كەزدەسۋدىڭ ماقساتى – دوستاس مەملەكەتتەردىڭ جاڭا جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ەكى ەل اراسىنداعى بايلانىستى كەڭەيتۋ. قازاقستاندىق دەلەگاتسيانى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين باسقاردى.
ازەربايجان – قازاقستاننىڭ وڭتۇستىك كاۆكازداعى نەگىزگى ساۋدا-ەكونوميكالىق سەرىكتەسى. 2022 جىلى ەكى مەملەكەت ساۋدا-ەكونوميكالىق سالاداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جوعارى دەڭگەيىن ساقتادى, وسى كەزەڭدە تاۋار اينالىمى 461 ملن دوللاردان استى. بۇل رەتتە تاۋار اينالىمىنىڭ ءوسۋى 2021 جىلعا قاراي 39%-دى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە ەكسپورت 30,4%-عا (287,9 ملن دوللاردان 375,3 ملن دوللارعا دەيىن), يمپورت ەكى ەسەگە جۋىق (44,4 ملن دوللاردان 86,6 ملن دوللارعا) ءوستى.
قازاقستاندا ازەربايجان كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 1195-تەن استام كاسىپورىن جانە 210 بىرلەسكەن كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. قازاقستان ەكونوميكاسىنا سالىنعان ازەربايجان ينۆەستيتسيالارىنىڭ كولەمى 365 ملن دوللاردان اسادى.
ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى قازاقستان – ازەربايجان ۇكىمەتارالىق كوميسسياسىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ارىپتەستەرىن قۇتتىقتاي وتىرىپ, قازاقستان دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين قوناقجايلىلىق تانىتقان ارىپتەستەرىنە العىسىن ءبىلدىرىپ, ەلدەر اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ۆەكتورى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ازەربايجانعا رەسمي ساپارى اياسىندا 2022 جىلعى تامىزدا قول قويىلعان ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىممەن جانە ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ 2022-2026 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى باعدارلاماسىمەن ايقىندالاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىن ءبىز ازەربايجان نارىعىنا 304 ملن دوللاردان استام سوماعا قازاقستاندىق شيكىزاتتىق ەمەس تاۋارلاردىڭ 110 ءتۇرىن جەتكىزۋدى پىسىقتاپ جاتىرمىز, ولار مەتاللۋرگيا, مۇناي حيمياسى, تاماق ونەركاسىبى, ماشينا جاساۋ, فارماتسەۆتيكا, قۇرىلىس تاۋارلارى ونىمدەرى, ولاردىڭ ديناميكاسىن تۇراقتى نەگىزدە قاداعالاپ, كەيبىر توپتار بويىنشا جاقسى ءوسىمدى كورىپ وتىرمىز. ازەربايجانعا ەكسپورتتى ۇلعايتۋ, ونىڭ ىشىندە جۇك جانە جۇك-جولاۋشىلار كەمەلەرى مەن پارومداردى, رەلستەردى جانە باسقا دا دايىن ونىمدەردى جەتكىزۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلدى», دەدى سەرىك جۇمانعارين.
سەرىك جۇمانعارين تاۋار اينالىمىنىڭ وڭ ديناميكاسىنا توقتالا وتىرىپ, ازەربايجانمەن ءداستۇرلى ەكسپورت-يمپورت باپتارىنان باسقا, قازىر تاۋار اينالىمى قۇرىلىمىنداعى قازاقستاندىق وڭدەلگەن ءونىم ۇلەسىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭمەن ۇلعايعانى بايقالىپ وتىرعانىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«بۇگىنگى تاڭدا ازەربايجان مەن قازاقستان – كوپتەگەن وڭىرلىك, سونداي-اق ءىرى ترانسۇلتتىق جوبالاردىڭ باستاماشىلارى جانە بەلسەندى قاتىسۋشىلارى. ءبىزدى تەرەڭ تاريحي تامىرى بار كوپجىلدىق ىنتىماقتاستىق جانە تابىستى تاجىريبەمەن بەكىتىلگەن بەرىك باۋىرلاستىق قاتىناستار بايلانىستىرادى. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ پرەزيدەنتتەرى – يلحام گەيدار ۇلى اليەۆ پەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ەكىجاقتى ءوزارا قارىم-قاتىناستار ءساتتى دامىپ كەلەدى جانە وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ ازەربايجانعا ساپارى اياسىندا ولار ازەربايجان رەسپۋبليكاسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى ستراتەگيالىق قاتىناستاردى نىعايتۋ جانە وداقتاستىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى تەرەڭدەتۋ تۋرالى دەكلاراتسياعا قول قويعانى كەزدەيسوقتىق ەمەس», دەدى ازەربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەنەرگەتيكا ءمينيسترى پارۆيز شاحبازوۆ.
