ونەر • 02 ءساۋىر, 2023

ءانشى بويتۇمارى – اباي

400 رەت
كورسەتىلدى
19 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە دۇنيەدەگى جاندى, جانسىز قۇبىلىستىڭ ءبارى عىلىمنىڭ زەرتتەۋ نىسانىنا اينالدى. جارىقتىڭ جىلدامدىعى, بالىقتىڭ قاراڭعىدا ساۋلە شاشاتىنى, سۋدىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتى, سۋ تۇرماق فوتونداردىڭ ءوزى بۇرىنعى قۇرىلىمىن (نە بولعانىن) ەستە تۇتىپ قالادى ەكەن.

كەنجەكەڭنىڭ ءبىر قاسيەتى, وزىنەن بۇرىنعى تالانتتاردىڭ ەسىمىن ۇنەمى قۇرمەتپەن ەسكە الىپ, ۇلگى قىلىپ وتىرادى. ۇلكەن مەكتەپ كورگەنىن ماقتان تۇتادى. «سىدىق مۇحامەدجانوۆتىڭ «جۇمباق قىز» ليرو-ەپيكالىق وپەراسىندا درامالىق تەنوردىڭ داۋىسىنا لايىق اۋىر پارتيا بار

 

فوتون دەگەنىڭىز جارىقتىڭ مىڭنان ءبىر بولشەگى عانا. ياعني ءبىر پاراق قاعاز جانىپ كەتكەندەگى ۇشقىن بۇرىن قاعاز نە اعاشتىڭ ۇنتاعى بولعانىن ءبىلىپ سىڭە­­دى اۋاعا. سول سياقتى, داۋىستىڭ ءتۇسى. ا­ر­كىم­نىڭ وزىنە ءتان قاسيەتى بولاتى­نى سەكىل­دى, داۋىستىڭ دا ءتۇسى بارىن (حرومەس­­تە­زيا) عىلىم جىلىكتەپ بەرەدى. ول تۋرالى جازۋشى مارحابات بايعۇتتىڭ «داۋىس­تىڭ ءتۇسى» اتتى اڭگىمەسىنەن وقىعان دا شىعارسىز. الگى شىعارمادا بىرگە وقىپ, بىرگە وسكەن قۇرداسىن قىزعانىش پەن باقاستىقتان جەك كورىپ كەتكەن كەيىپكەر كۇندەردىڭ كۇنى دوسى ولگەندە ونىڭ جانازاسىنا بارىپ سويلەپ تۇرعانىن جازۋشى بىلاي سۋرەتتەيدى: 

«ەسماقان دوسبولوۆ كىم ەدى؟ ازامات­تار, مەن ونى سيپاتتاپ جاتپايمىن, – دەدى. – مەنىڭ الدىمدا وتە ورىندى ايتىلدى. ول ەلىم دەپ تۋعان ەر ەدى. ونىڭ دوستارى كوپ ەدى. سول دوستارىنىڭ ءبىرى مەن ەدىم, – وسى جەردە ءبىر كىدىردى. قانشا كوسىلەيىن دەسە دە بولماي بارادى. داۋىستىڭ ءتۇسى بولا­دى دەپ ءبىر جەردەن وقىعالى ءوز داۋسىنان ءوزى قورقاتىن. تاپ قازىر داۋسىنىڭ ءتۇسىن كورەر مە ەدى. ونداي ءتۇر-ءتۇس جوق شىعار. ەگەر كورىنە قالسا بار عوي, مۇنىڭ داۋسىنىڭ تۇسىنەن ادام بىردەن جىندانىپ كەتەر», دەيدى.

