مەملەكەت نەگىزى – جەر مەن سۋ

راس, بىزدە سۋدى بەكەرگە اعىزىپ قوياتىندار كوپ. مىنە, وسىنىڭ ناقتى سەبەبىن انىقتاۋ كەرەك. ءار تامشى سۋ­دىڭ وتەمى, اقىسى بولۋعا ءتيىس. باسقا ەلدەردە دالاعا جىبەرگەن ءار ليتر ءۇشىن ايىپپۇل تولەيدى. دامىعان ەلدەردىڭ بارىندە تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسى قولدانىلادى, بىزدەگىدەي اعىزىپ جىبەرىپ, قاراپ وتىرمايدى. ولار سۋ قۇنى قىمبات بولعاننان كەيىن وسىنداي ادىسكە كوشتى. بىزدە 1 گەكتارعا جۇمسالاتىن سۋ مولشەرى نورمادان 1,5-2 ەسەگە اسىپ كەتىپ جاتىر. وسىدان كەيىن قازاقستان سۋ تاپشىلىعىنا قالاي ۇرىنباسىن؟

مەن مۇنىڭ بارلىعىن سۋ تاقىرىبىن تالقىلاعان جيىندارعا قاتىسىپ, ايتىپ ءجۇرمىن. بىرىنشىدەن, ەل تۇرعىندارى ءۇشىن وتە قاجەت دۇنيە – ساپالى اۋىزسۋ. ەكىنشىدەن, نەگىزگى ۇستانىم – قورشاعان ورتا تەپە-تەڭدىگى (ارال مەن بالقاش­تىڭ پروبلەماسى جانە جايىق وزەنىنىڭ جاعدايى) مەن ترانسشەكارالىق وزەندەر ساياساتى بولۋعا ءتيىس. ۇشىنشىدەن, ەل ەكونوميكاسىنا قاجەتتى رەسۋرستاردى رەتكە كەلتىرۋ. سالانىڭ وزىنە ءتان ۇزاق جىلدان بەرى قوردالانىپ قالعان پروبلەمالارى جەتەرلىك. ەڭ اۋەلى, ەلدەگى ساپالى سۋ كوزىنىڭ تاپشىلىعى, سۋعا تاريف ەسەپتەۋدەگى تەتىكتىڭ ءالى كۇنگە ءبىر ىزگە تۇسپەۋى, سونداي-اق تۇتاس ەلدەگى جاعدايدى جەتىك بىلەتىن بىلىكتى كادر تاپشىلىعى بايقالىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە, ەلدەگى بارلىق كانالدىڭ 18 مىڭ شاقىرىمى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى, ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋى كەي وڭىرلەردە 80%-عا جەتكەندىكتەن, بار سۋدى ءتيىمسىز پايدالانۋ جاعدايى دا وتكىر كۇيدە قالىپ وتىر.  بۇعان قوسا, ەل اۋماعىنداعى جەراستى سۋلارى كوزدەرىنىڭ ناقتى كولەمىن قايتا ەسەپتەپ, ساپاسىن انىقتاۋ ءىسى كۇن تارتىبىندە تۇر. مەملەكەت نەگىزى – جەر مەن سۋ. ولار – ادامعا كەرەك رەسۋرستار. ودان كەيىن ەكولوگيا, قورشاعان ورتا ماسەلەسى تۇر. قازىردىڭ وزىندە ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, باتىس قازاقستان وبلىستارىندا سۋ تاپشىلىعى قاتتى ءبىلىنىپ وتىر. سوندىقتان تەزىرەك سۋدى ۇنەمدەپ, ءتيىمدى پايدالانۋ ساياساتىنا كوشۋىمىز قاجەت.

ناريمان قىپشاقباەۆ,

گيدروتەحنيك