ءپىتىر ساداقاسى
رامازان ايىندا جاڭا تۋعان سابيدەن قارتقا دەيىن جاعدايى كەلەتىن ءاربىر مۇسىلمان ءپىتىر ساداقاسىن بەرەدى. 2023 جىلعى رامازان ايىنداعى ءبىر ادام ءۇشىن بەرىلەتىن ءپىتىر ساداقا مولشەرى 2 كەلى ۇننىڭ نارىقتىق ورتاشا باعاسىمەن ەسەپتەلىپ, 535 تەڭگە ەتىپ بەلگىلەندى. ءپىتىر ساداقاسىن قۇرما, مەيىز, ارپا باعاسىمەن دە بەرۋگە بولادى:
- بيداي (2 كگ) – 340 تەڭگە;
- ۇن (2 كگ) – 535 تەڭگە;
- ارپا (4 كگ) – 520 تەڭگە;
- مەيىز (2 كگ) – 4270 تەڭگە;
- قۇرما (4 كگ) – 8090 تەڭگە.
«قازىرگى تاڭدا بيدايدىڭ ءوزى ەمەس, ۇن, تالقان سەكىلدى ونىڭ ونىمدەرى كەڭ قولدانىلادى. سول سەبەپتى قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى ءپىتىر ساداقانىڭ قۇنىن ۇنمەن ەسەپتەۋدى نەگىزگە الادى. ويتكەنى, شاريعاتتا بيدايمەن قاتار ونىڭ ونىمدەرىمەن دە ءپىتىر ساداقا بەرۋگە رۇقسات ەتىلەدى», دەدى قمدب توراعا ورىنباسارى سانسىزباي شوقانوۆ.
ال باي, اۋقاتتى ادامدار ءپىتىر ساداقانى 2 كەلى مەيىزبەن (4270 تەڭگە) نەمەسە 4 كەلى قۇرمامەن (8090 تەڭگە) بەرگەنى ابزال. قايتىس بولعان ادامدارعا, انا قۇرساعىنداعى بالاعا ءپىتىر ساداقا بەرىلمەيدى.
رامازان ايىنىڭ ءپىتىر ساداقاسىن قادىر تۇنىنەن بۇرىن نەمەسە كەيىن بەرسىن دەگەن ەرەجە جوق. دەگەنمەن ءپىتىر ساداقانى ورازا باستالعاننان ايت نامازىنا دەيىن بەرگەن ءجون. ودان كەيىن بەرىلگەن ءپىتىر ساداقا ءجاي ساداقا بولىپ قالادى.
«مەشىتكە تۇسكەن قاراجات ءمۇفتيات بەكىتكەن ارنايى جارعى نەگىزىندە جۇمسالادى. قاراجات قايىرىمدىلىققا جۇمسالادى. رامازان ايىنداعى ءپىتىر ساداقاسى مەشىت تىزىمىنە تىركەلگەن كومەككە مۇقتاج وتباسىلارعا, جەتىمدەرگە, جالعىزباستى انالارعا ارنايى تەكسەرۋ كوميسسياسىنىڭ شەشىمىمەن زاتتاي نەمەسە قارجىلاي بەرىلەدى», دەلىنگەن قمدب مالىمدەمەسىندە.
ءپىتىر ساداقانى مەشىتتە عانا ەمەس, Kaspi.kz, Halyk Homebank, Fortebank, بانك تسەنتركرەديت, Astana-plat, Bereke Bank ءموبيلدى قوسىمشالارى ارقىلى تولەۋگە بولادى.
ءپىديا
يسلام دىنىندە بۇيىرىلعان بەلگىلى ءبىر قۇلشىلىقتىڭ ورنىنا تولەم جاساۋدى «ءپىديا» دەپ اتايدى.
دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ۋاقىتشا ورازا ۇستاي الماعان ادام قارىز كۇندەرىن رامازان ايىنان كەيىن وتەيدى. ال تۋبەركۋلەز, قاتەرلى ىسىك, قانت ديابەتى, اسقازان جاراسى, تىنىس جانە جۇرەك دەمىكپەسى سەكىلدى اۋرۋعا شالدىعىپ, ساۋىعۋدان كۇدەر ۇزگەن ناۋقاستار جانە جاسى ۇلكەن ەگدە ادامدار اۋىز بەكىتۋگە شاماسى كەلمەسە, ورازا ۇستامايدى. مۇنداي ادامدار رامازان ايىندا ۇستاماعان ورازاسى ءۇشىن قازا بولعان ءار كۇنگە ءپىديا بەرەدى.
ء«پىديا مولشەرى – ءبىر ادامنىڭ كۇندەلىكتى (تاڭعى جانە كەشكى) تويىپ ىشەتىن اسى. ونىڭ بيىلعى مولشەرى 3 مىڭ تەڭگە بولىپ بەكىتىلدى. بۇعان شاماسى كەلمەگەندەر ورازانىڭ ءار كۇنىنە ءپىتىر ساداقاسىنىڭ قۇنىن بەرەدى. وعان دا جاعدايى بولماسا, تولەمنەن بوساتىلىپ, اللا تاعالادان كەشىرىم تىلەيدى», دەدى قمدب توراعا ورىنباسارى سانسىزباي شوقانوۆ.
ءپىديا رەتىندە ءبىر جارلىنىڭ ءبىر كۇندىك ەكى مەزگىل تاماعىن نەمەسە سونىڭ قۇنىن اقشالاي بەرۋىنە بولادى. ءپىديا كەدەيلەرگە, تۇرمىستىق جاعدايى تومەن ادامدارعا, ءحالى ناشار جاندارعا ۇلەستىرىلەدى. ونى رامازان ايىنىڭ باسىندا نەمەسە سوڭىندا بەرۋگە بولادى جانە بىرنەشە كۇننىڭ ءپىدياسىن ءبىر ادامعا نەمەسە بىرنەشە ادامعا ءبولىپ بەرە الادى.
ءپىديا بەرگەن ناۋقاس اۋرۋىنان ايىعىپ كەتسە, دارمەنسىز ادام كۇش السا بەرگەن ءپىدياسى جويىلادى. ولار بۇرىنعى ورازالاردىڭ قازاسىن وتەيدى.
«قايتىس بولعان ادامنىڭ ورنىنا ورازا ۇستاۋعا بولمايدى. ۇستاعان ورازا مارقۇمنىڭ ءتىرى كەزىندە ۇستاماي كەتكەن ورازاسىنىڭ ورنىن تولتىرمايدى. الايدا ءاربىر كۇنى ءۇشىن ءپىديا بەرىپ تۇرۋعا بولادى. ءتىرى كەزىندە سەبەپسىز ۇستاماعان كۇندەرىنە وراي ەسەپتەپ, شىققان سومانى مارقۇمنىڭ اتىنان قازا ورازالارىنىڭ ءپىدياسى رەتىندە ءبىر مۇقتاج ادامعا بەرۋگە بولادى», دەلىنگەن قمدب سايتىندا.