دەمەك داۋىستىڭ ءتۇسى مەن كۇشى دە جۇرەكتىڭ ىشىنە بايلانىستى شىعاتىنى عوي. ءسىزدىڭ جۇرەگىڭىزدىڭ ءۇنى اۋاعا قانداي بوياۋ ءبولىپ, قانداي تولقىن تاراتادى؟ ال ادام جانىن باۋراپ, رۋح سىيلايتىن دالانىڭ داڭعايىر انشىلەرىنىڭ داۋىسى شە؟ ماسەلەن, ءانشى, ءانشى بولعاندا دا اناۋ-مىناۋ ەمەس, وپەرا ءانشىسى, قا­زاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, مەم­لە­كەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى كەن­جەعا­لي مىرجىقبايدىڭ داۋىسىنا سايىن دالاسىنىڭ كەڭدىگى سىيىپ تۇرعان جوق پا؟ سول دالادا تاڭ اتىپ, كۇن باتارداعى قانىق تۇستەر, كوك اسپاننىڭ تۇنىعى, جۇزگەن ساعىم, توگىلگەن شۋاق, كەرىلگەن كەمپىرقوساقتىڭ بوياۋلارى, جاسىل قىرات پەن بوز مۇنار – ءبارى-ءبارى بار وندا. جانە وسىلاردىڭ بارىنەن وزگەشە تاعى ءبىر ءتۇس بار بۇل ءانشىنىڭ داۋىسىندا. ول ءتىپتى كەنجەعالي مىرجىقبايدان الدەقايدا بۇرىن وتكەن ءان الىبى امىرەنىڭ داۋى­سىندا دا كەزدەسپەگەن قاسىرەتتىڭ زارلى ءۇنى. سەبەبى امىرە كەڭەستىك بيلىكتىڭ قىسپاعىنا ۇشىراعانىمەن, اتوم پوليگونىن كورگەن جوق. پاريجگە بارعاندا مۇستافا شوقايمەن كەزدەسكەنى باسىنا بالە بولىپ, ولە-ولگەنشە اڭدۋ مەن قىساستا قالعان دەگەن دەرەك وقىعانبىز. امىرە تۋعان توپىراقتىڭ ءدال ىرگەسىندەگى اباي اۋدانى سانالاتىن سارىجالدا ءوسىپ-جەتىلگەن, كەنجەعالي سىناق الاڭى­نىڭ تۇبىندە وسكەن. ۇزاسا جيىرما شاقى­رىمداي جەردە ەكەن. «بالا كۇنىمىزدە ويناپ جۇرگەندە تابان استىنداعى جەر دىرىلدەپ كەتەتىن», دەيدى ءوزى. ويىن بالاسى پوليگوندى بىلمەگەن. «باعىپ جۇرگەن قويدىڭ ءوزى جانىن قويارعا جەر تاپپاي تىم-تىراقاي قاشاتىن. الدەن ۋاقىتتا اۋادا ساڭىراۋقۇلاق ءوسىپ شىققانداي سۋرەت پايدا بولادى. قىزىق كورگەن بالالار اتقا مىنگەسىپ الىپ, الگى «ساڭىراۋقۇلاق» شىققان جاققا تارتامىز. جارىلىس ورنىنا ۇلكەن شۇڭقىر ورناپ, سۋ تولىپ جاتادى. الگىنى «اتقانكول» دەپ اتايمىز. سول سۋدى قىزىقتاپ, تەمىرلەرىمەن وينايمىز. ۇلكەندەر «بارماڭدار» دەپ ايتپايتىن. زيان ەكەنىن بىلمەگەن-اۋ. تۋعان-تۋىس, دوستارىمنىڭ كوبى وسى سى­ناق كەسىرىنەن ەرتە ءولدى», دەيدى بۇگىن­دە جەتپىستىڭ جەلكەنىن كەرگەن ءانشى. امى­رە­نىڭ ءىزىن باسقان جەرلەسى كەنجەعالي مىر­جىقبايدىڭ داۋىسىنىڭ حالىق كو­كەيىنە قونىپ, ەلىمەن مۇڭداسا كەتەتىنى سوندىق­تان شىعار. حالقى باستان كەشىرگەن قاي­عى-قاسىرەتتى بۇل بالا جاسىنان بويىنان وتكەرىپ, تاعدىرىمەن كەشكەن دارىن. ءانشى عانا ەمەس, ءانشىنىڭ ابايى!