كاسپي تەڭىزىندەگى سۋايرىق جەلىسى بويىنشا شەكارالاس ەلدەر بولعاندىقتان, قازاقستان مەن ازەربايجان جۇك اعىندارىنىڭ ترانزيتتىك بايلانىسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۇدايى كۇش سالۋدا. بۇگىنگى تاڭدا ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتى (تحكب) باسىم باعىت جانە ازيانىڭ ەۋروپامەن ماڭىزدى بايلانىسى بولىپ تابىلادى.
قازاقستان 2022-2027 جىلدارعا ارنالعان «تار جەرلەردى» سينحروندى جويۋ جانە ورتا ءدالىزدى دامىتۋ بويىنشا جول كارتاسى اياسىندا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزۋدە, اقتاۋ پورتى بازاسىندا «كونتەينەرلىك حاب» قۇرىلىسى, «دوستىق – مويىنتى» ۋچاسكەسىندە ەكىنشى تەمىرجول جولدارىنىڭ جانە «الماتى» ستانساسىنىڭ اينالما تەمىرجول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى, بۇل «الماتى» ست. قازاقستان –قىتاي كولىك ءدالىزىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى اپتاسىنا 24-تەن 120 پويىزعا, ياعني 5 ەسەگە دەيىن جانە كونتەينەرلىك پويىزداردىڭ جىلدامدىعىن تاۋلىگىنە 1500 كم-گە دەيىن ارتتىرۋ. بىرلەسكەن قۇجاتتا اقتاۋ جانە قۇرىق پورتتارىندا ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارى جوسپارلانعان, پاروم فلوتىن دامىتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانىپ جاتىر.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا ءوزارا ىنتىماقتاستىق بويىنشا كولىك جانە ترانزيت, لوگيستيكا, ەنەرگەتيكا, بايلانىس, اۋىل شارۋاشىلىعى, بىرلەسكەن وندىرىستەردى دامىتۋ, مادەني بايلانىستاردى جانداندىرۋ, تۋريزم جانە باسقا دا باعىتتاردى دامىتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاراپتار بىرلەسكەن حاتتاماعا قول قويىپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق سالادا ەكىجاقتى ءتيىمدى جوبالاردى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا ناقتى ۋاعدالاستىقتارعا قول جەتكىزدى. قازاقستاندىق تاراپ «KazakhExport» ەسك» اق ساقتاندىرۋ وتەمىمەن ستراتەگيالىق جوبالاردى بىرلەسىپ ىسكە اسىرۋ سالاسىنداعى كووپەراتسيانى كەڭەيتۋگە دايىن ەكەندىگىن ءبىلدىردى. ازەربايجان – قازاقستان – ازەربايجان جانە قازاقستان – تۇركيا/ەۋروپا –قازاقستان باعىتىندا ازەربايجان ارقىلى ترانزيتپەن ينتەرمودالدى تەمىرجول جۇك تاسىمالى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى. «تسيفرلىق جىبەك جولى» جوباسى اياسىندا قازاقستان مەن ازەربايجاندى بايلانىستىراتىن كاسپي تەڭىزىنىڭ ءتۇبى بويىنشا تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىن بىرلەسىپ سالۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.
