مۋزەي – تاريحي قۇندىلىقتار وشاعى
جامبىل وبلىسىنىڭ بايزاق اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى وسەر نۇرباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن مۋزەي ۇجىمى كوكتەمگى تازالىق سەنبىلىگىنە ءبىر كىسىدەي اتسالىسىپ, ايتارلىقتاي جۇمىس اتقارۋ ۇستىندە. اسىرەسە ۇجىمعا بەكىتىلگەن ورىن مەن مۋزەي ماڭىنىڭ تازالىعىنا كوپ كوڭىل ءبولىنىپ وتىر.
جالپى, مۋزەيدىڭ اشىلعانىنا كوپ ۋاقىت بولا قويعان جوق. ناقتىلاي تۇسسەم, بيىل 13 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. وسى از عانا ۋاقىت ىشىندە مادەني-تاريحي قۇندىلىقتاردى جيناقتاۋ ساقتاۋ, ناسيحاتتاپ تانىستىرۋ ىستەرىندە ىلگەرىلەۋشىلىكتەر بار ەكەنىن دە ايتا كەتكەن ابزال.
بۇگىندە مۋزەيىمىزدە نەگىزىنەن جاس ماماندار, اتاپ ايتقاندا, عىلىمي قىزمەتكەر ايناگۇل مامىتبەكوۆا, قور ساقتاۋشى ايدانا شوتباسوۆا, ەكسكۋرسيا جۇرگىزۋشى جامال ابدراحمانوۆا, سۋرەتشى-دەكوراتور مۇحتار مانەكەەۆ جۇمىس ىستەيدى. ولار كوپ ىزدەنىپ, زەرتتەپ, جان جاقتى وقىپ ابىرويمەن قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. ماماندار عىلىمي-شىعارماشىلىق تاجىريبە الماسۋ ماقساتىندا استانا, الماتى قالالارىنداعى ورتالىق مۋزەيلەر مەن وبلىسىمىزداعى اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيلەرىنە ارنايى ىسساپارمەن شىعىپ تۇرادى.
ءبىراز جىل بۇرىن عىلىمي قىزمەتكەرىمىز ءسانيا ناعاشبەكوۆا تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىنا ارنايى ىسساپارمەن بارىپ, سونداعى كىتاپحانا مەن مۇراعاتتان ءبىراز ماتەريال الىپ كەلگەن بولاتىن. بۇگىندە مۋزەي قورى كوپتەگەن تاريحي جادىگەرمەن تولىعۋ ۇستىندە. الداعى ۋاقىتتا مۋزەيگە جاپسارلاستىرىپ جاڭادان ەكى قاباتتى عيمارات سالۋ جوسپاردا تۇر. سوندا بولمەلەر كەڭەيىپ, تاريحي جادىگەرلەر تۇراتىن ارنايى ورىندار جاساقتالادى.
سوڭعى كەزدەرى اۋىل تۇرعىندارىنى مۋزەيگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتارى ارتا ءتۇستى. وتباسىلارىمەن كەلەتىندەردىڭ دە قاتارى قالىڭ. قوناقتارىن ەرتىپ اكەلەتىن جاقسى ءداستۇر ورنىعىپ قالدى دەۋگە بولادى. اۋدانىمىزعا الىس, جاقىننان ات باسىن بۇرعانداردىڭ دا مۋزەيىمىزگە باس سۇقپاي كەتپەيتىندەرى قۋانتادى. مۋزەي مەيماندارىنىڭ اراسىندا «قۇرمەتتى قوناقتار كىتابىنا» وزدەرىنىڭ تىلەكتەرى مەن جىلى لەبىزدەرىن جازىپ قالدىراتىندار دا بار.
تولە نارجانوۆ,
اۋداندىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرى
جامبىل وبلىسى,
بايزاق اۋدانى
قۇرمەتتى ازامات اتاعىنا ابدەن لايىق
بيىل جەڭىس تۋىنىڭ جەلبىرەگەنىنە 78 جىل تولماق. ەل مەن جەردى جاۋدان قورعاۋعا اتتانىپ, كىندىك كەسكەن وڭىرگە امان-ەسەن ورالعان ساربازدار قاتارى بۇگىندە مۇلدەم سيرەپ قالعان. ال اۋدانىمىزدىڭ ماقتانىشتارى, ءتىرى تاريح, تاۋ تۇلعاعا بالانعان ەكى ارداگەردىڭ ورتامىزدا جۇرگەنىنە تاۋبە دەيمىز. ونىڭ ءبىرى – بەكارىستان بي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى قاباق سماعۇلوۆ تا, ەكىنشىسى – ايتەكە بي كەنتىندە تۇراتىن تىلەۋبەرگەن توبابەرگەنوۆ.
«جاسىمدا بەينەت بەر, قارتايعان سوڭ زەينەت بەر» دەگەن. جاستىق داۋرەنىن ەل-جۇرتىنىڭ تىنىشتىعىن قورعاۋعا ارناعان قوس مايدانگەر بۇگىندەرى ۇل-قىزدارى مەن نەمەرە, شوبەرەلەرىنىڭ قىزىعىنا بولەنگەن ارداقتى دا ابىز اقساقالدار. بارەكەلدى دەرمىز, اۋدان, وبلىس اكىمدىگى اتىنان ولارعا جىل سايىن جەڭىس, سونداي-اق قارتتار كۇنى, ناۋرىز مەرەكەسىندە قۇتتىقتاۋلار جەتكىزىلىپ, سىي-سياپات كورسەتىلىپ تۇرادى. مۇنىڭ بارلىعى دا قۇپتارلىق, كوڭىلگە جىلۋ ۇيالاتاتىن جايت, الايدا...
