فرانتسۋز كومەديوگرافى جان باتيست مولەردىڭ «ەرىكسىز ەمشى» تۋىندىسى سگانارەل ەسىمدى قاراپايىم اعاش كەسۋشى تۋرالى. ونىڭ كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ ازامات بولعانىمەن, ىشكىلىككە جاقىن. قىز-كەلىنشەكتەرگە قىرىنداپ قوياتىنى تاعى بار. ايەلى مارتينا – كۇندەلىكتى ءۇي تىرلىگىن كۇيتتەپ جۇرگەن قاراپايىم جان. كۇندەردىڭ كۇنى اششى سۋدان ۇرتتاپ العان سگانارەل مارتينانى سابايدى. ونى بايقاپ قالعان كورشىسى اراشا بولماق ەدى, ايەلى: «ساباعىسى كەلگەن شىعار, ساباسىن, ءوز كۇيەۋىم», دەپ قورعاۋعا كەلگەن جىگىتتىڭ بەتىنەن الا تۇسەدى. ەرلى-زايىپتىنىڭ اراسىنا تۇسكەن جىگىت وكىنىپ قالسا كەرەك. الايدا ايەلى كۇيەۋىنىڭ بۇل باسسىزدىعى ءۇشىن ءوش الۋعا نيەتتەنەدى. ىزدەگەنگە سۇراعان دەمەكشى, جەرونت بايدىڭ مىلقاۋ قىزىنا ەمشى ىزدەپ جۇرگەن قوس جولاۋشى مارتيناعا جولىعىپ قالادى. ءجون سۇراسا كەلە, كۇيەۋىنەن تەپەرىش كورگەن ايەلدىڭ ويىنا كەك الۋ ءادىسى ساق ەتە قالماسى بار ما؟! ءدارۋىش ىزدەپ جۇرگەندەردىڭ اڭعالدىعىن بايقاعان ايەل كەز كەلگەن اۋرۋدىڭ بەتىن قايتاراتىن ەمشىنىڭ بار ەكەنىن ايتىپ, ورماندا وتىن دايىنداپ جۇرگەن كۇيەۋىنە قاراي باعىتتاپ جىبەرەدى. ء«تاۋىپ ەمشىلىك قاسيەتىن جاسىرادى. ەمشى ەكەنىن مويىنداماي جاتسا, ساباپ الۋ كەرەك» دەپ, سولاردىڭ قولىمەن كەك الۋ ويىن جۇزەگە اسىرماق بولادى. اقىرى جۇزەگە اسىردى دا. ونىمەن قويماي, كۇيەۋى ءوزىن ەمشىمىن دەپ مويىنداپ, بايدىڭ قىزىن ەمدەۋگە كەلىسىم بەردى. ەل قۇلاعى ەلۋ. سگانارەلدىڭ دارىگەر ەكەنى ءدۇيىم جۇرتقا ءمالىم بولادى. اقىرى «ەرىكسىز ەمشى» ءوز ءومىرىن قاتەرگە تىگىپ, بايدىڭ قىزى ليۋسيندانى ەمدەۋگە كىرىسەدى. شىندىعىندا, ول قىز اۋرۋ ەمەس ەدى, تەك اكەسى قارسى بولىپ, عاشىعى لەاندرعا قوسىلا الماي جۇرگەن. مۇنى بىلگەن «ەرىكسىز ەمشى» ەكەۋىنىڭ ءبىر-بىرىمەن تابىسۋى ءۇشىن بارىن سالادى. ەسەسىنە, قالتاسىن دا قامپيتادى.
قويىلىم كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. بارلىعى قول سوعىپ, قوشەمەتتەپ, ارتىستەرگە, رەجيسسەرگە, سۋرەتشىگە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. شىققان سوڭ دا تەاتر حولىندا سپەكتاكلدى تالقىلاسىپ جاتتى...
«سپەكتاكلدى جاقىننان تاماشالاۋدىڭ ءوزى ەرەكشە ەكەن. بەينەبىر ءحVىى-ءحVىىى عاسىرداعى فرانتسياعا ەنىپ كەتكەندەي اسەردە بولدىق. جاستار تەاترىنىڭ قويىلىمدارىن جىبەرمەي كورۋگە تىرىسامىن. ارتىستەردىڭ شەبەرلىگىنە ءسوز جوق. «تەاتر – ءومىر ايناسى» دەۋشى مە ەدى؟! كەيدە كەيىپكەرلەردەن ءوزىمىزدى كورىپ وتىرامىز», دەيدى تەاتردىڭ تۇراقتى كورەرمەنى ايدانا بولاتقىزى.
وسكەمەن