كەنجەكەڭ ومىرىنە كوز جۇگىرتسە, دۇ­نيەگە ءانشى بولىپ كەلمەۋىنە حاقى دا جوقتاي. ءان جۇيرىگى امىرە تۋعان توپى­راقتىڭ وسكىنى. ەكەۋىنىڭ اۋىلى دەگەلەڭ مەن مىرجىقتىڭ ار جاق-بەر جاعى. سەمەي مەن قارقارالىنىڭ اراسى دەسەك تە, اباي اۋدانى. ۇلى اباي تۋعان توپىراقتان الىس ەمەس. ونىڭ ۇستىنە تاپ وسى دەگەلەڭ, مىرجىقتىڭ ماڭايى «اقىلدىنىڭ سوزىن­دەي ويلى كۇيدىڭ» (اباي) قاينارى تاتتىم­بەتتىڭ اۋىلىنا دا تىم تاياۋ. اتالا­رى قارقارالى, ەگىندىبۇلاقتاعى قاز داۋىستى قازىبەك بي, تاتتىمبەت ۇرپاقتارى, مىر­جىق­باي اتاسىنىڭ ەسىمىنىڭ ءوزى ايتىپ تۇر. اۋمالى-توكپەلى زاماندا سەمەيگە تامان وتكەنى دە. اكادەميك رىمعالي نۇرعالي بۇل جەرلەر تۋرالى: «شوقان ماداقتاعان, قوبىز تارتىپ, ءان سالعان, ۇلكەن ەپيكالىق داستاندار تۋدىرعان, ايتىس اقىنى جاناق جۇيرىك جىرىنا قوسقان ارقانىڭ كيەلى مەكەندەرىنىڭ ءبىرى – دەگەلەڭ تاۋلارى. قا­زاق ساحاراسىندا العاش سكريپكا تارت­قان دا – وسى دەگەلەڭ اۋىلى», دەيدى. دەمەك, بۇل – تۇڭعىشتار ەلىنەن. قازاق جىرىنا رەفورما جاساعان اباي – تۇڭعىش, ال­عاش پاريجدە ءان شىرقاعان امىرە – تۇڭ­عىش, قازاق توپىراعىنا سكريپكا ۇستات­قان دەگەلەڭ تۇڭعىش بولسا, وسى ۇلى كوشتى جالعاستىرعان بۇل كىسى دە تۇڭعىش. ونىڭ العاشقىسى – استانا ەلوردا بولماي تۇرىپ 1996 جىلى انشىلەردىڭ كوشىن باستاپ كوشىپ كەلگەنى عانا ەمەس, وسىندا العاش ۇلت اسپاپتار وركەسترىن قۇرىپ, فيلارمونياعا ديرەكتور بولعانى. ودان زورى – ۇلى ابايدىڭ ءوزىنىڭ اندەرىمەن قوسا, اقىننىڭ سوزىنە اۋەن جازعان مۇقان تولەباەۆ («مەن كور­دىم ۇزىن قايىڭ قۇلاعانىن»), سىدىق مۇحا­مەدجانوۆ («جارق ەتپەس قارا كوڭىلىم نە قىلسا دا»), مىڭجاسار ماڭعىتاەۆ («ولسە ولەر تابيعات, ادام ولمەس») سىندى كومپوزيتورلاردىڭ بيىك رومانستارىن تۇگەل ورىنداپ (بارلىعى 25 ءان), جەكە كونتسەرت بەرگەن قازاق. جانە ءبىر ەرەكشەلىگى, بۇل كونتسەرتتىك باعدارلاماسىن ءوزى دايىن­داپ, ءوزى جۇرگىزەدى, ءوزى ورىندايدى. بۇل جەردە دياپازونى ءبىر جارىم وكتاۆادان اساتىن ابايدىڭ بيىك رومانستارىنا ەكى ءانشىنىڭ ءبىرى باتىلى جەتىپ بارا بەرمەيتىنىن ەسكەرگەن ءجون. ماسەلەن, وسى كونتسەرتىندە ءانىن ت.