كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
الەمدە بىرنەشە مۇناي سورتى بار. بىزدە KEBCO, رەسەيدە – Urals دەگەندەي. ەگەر بيرجادا ارقايسىسى جەكە دارا اتاۋمەن ساۋدالاناتىن بولسا, وندا ساۋدا-ساتتىق ۇدەرىسى تىم كۇردەلەنىپ كەتەر ەدى دە, نارىق قاتىسۋشىلارى ءۇشىن ۇلكەن قيىندىق تۋدىرار ەدى. سوندىقتان ءبارى دە Brent-كە قاراپ باعالانادى.
Brent – سولتۇستىك تەڭىزدە وندىرىلەتىن مۇنايدىڭ ەتالوندى ماركاسى. 2007 جىلدان بەرى ۇلىبريتانيا مەن نورۆەگيانىڭ جاعالاۋلارى اراسىنداعى Brent, Forties, Oseberg جانە Ekofisk كەن ورىندارىندا وندىرىلەتىن بىرنەشە مۇناي سورتىنىڭ قوسپاسى رەتىندە تانىلدى. 1980 جىلدان بەرى Brent باعاسى مۇنايدىڭ وزگە دە سورتتارىنىڭ باعاسىن قالىپتاستىراتىن باعدار ەسەبىندە قولدانىلىپ كەلەدى.
ءوزىنىڭ جەتكىزۋ سەنىمدىلىگىنە, بىرنەشە تاۋەلسىز جەتكىزۋشىسىنىڭ بار بولۋىنا جانە تۇتىنۋشىلار مەن وڭدەۋشىلەر تاراپىنان تۋىنداعان جوعارى دەڭگەيلى سۇرانىسقا بايلانىستى بۇل ماركا ەتالوندى مارتەبەگە يە بولدى. بۇعان دەيىن تۋىنداعان جەتكىزۋ قيىندىقتارىنا جانە ءوندىرىس كولەمىنىڭ اسا ۇلكەن ەمەستىگىنە قاراماستان Brent قوسپاسى ايتارلىقتاي وتىمدىلىككە يە. ايتا كەتۋ كەرەك, Brent سورتى – 1970 جىلداردان بەرى سولتۇستىك تەڭىزدە وندىرىلەتىن 4 ءتۇرلى جوعارى ساپالى مۇناي سورتتارىنىڭ قوسىندىسى. باسقا سورتتاردىڭ باعاسى ديففەرەنتسيالدى قولدانۋ ارقىلى انىقتالادى (ساپا ايىرماشىلىعىنا بايلانىستى) – جەڭىلدىكپەن ساتىلا ما, الدە ۇستەمە باعا قوسىلىپ ساۋدالانا ما.
«الايدا سولتۇستىك تەڭىزدەگى مۇناي ءوندىرىسىنىڭ قىسقارۋىنا بايلانىستى Brent سورتى قورىنىڭ جىل ساناپ ازايۋى بايقالىپ كەلەدى. قوردىڭ ازايۋى ءوز كەزەگىندە ونىڭ وتىمدىلىگىنە دە تەرىس اسەر ەتەدى. تيىسىنشە, بۇل احۋال قوسپانىڭ ءوزىنىڭ دە, مۇنايدىڭ باسقا سورتتارىنىڭ دا باعاسىن انىقتاۋدا بۇرمالانۋلارعا اكەپ سوقتىرادى. سوندىقتان ترەيدەرلەر Brent-ءتى ماركەر سورتى رەتىندە قاراستىرۋدى جالعاستىرۋ قاجەتتىلىگىنە كۇمان كەلتىرە باستادى», دەپ جازادى «ProEconomics» تەلەگرام كانالى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن وسىنداي الاڭداۋشىلىقتى British Petroleum تانىتقان ەدى. بريتانيالىق كومپانيا Dated Brent (Brent-ءتىڭ سپوتتىق باعاسى) كوتيروۆكاسىن ەسەپتەۋدە «مانيپۋلياتسيا» جاساپ وتىر دەپ Platts-تى ايىپتاعان بولاتىن. (شتاب-پاتەرى لوندوندا ورنالاسقان Platts اگەنتتىگى وزدەرىنە ترەيدەرلەر ۇسىناتىن دەرەكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ ەنەرگيا تاسىمالداۋشىلار باعاسىن جاريالاپ وتىرادى).
«مۇناي ءوندىرۋشى ەلدەر كوبىنە Dated Brent ماركالى باررەلدەرىن شامالى ۇستەمە باعامەن نەمەسە جەڭىلدىكپەن ساتادى, سوندىقتان ونى قالىپتاستىرۋدىڭ ناقتى مەحانيكاسى ولار ءۇشىن ماڭىزدى. سونىمەن بىرگە, بۇل ەتالون دەريۆاتيۆتەردىڭ (تۋىندى قارجى قۇرالدارى) كۇردەلى جەلىسىنىڭ ورتالىعىندا ورنالاسقان, ناتيجەسىندە بيرجالاردا ساتىلاتىن Brent مۇناي فيۋچەرستەرىن قالىپتاستىرادى. بۇرىن Platts-تىڭ Brent باعاسىن وزگەرتۋ ارەكەتى مۇناي نارىعىنا قاتىسۋشىلاردىڭ سىنىنا ۇشىراعان بولاتىن. بىراق بۇل جولى ەشقانداي وزگەرىس جوق سياقتى. Bloomberg مالىمەتىنشە, Dated Brent ماركاسىن ەسەپتەۋ كەزىندە ەندى امەريكالىق WTI ماركاسىنىڭ باعاسى ەسكەرىلەدى. WTI (West Texas Intermediate) – باتىس تەحاستا وندىرىلەتىن مۇناي سورتى», دەلىنەدى حابارلامادا.
ونىڭ ءوندىرىسى جاھاندىق ءوندىرىستىڭ 1 پايىزىنان اسپايدى. جوعارى ساپاسىنا قاراماستان Brent-كە الدەقايدا جەڭىلدىكپەن ساتىلادى. قازىرگى ۋاقىتتا ساۋدالاناتىن مۇناي فيۋچەرستەرىنىڭ 2/3-ءى وسى سورتقا باعدارلانادى. الايدا قيىندىق – Brent-كە قاراعاندا WTI-ءدىڭ تىعىزدىعى جوعارى جانە قۇرامىندا كۇكىرتتىڭ بولۋىندا. ازىرگە مىناداي مەحانيزم ۇسىنىلىپ وتىرعان كورىنەدى: ترەيدەرلەر WTI Midland-تى اقش-تىڭ مەكسيكا شىعاناعى جاعالاۋىنان ساتىلىمعا شىعارا الادى. ول روتتەردامعا جەتكىزىلىپ, سوسىن WTI باعاسى فراحت باعاسىنا وراي تۇزەتىلەدى (سولتۇستىك تەڭىزدەن جەتكىزىلگەندەي) جانە Dated Brent-ءتى ەسەپتەۋ كەزىندە ەسكەرىلەدى.
«Dated Brent-ءتى ەسەپتەۋدەگى وزگەرىس ماۋسىمدا بولادى. نەگىزى اقپاننان بەرى جاڭا مەحانيزم مۇنايعا فورۆاردتىق باعالاۋ بويىنشا قولدانىلا باستادى», دەپ مالىمدەيدى كانال.