اۋدان اكىمدىگى جانىنداعى ارناۋلى كوميسسيانىڭ سۇرىپتاۋى, اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ شەشىمى ارقىلى جىلما-جىل ءتۇرلى سالادا قاجىرلى ەڭبەك ەتىپ, اۋماقتىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە لايىقتى ۇلەسىن قوسقان, ءالى دە جۇمىستان قول ۇزبەي ونەگەلى ىسىمەن كورىنگەن ازاماتتارعا «قازالى اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى» دەگەن توسبەلگى مەن كوگىلدىر لەنتا تاعىلىپ, ماراپاتتالىپ جاتادى. ارينە, اعا بۋىندى كەيىنگى وسكىندەرگە ۇلگى ەتۋ – تاپتىرمايتىن ءتالىمدى تاربيەنىڭ ۇتقىر دا وزىق ءۇردىسى ەكەنىن قوس قولىمىزدى كوتەرە قولدايمىز.
دەسەك تە وسىنداي ماقتاۋ-ماراپاتتان ەكى عاسىردىڭ كۋاگەرى اتانعان مايدانگەرلەر قاباق ساماعۇلوۆ پەن تىلەۋبەرگەن توبابەرگەنوۆ نەگە قاعاجۋ قالادى؟ ەشتەن كەش جاقسى. اۋدانداعى لاۋازىمدى تۇلعالارعا ارنالىپ ايتىلعان وسى ءبىر تالاپ-تىلەگىمىزدى اۋدان تۇرعىندارىنىڭ جاپپاي قولدايتىندىعى داۋ-دامايسىز شىندىق.
ساحي قاپار,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى
قىزىلوردا وبلىسى,
قازالى اۋدانى
العىس ارقالايتىن ماماندىق
ەلىمىزدە الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر پسيحونەۆرولوگيالىق اۋىتقۋى بار بالالار مەن تىرەك-قيمىل اپپاراتى بۇزىلعان مۇگەدەك ادامدارعا, پسيحونەۆرولوگيالىق اۋرۋىنا قوسا, مۇگەدەكتىگى بار 18 جاستان اسقان جاندارعا جانە جالعىزباستى قارتتار مەن ءى, ءىى توپتاعى مۇگەدەكتەرگە كومەك قولىن سوزادى. جالپى, الەۋمەتتىك قىزمەتكەر بىرنەشە سالانى مەڭگەرۋى كەرەك. ول دارىگەر دە, زاڭگەر دە, ۇستاز دا, پسيحولوگ تە بولا الۋى قاجەت. ويتكەنى الەۋمەتتىك قىزمەتكەر كومەگىنە جۇگىنەتىن ادامداردىڭ جاعدايى ءارتۇرلى.
سونداي امبەباپ ماماننىڭ ءبىرى – گۇلسىم ساعىندىقوۆا. ول – «باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ ورال ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ 18 جاستان اسقان پسيحونەۆرولوگيالىق اۋىتقۋلارى بار مۇگەدەكتەرگە ارنالعان الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ ءبولىمىنىڭ مامانى. گۇلسىم بيسەنعاليقىزىنىڭ وسى سالادا قىزمەت ەتكەنىنە ون ەكى جىلدان اسقان. ول تەك مۇگەدەكپەن عانا ەمەس, بالاسى مۇگەدەك اتا-انامەن دە جۇمىس ىستەۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى.
گۇلسىم بيسەنعاليقىزى ءۇشىن وزگەنىڭ پروبلەماسى دەگەن تۇسىنىك جوق, قينالعان ادام كورسە, قولىنان كەلگەن كومەگىن ايامايدى. الەۋمەتتىك قىزمەتكەردىڭ اتالعان سالادا تۇراقتاپ قالۋىنىڭ دا ءبىر سىرى وسىندا. «الەۋمەتتىك قىزمەتكەر بولىپ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا شىن مانىندە جانى اشيتىن, كۇيزەلىسكە ءتوزىمدى ادامدار عانا جۇمىس ىستەي الادى», دەيدى گۇلسىم بيسەنعاليقىزى. ول وسى جولدى تاڭداعانىنا ەش وكىنبەيدى. ۇجىمداعى ارىپتەستەرى اراسىندا بەدەلدى.
بۇل جەردە, بىزدىڭشە, ادامنىڭ ءدىنى, ءناسىلى, ۇلتى, جاسى, ءبىلىم دەڭگەيى نەمەسە قوعامداعى مارتەبەسى ماڭىزدى ەمەس. الەۋمەتتىك قىزمەتكەر بولىپ جۇمىس ىستەۋ تەك ۇلكەن جۇرەكتى, ۇستانىمى ايقىن, وزىنەن گورى وزگەلەرگە بولسىن دەيتىن ادامنىڭ عانا قولىنان كەلەرى انىق. ورتامىزدا وسىنداي مەيىرىم شۋاعى توگىلگەن جانداردىڭ جۇرگەنى قانداي عانيبەت!
دينارا قوجاحمەتوۆا
ورال