شاپاي جازعان ابايدىڭ «ەسىڭدە بار ما جاس كۇنىڭ» ولەڭىن, «قانسوناردا» ولەڭىنە جازىلعان م.ىبىراەۆتىڭ جەلدىرمەسىن تۇڭعىش ك.مىرجىقباەۆ ورىنداپتى. سونداي-اق «قاراڭعى تۇندە تاۋ قالعىپتى» ءۇش تىلدە: ءبىر شۋماعىن نەمىسشە, ءبىر شۋماعىن ورىسشا, ءبىر شۋماعىن قازاقشا شىرقاپ شىققاندا قازاق, ورىس بىلاي تۇرسىن, گەرمانياداعى ساپارىندا نەمىستەر «قى­رى­لىپ» قالا جازداعان. ابايدىڭ بارلىق ءان مۇراسى مەن ونىڭ سوزىنە جازىل­عان اندەردى جيىپ-تەرىپ ءبىر كونتسەرتكە سىيدىرىپ, ونى تاسپاعا باسقانىن ايتپا­عاندا, سوڭعى ەكى-ءۇش شىعارماسىن العاش ورىنداعانىنىڭ ءوزى جارايدى «تۇڭعىش» دەگەن بەيرەسمي مانداتىنا. 

تالانت بولعان سوڭ تۋعان جەردىڭ كيەسى بويىنا سىڭبەي قويمايدى. دارىندى جاراتىلىس يەسى سول قاسيەتتەردى ۇلت­تىڭ باي­لى­عى رەتىندە ەلىنە ەسەلەپ قايتارىپ وتىرعانىنا وسىدان كوز جەتەدى. قازاقتا قانشا وپەرا بولسا, بۇل كىسى بارىنە جۋىعىن ورىنداپ شى­عىپ­تى. شەتەلدىك شىعار­مالارعا تۇرەن تارتقانىن ايتىپ جات­پايمىز. 1981 جى­لى لەنينگراد كون­سەر­ۆاتورياسىنىڭ ۆوكال-حور فاكۋل­تەتىن وپەرا ءانشىسى, كون­تسەرتتىك ءانشى, پەداگوگ مامان­دىعى بويىن­شا ءبىتىرىپ كەلە سالا سىدىق مۇحامەد­جانوۆتىڭ (ليبرەتتوسىن جازعان عابيت مۇسىرەپوۆ) «اقان سەرى – اقتوقتى» وپەراسىندا – اقان سەرى بولىپ جارق ەتكەن. «قىز جىبەك» وپەراسىندا تولەگەندى عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ سۇراۋى بويىنشا ويناپتى. ء«بىرجان-سارادا» – ءبىرجان, «ەۆگەني ونەگيندە» – لەنسكي, تىزە بەرسە جەتەدى. اسىرەسە 1983 جىلى ماسكەۋدىڭ كولوننىي زالىندا ءبىرجان بولىپ شىرقاعانى