلىسى رەتىندە قاراۋعا بولادى. اتالعان تاپسىرمانى ورىنداۋ ءۇشىن ءتيىستى زاڭ جوباسى ازىرلەندى. ول بويىنشا 10 ەلدىڭ ازاماتتارى بەلگىلى ءبىر مەرزىم ىشىندە مەملەكەتتىك شەكارانى كەسىپ وتكەن كۇننەن باستاپ 15 كۇنتىزبەلىك كۇنگە دەيىن ۆيزالىق تالاپ ەتۋدەن بوساتىلاتىن بولادى. جالپى العاندا, مەملەكەت باسشىسى مەن قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ «جاڭا جىبەك جولىن» قايتا جانداندىرۋ باعىتىنداعى باستامالارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزىندە جاعىمدى ءارى ءتيىمدى ينۆەستيتسيالىق كليمات قالىپتاستىرۋ ءجۇرىپ جاتىر. ماسەلەن, قازىرگى تاڭدا قازاقستاننىڭ ءوز ەكونوميكاسىنا شەتەلدىك كاپيتالدى ەنگىزۋ مولشەرى جونىنەن كوشباسشى ەلدەردىڭ ءبىرى ەكەنى بەلگىلى. ەلىمىزگە 2005 جانە 2013 جىلدار ارالىعىندا 183,9 ملرد. اقش دوللارى كولەمىندە تىكەلەي شەتەل ينۆەستيتسيالارى تارتىلعان. دەمەك, مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋدى ۆيزالىق رەجىمسىز ەلەستەتۋ استە مۇمكىن ەمەس. بۇل ورايدا, شەتەل ينۆەستورلارى ءۇشىن ءتيىمدى ۆيزالىق رەجىمدى قالىپتاستىرۋ – بۇل باعىتتا جولعا قويىلۋى ءتيىس باستى شارالاردىڭ ءبىرى», – دەدى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. ءوز سوزىندە ر.جوشىباەۆ جينالعانداردى ازاماتتاردىڭ بارىس-كەلىس شارتتارىن جەڭىلدەتۋگە باعىتتالعان شارالار كەشەنىمەن تانىستىرىپ ءوتتى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ الدىندا تۇرعان باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى جاعىمدى ءارى ءتيىمدى ۆيزالىق ساياسات قالىپ­تاستىرۋ, ال بۇل ءوز كەزەگىندە ەلدىڭ تۋريس­تىك الەۋەتىن كوتەرۋ جانە شەتەلدىك ينۆەستي­تسيا­نىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن قاجەت. «ماسەلەن, 2004 جىلدىڭ اقپان ايىنان بەرى قازاقستان بىرجاقتى تارتىپپەن ەو-عا مۇشە 28 ەلدىڭ ازاماتتارى ءۇشىن ۆيزا رەسىمدەۋدىڭ وڭايلاتىلعان پروتسەدۋراسىن ەنگىزدى. 2012 جىلى بۇل ءتىزىم الەمنىڭ ساياسي تۇراقتى جانە ەكونوميكالىق دامىعان 48 ەلىنە دەيىن تولىعىپ ۇلگەردى», – دەدى ر. جوشىباەۆ. سونىمەن, اقش, ۇلىبريتانيا, گەر­مانيا, فرانتسيا, يتاليا, مالايزيا, ني­دەر­لاند, بىرىككەن اراب امىرلىكتەر, كورەيا رەسپۋبليكاسى جانە جاپونيا ەلدەرىنىڭ ازاماتتارى 2014 جىلعى 15 شىلدە مەن 2015 جىلعى 15 شىلدە ارالىعىندا مەملەكەتتىك شەكارادان ءوتۋ كەزىندە 15 كۇنگە دەيىن ۆيزالىق تالاپتاردان بوساتىلاتىنى بەلگىلى بولدى. بۇل باستاما ەكىجاقتى بايلانىستاردى نىعايتۋعا, الەۋەتتى ينۆەستورلار مەن شەتەلدىك ىسكەر تۇلعالارعا جايلى جاعداي جاساۋعا, سونداي-اق, ەلىمىزگە