تاسپاعا باسىلىپ, بۇگىنگە جەتىپتى. YouTube جەلىسىنەن ءۇزىندىسىن عانا تىڭداپ, عاجاپقا قالعانبىز. مۇقان تولەباەۆتىڭ 70 جىلدىعى وتكەن ول زال­دىڭ كەڭدىگى مەن جارقىراعان اشەكەيىن, حالىقتىڭ مولدىعى مەن انشىگە كورسەتكەن ءىلتيپاتىن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن بە, ءسىرا. وپەرانىڭ عالاماتى وسىندايدا بىلىنەدى. ادام جانىنا بىتكەن الاپات رۋحتىڭ زور تەبىرەنىسى, قۋات-كۇشى ىسپەتتى ەلەستەيدى. ال داۋىسقا, ءۇن سيقىرىنا قونعان سۇلۋ­لىق جان-جۇرەكتىڭ نازىكتىگى مەن ىزگىلىگى­نەن قۋات العان كارتينالار قوسىنى سە­كىل­­دى كوركەم ەلەسكە كومەدى. ءانشىنىڭ كەۋدە­سىنەن اقتارىلعان كەڭ تىنىستى دابى­­سىنىڭ قۋاتتى تولقىنى جۇرەگىڭدى تۋلاتىپ ءوتىپ, كوڭىلدى قۇيىن بوپ سوعادى. مىنە, جان مەن رۋحتىڭ كۇشى قانداي! جان-جۇرەكتىڭ تەرەڭىنەن كوتەرىلگەن بۇل ەكپىندى تىنىس ءانشىنىڭ ىشكى قۋات-كۇشى, انىعىن ايتقاندا, جان تەبىرەنىسىنەن تۋعان سەزىم مەن رۋحتىڭ ەكپىنى ەمەي نە دەيسىز؟ ءبىز سوعان باتىپ, سودان اسەرلەنىپ كوڭىل كوتەرەمىز, رۋحتانامىز, مۇڭايامىز, ويلانىپ-تولعانامىز, سەزىمدەر گالەرەياسى سولاي جالعاسىپ كەتە بەرەدى. بىردە قۇيىن بوپ سوققان, بىردە سامالداي جەلپىگەن, بىردە تاڭعى باقتاي تامىلجىپ ايالاعان داۋىس پەن ءۇن يەسىنە قالاي قوشەمەت قىلىپ, قۇرمەت كورسەتپەيسىز؟ كەۋدەڭە جان سالىپ بەرگەندەي, كوڭىلىڭە قانات بىتىرگەن ءانشى سالعان كەلەسى ءبىر ءاندى تىڭداي بەرە ءسىز باسقا ءبىر كەڭىستىككە قۇلاش ۇرىپ, جان الەمىنىڭ جوعارى ساتىلارىنا كوتەرىلەسىز. ايتپەسە, ورنىڭىزدان تۇرىپ قول سوعىپ, باسقاشا كەيىپكە ەنبەيسىز عوي. تاپ سولاي, كەنجەعالي مىرجىقبايدىڭ ورىنداۋىندا اباي اندەرى مەن ءبىرجاندى تىڭداعان كەز كەلگەن كوزى قاراقتى جۇرت باسقا ادام بولىپ, رۋحى ءوسىپ قايتارىنا تالاس كەلتىرە المايسىز. زال تىك تۇرىپ تولاسسىز قول سوققانىنان باسقاشا قورىتىندىعا كەلۋ مۇمكىن ەمەس.

ەسترادا جانرىنداعى جەڭىلتەك اۋەن­سىماقتار جۇرتتىڭ ساناسىن قۇلدى­راتا قويماعان ول كەزدە (1980 جىلدار) شىققان وپەرا انشىلەرى شىن جۇلدىزدار ەدى دەمەسىڭە قويمايدى. ەرمەك سەركەباەۆ, بيبىگۇل تولەگەنوۆا, روزا جامانوۆا, تا­عى باسقا انشىلەردىڭ دۇرىلدەپ تۇرعان كەزى. كەنجەكەڭنىڭ ءبىر قاسيەتى, وزىنەن بۇ­رىنعى تالانتتاردىڭ ەسىمىن ۇنەمى قۇر­مەت­­پەن ەسكە الىپ, ۇلگى قىلىپ وتىرادى. ۇلكەن مەكتەپ كورگەنىن ماقتان تۇتا­دى. «سىدىق مۇحامەدجانوۆتىڭ «جۇم­باق قىز» ليرو-ەپيكالىق وپەراسىندا درا­مالىق تەنوردىڭ داۋىسىنا لايىق اۋىر پار­تيا بار. وسى پارتيانى ناريمان قا­را­­جى­گىتوۆ, امانگەلدى سەمبيننەن كەيىن مەن ورىندادىم» دەپ ماقتانادى. سوسىن شىبىن جانى شىرقىراپ ەسىمى ەلەۋسىز قالىپ بارا جاتقان ارقالى انشىلەردى ەسكە الادى. اسىرەسە زامانداسى امانگەلدى سەمبيننىڭ الماعايىپ زاماندا كۇيىپ كەتكەنىن كۇيىنىشپەن اڭگىمەلەپ, ەستە قالدىرۋ جاعىن ويلاستىرۋ كەرەك دەيدى. جانە ءوزى ايتىپ قانا قويماي, ءتيىستى جەرلەرگە ءىز سالىپ, قۇلاققاعىس تا قىلىپتى. ازىرگە ناتيجە جوعىنا وپىنادى. ال ۇستاز­ى سىدىق مۇحامەدجانوۆقا كەلگەندە شىعاردا جانى بولەك. 3 وپەرا, 4 سيمفونيا مەن قانشاما ءان, اباي ولەڭدەرىنە رومانس جازعان كومپوزيتوردىڭ 80, 90 جىل­دىق­تارى اتاۋسىز قالعانىن وكىنىش­پەن ەسكە الادى. الدا ءجۇز جىلدىعى كەلە جاتقانىن جانە قاپەرلەدى. كۇللى عۇمى­رىن قازاق مۋزىكاسىنا ارناعان سىدىق مۇحامەدجانوۆتى ايتا وتىرا, قازاق مۋ­زى­كاسىنىڭ بارلىق پروبلەماسىن جىپ­كە كوزىنەن ءتىزدى. سىدىقتان سوڭ وپەرا توق­تا­عانى, ۇلكەن كلاسسيكالىق شىعار­مالار جازىلا قويمايتىنى قىنجىلتادى. س.مۇحامەدجانوۆتىڭ سەگىز بولىمنەن تۇرا­­­تىن «عاسىرلار ءۇنى» وراتورياسى قازىر ءتىپتى قويىلمايتىن بولعان. ءبىر ساعاتتىق الاپات وراتوريا ۇمىتىلۋعا اينالعان بۇگىندە.

كەنجەكەڭ الەمنىڭ 20 شاقتى ەلىندە كونتسەرت قويىپتى. قازاق دالاسىندا دا كونتسەرتىمەن ارالاماعان جەرى جوق. وب­لىس ورتالىقتارى عانا ەمەس, اۋدان, اۋىل­­دارعا كوپ بارعان. «تۇكپىردەگى اۋىل­دارعا سۇراناتىنمىن» دەيدى. ونىسى – حالىق­تىڭ ىشىنە كىرۋ, ەلگە قىزمەت ەتۋ. اتاق­تى مۇرنىنان ءتىزىپ, القا عىپ تاققان بىرنەشە وپەرا ءانشىسى بار, بىراق ەل تانىمايدى. شالعايداعى اۋىلدار بىلاي تۇرسىن, اۋداندارعا ات ءىزىن سالماعان سوڭ حالىق قايتسىن؟ تەاتردان ۇزاپ شىققاندى, حالىققا جاققان ءشامشى قالداياقوۆ, اسەت بەيسەۋوۆ سىندى كومپوزيتورلاردىڭ تۋىن­دىلارىن ورىنداعاندى ابىروي كورەدى. جا­سىنان اۋىلدا اتقا شاپقان, سەمەي مەن الماتىدا مۋزىكالىق ساۋاتىن اشىپ, رەسەيدە جەتىلدىرىپ, اباي اتىنداعى مەم­لە­كەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ۇشتالىپ, شىڭدالىپ شىققان ءانشىنىڭ باراتىن جەرى – قاراپايىم حالىقتىڭ ءىشى. «1989 جىلى بيبىگۇل تولەگەنوۆامەن ەل ىشىنە شىققاندا بايقادىم. سەنى تەلەديداردان, تەاتردان اراگىدىك كورگەن ءوز الدىنا. ەل ەستىگەنىنەن گورى, ءبىر رەت كورگەندى ۇمىتپايدى. سودان بەرى وبلىس ورتالىقتارىنا بارسام, اۋدان, اۋىلدارعا سۇراناتىن بولدىم», دەيدى ءوزى. حالىقتىڭ ىشىنە دەندەپ ەنگەن سايىن ەلدىڭ ءوتىنىشى ءبىرىنشى ورىندا. سوعان ساي رەپەرتۋارى ۇشان-تەڭىز, وپەرادان بولەك, كلاسسيكالىق شىعارمالار, حالىق اندەرى, ەسترادالىق رەترو-اندەر دە جەتەرلىك. كوپشىلىك سۇي­گەن اندەرگە وپەرا انشىلەرىنىڭ كوبى مۇ­رىن شۇيىرەدى عوي. بۇل كىسىدە ول جوق. باس­تى ورىندا حالقىنا قىزمەت ەتۋ. تەاتر مەن ۇلكەن سارايلاردان «قاشىپ», اۋىل-اۋىل­دى ارالاپ ونەر كورسەتكەن ءانشى «قازاق­ستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى» اتاعىن تەگىن الماعان.

مۇمكىن ءسىز ەستىگەن شىعارسىز, مەن ەندى ءبىلدىم, كەنجەعالي مىرجىقبايدىڭ ءوزى جۇرگىزىپ, ءوزى ورىندايتىن سەگىز جە­كە كونتسەرتى بار ەكەن. ولاردىڭ اراسىنان 175 جىلدىعىنا وراي اباي ان­دە­رى مەن سوزدەرىنە جازىلعان قازاق كوم­پوزيتورلارىنىڭ ۆوكالدىق شىعارمالا­رى­نان تۇراتىن «جۇرەگىم, نەنى سەزەسىڭ؟» اتتى, اباي سوزىنە جازعان قازاق كومپوزي­تورلارى, پۋشكين سوزىنە جازعان ورىس كومپوزيتورلارىنىڭ ۆوكالدىق شىعارما­لارىنان تۇراتىن «اباي جانە پۋشكين», يليا جاقانوۆتىڭ 85 جىلدىعىنا وراي «ەدىل مەن جايىق» اتتى, سىدىق مۇحا­مەدجانوۆتىڭ ءان رومانس, اريالارىنان «سازىڭ كەتپەس قۇلاقتان» اتتى كونتسەرت­تەرىن بولە-جارا اتاعان ءجون. 2006 جىل رەسەيدە اباي جىلى, قازاقستاندا پۋشكين جىلىنا وراي «اباي-پۋشكين» اتتى جەكە جوباسىمەن رەسەيدىڭ ماسكەۋ, سانكت-پەتەربۋرگ قالالارىنان باستاپ, استراحان, ورىن­بور, سامارا, ومبى, تومسك, بارناۋل, ءنوۆوسىبىر سياقتى بىرنەشە وڭىرىندە ءبىر ايدا ون بەس كونتسەرت بەرگەنىن ەستىپ ەرىكسىز باس شايقادىق. سوندا سانكت-پەتەربۋرگتە 25 جىلدان سوڭ بۇرىنعى ۇستازى كيرا يزوتوۆا كونتسەرتىنە كەلگەن. سول ۇستازى كونتسەرتتەن سوڭ جۇرت الدىندا پىكىر بىلدىرگەنىن ءانشىنىڭ قاسىن­داعىلار ەلگە جايىپ سالعان: ء«بىر ادامنىڭ كومەگىنسىز ءوزى باستاپ جۇرگىزىپ, مۇنداي كۇردەلى تۋىن­دىلاردى ورىنداپ شىققان بۇل قانداي كەرەمەت ءانشى (ابايدىڭ كوپ اندەرى رومانس). بىزدە وقىعاندا بويى دا, داۋىسى دا ورتاشا دەڭگەيدە بولعانىمەن, كەنجيك (ۇستازى سولاي اتاپ كەتكەن) كوپ ىزدەنەتىن ەڭبەكقور ەدى. مەن قازىرگى انشى­لەرگە وسى شاكىرتىمدى ۇلگى ەتكىم كەلەدى».