تۋريستەردى كوپتەپ شاقىرۋعا باعىتتالىپ وتىر ەكەن. ياعني, ۆيزاسىز رەجىم ەلىمىزگە قىسقا مەرزىممەن, ماسەلەن, ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمشارتتاردى جاساۋعا, تۋعان-تۋىستارى مەن جاقىندارىنا, قازاقستاننىڭ مادەنيەتىمەن, تاريحي جانە تابيعي جەرلەرىمەن تانىسۋ ماقساتىندا كەلەتىن 10 ەلدىڭ بارلىق ازاماتتارىنا تىكەلەي قاتىستى بولماق. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, سونداي-اق, شەتەلدىكتەر ءۇشىن ەلىمىزدە ەلەكتروندى ۆيزالار بەرۋ كوزدەل­گەنىن اتاپ ءوتتى. «قازاقستان اۋماعىنا كەلە­تىن شەتەلدىكتەر ءۇشىن ەلەكتروندى ۆيزالار بەرۋ قاراستىرىلعان. بۇل كەلۋشىلەردىڭ قۇجاتتارىن رەتتەۋدە جىلدامدىق پەن ساپالى قىزمەت ءۇشىن وتە ءتيىمدى. سونىمەن قاتار, قازاقستاندىق ۆيزانىڭ بەرىلۋى دە وڭايلاي تۇسپەك», – دەدى بۇل ورايدا ر.جوشىباەۆ. ول ءوز سوزىندە ەلەكتروندى ۆيزانىڭ بەرىلۋ سەبەپتەرىنە دە توقتالىپ ءوتتى. «ەلىمىزدىڭ سىرت­قى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ باستاماسى بويىن­شا ۆيزالاردىڭ بىرنەشە ءتۇرى ەنگىزى­لەدى. بۇل باستاما ەكىجاقتى بايلانىستاردى نىعايتۋعا, الەۋەتتى ينۆەستورلار مەن شەتەلدىك ىسكەر تۇلعالارعا جايلى جاعداي جاساۋعا, سونداي-اق, ەلىمىزگە تۋريستەر شاقىرۋعا باعىتتالىپ وتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە قازاقستانعا تۋريزم سالاسىن بەلسەندى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جانداندىرۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, ەل بيۋدجەتىن تولتىرۋعا مۋلتيپليكاتيۆتى اسەرىن تيگىزەدى», – دەدى ول. ءراپىل جوشىباەۆ ۆيزالىق رەجىمگە قا­تىستى ەرەجەلەر تىزبەسىندە بىرقاتار جاڭا­لىقتار دا جوق ەمەس ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. ماسەلەن, قازاقستانعا ءوز وتباسىمەن كەلگىسى كەلەتىن شەتەلدىك ينۆەستورلارعا جاقسى جاعداي جاساۋ ءۇشىن ينۆەستورلىق ۆيزانىڭ وزگەشە كاتەگوريالارى قاراستىرىلىپتى. «كاسىبي بىلىكتىلىگى بار شەتەلدىك جۇمىسشى ميگراتسياسى ءۇشىن دە ءتيىمدى جاعداي كوزدەلگەن. قازىرگى تاڭدا, بۇل ەرەجەلەر جوباسى ەلىمىزدىڭ وسى ماسەلەگە تىكەلەي قۇزىرەتى بار ورگاندارىمەن كەلىسىلۋدە. جالپى العاندا, بۇل شارالاردىڭ بارلىعى تەك شەتەلدىك ازاماتتار ءۇشىن عانا ەمەس, ءبىزدىڭ شەتەلگە شىعاتىن ازاماتتارىمىزدىڭ ۆيزا الۋىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن دە جاسالىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون», – دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. ءلايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».