جاسى سەكسەنگە جۋىقتاعانشا ءومىر بويى كونسەرۆاتوريادا مۋزىكا سالاسىمەن اينالىسقانىن ول جاقسى بىلەدى. بايقاساڭىز وپەرا, كلاسسيكا ورىندايتىن كاسىپقوي انشىلەر ساحنادا سويلەمەۋگە تىرىسادى. جۇرگىزۋشى سويلەگەن ارالىق­تا تاماعىن كەنەپ, داۋىسىن رەتكە كەلتىرۋ­مەن بولادى. ال ءوزى جۇرگىزىپ, ءوزى شىرقاپ جەكە-دارا شاپقان – داۋىسقا ەكى-ءۇش ەسە سالماق. سويلەگەن سايىن داۋىس «وتى­را­دى» – ءبىر, ونىڭ ۇستىنە ءان سالا تۇرا سويلەگەن سايىن مايدالىعىنان ايى­رى­لادى, تاعىسىن تاعى. دەمەك كەن­جە­عا­لي مىرجىقباي جىلدار بويعى ىزدە­نىس پەن ەڭبەكتىڭ ارقاسىندا قات-قابات تاجى­ريبەنىڭ مولدىعىمەن مۇمكىن ەمەسكە قول جەتكىزگەن. بولمايتىندى بولدىرعان. تالانتتىڭ ءبىر اتى ەڭبەك دەگەن ءسوز راس. ونىڭ سىرتىندا تاباندىلىق, ەرىك پەن جىگەر, قايرات پەن اقىل, ءبىر سوزبەن ايتقاندا كەمەلدىكتىڭ بارلىق فاكتورى بۇعىپ جاتىر. ءوزى بالا كەزىندە بىرنەشە اتقا شاۋىپ, بايگەلەردەن كەلتىرگەنىندە كورگەنىندەي, بۇل كىسى ءوزىن ءومىر بويى باپتاپ, شىڭداۋمەن كەلەدى. ويتكەنى بايگە الدىندا جۇيرىك ات قۇلاعىن قايشىلاپ, ارنەگە ەلەڭدەيتىنىن بىلەمىز. جاساندى بۇلبۇلدارداي ەمەس, ناعىز انشىلەر دە ساحنا الدىندا ەرسىلى-قارسىلى ءجۇرىپ, داۋسىن كەنەپ, مازا تاپپايدى. سانا-سەزىمنىڭ يەسى ادام ءومىر بويى وسىلاي وزىمەن كۇرەسىپ, ىشتەي جاراپ وتپەك كەرەك. كوپشىلىكتىڭ الدىنا شىعاتىن ارقالى جاندا بۇل قاسيەت ەكى-ءۇش ەسە جوعارى. ايتپەسە, جىلدان-جىلعا كەمەل تارتپاسا, ەلۋىندە ابايدى تولىق قامتىپ, الپىسىندا كونتسەرت بەرىپ, جەتپىسىندە جاراعان اتتاي حالىققا ەسەپ بەرۋدى ويلاپ وتىرا الا ما ءانشى؟ جۇيرىك بولدىڭ با, سوڭىنا دەيىن سونى ۇستاپ ءوتۋ شارت. بۇل – ازاماتتىڭ سەرتى.

سوڭعى جاڭالىقتار