قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسى №621

2014 جىلعى 6 ماۋسىم, استانا, ۇكىمەت ءۇيى قازاقستان رەسپۋبليكاسى بايلانىس جانە اقپارات اگەنتتىگىنىڭ 2014 – 2018 جىلدارعا ارنالعان ستراتەگيالىق جوسپارى تۋرالى 2008 جىلعى 4 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى بيۋدجەت كودەكسىنىڭ 62-بابىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى بايلانىس جانە اقپارات اگەنتتىگىنىڭ 2014 – 2018 جىلدارعا ارنالعان ستراتەگيالىق جوسپارى بەكىتىلسىن. 2. وسى قاۋلى قول قويىلعان كۇنىنەن باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى جانە رەسمي جاريالانۋعا ءتيىس. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ك. ءماسىموۆ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2014 جىلعى 6 ماۋسىمداعى №621 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى بايلانىس جانە اقپارات اگەنتتىگىنىڭ 2014 – 2018 جىلدارعا ارنالعان ستراتەگيالىق جوسپارى 1. ميسسياسى مەن پايىمى ميسسياسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى بايلانىسىنىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق كەڭىستىگى مەن ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋ, دامىتۋ جانە ورنىقتى جۇمىس ىستەۋى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ. پايىمى – زاماناۋي ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن جانە الەمدىك اقپاراتتىق كەڭىستىككە تولىققاندى ينتەگراتسيالاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن دامىعان, قولجەتىمدى ينفوكوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم مەن زاماناۋي جالپىۇلتتىق اقپاراتتىق ورتا. 2. اعىمداعى جاعدايدى تالداۋ جانە دامۋ ۇردىستەرى 1. 1-ستراتەگيالىق باعىت. اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار قىزمەتتەرىن ۇسىنۋعا باعدارلانعان زاماناۋي تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلەتىن اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار قىزمەتتەرىن, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ءوندىرىسىن جانە ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ 1. نەگىزگى دامۋ پارامەترلەرى اقپاراتتىق قوعامعا ءوتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ ماقساتىندا اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار (بۇدان ءارى – اكت) سالاسىن دامىتۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2013 جىلعى 8 قاڭتارداعى № 464 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن «اقپاراتتى قازاقستان – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى, بۇل ونىڭ زاماناۋي قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن ماڭىزىن كورسەتەدى. اكت سالاسى تەلەكوممۋنيكاتسيا جانە تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋ قىزمەتتەرى, سونداي-اق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر مەن ءوندىرىس سالالارىن قامتيدى. اتالعان سالانى دامىتۋ سوڭعى ونجىلدىقتا بۇكىل الەمدە بايقالاتىن بايلانىس تەحنولوگيالارىنىڭ كىرۋىمەن, اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردىڭ تارالۋىمەن ءوزارا بايلانىستى. اتالعان سالانى دامىتۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى بايلانىس جانە اقپارات اگەنتتىگىنىڭ (بۇدان ءارى – اگەنتتىك) الدىندا ەلدىڭ ۇزاق مەرزىمدى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اكت-نى تۇتىنۋ مەن قولدانۋدى جانە ونىڭ جەرگىلىكتى قامتىلۋىن ايتارلىقتاي ۇلعايتۋ مىندەتى تۇر. جوعارى جىلدامدىقتى وپتيكالىق جانە سىمسىز تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, حالىققا جانە ۇيىمدارعا اكت قىزمەتىن ۇسىنۋ, تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋدىڭ تسيفرلىق تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ جانە دامىتۋ, سونداي-اق جەرگىلىكتى تەلەفون بايلانىسىن تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ تەلەكوممۋنيكاتسيا سالاسىنىڭ ۇردىستەرى بولىپ تابىلادى. ينتەرنەت جەلىسىنە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا بايلانىس جەلىلەرىن دامىتۋ وزىڭقى قارقىنمەن ىسكە اسىرىلۋدا. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ جەدەل دەرەكتەرىنە سايكەس 2013 جىلى قازاقستان تۇرعىندارىنىڭ 71,1 %-ى ينتەرنەت جەلىسىن پايدالانۋشىلار بولىپ تابىلادى. تەلەكوممۋنيكاتسيا سالاسىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى مىندەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇرعىندارىن CDMA/EVDO, FTTH, 3G جانە 4G سياقتى زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانا وتىرىپ, ينتەرنەت جەلىسىنە كەڭجولاقتى قولجەتىمدىلىك (بۇدان ءارى – كجق) قىزمەتتەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. تەلەكوممۋنيكاتسيا سالاسىن دامىتۋ بويىنشا جۇرگىزىلەتىن ءىس-شارالار كەستەدە كەلتىرىلگەن كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەردى: № كورسەتكىشتەردىڭ اتاۋى ولشەم بىرلىگى 2010 جىل 2011 جىل 2012 جىل 2013 جىل 1 تىركەلگەن تەلەفون جەلىلەرىنىڭ تىعىزدىعى* 100 تۇرعىنعا 24,8 25,8 26 26,1 2 ۇيالى بايلانىس ابونەنتتەرىنىڭ تىعىزدىعى* 100 تۇرعىنعا 124 127 180,1 177,0 3 ينتەرنەت پايدالانۋشىلاردىڭ تىعىزدىعى* 100 تۇرعىنعا 31,6 50,6 61,9 71,1 4 جەرگىلىكتى تەلەكوممۋنيكاتسيا جەلىلەرىن تسيفرلاندىرۋ دەڭگەيى % 92 95,5 97,3 98,2 ەسكەرتپە: * قر ستاتيستيكا اگەنتتىگىنىڭ 2013 جىل بويىنشا جەدەل دەرەكتەرىنە سايكەس «OTAU TV» سپۋتنيكتىك حابار تاراتۋ جەلىسى 2011 جىلعى 18 قاڭتاردا پايدالانۋعا بەرىلدى جانە رەسپۋبليكا اۋماعىن 100 % قامتۋدى قامتاماسىز ەتەدى. 2012 جىلدان باستاپ تسيفرلىق ەفيرلىك تەلە حابارلارىن تاراتۋ استانا, الماتى قالالارىندا, وبلىس ورتالىقتارى مەن ولارعا ىرگەلەس جاتقان ەلدى مەكەندەردە جانە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. ايتالىق, 2013 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي حالىقتى تسيفرلىق ەفيرلىك تەلە حابارلارىن تاراتۋمەن قامتۋ 51 %-دى قۇرادى. تسيفرلىق ەفيرلىك تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋدا وبلىس ورتالىقتارى مەن استانا, الماتى قالالارىنىڭ دەڭگەيىندە 30 تەلەارناعا دەيىن, اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلدىق وكرۋگتەردە 15 تەلەارناعا دەيىن ترانسلياتسيالاۋ كوزدەلگەن. 2016 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي ەفيرلىك تسيفرلىق حابار تاراتۋ جەلىسى حالىقتىڭ 95 %-ىنا قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بارلىق شەكارا ماڭىنداعى جانە ىشكى اۋماقتاردى قامتيتىن بولادى. پوچتا بايلانىسى سالاسىندا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر نارىعىنداعى نەگىزگى ءونىم بەرۋشى ۇلتتىق وپەراتور بولىپ تابىلاتىن «قازپوچتا» اكتسيونەرلىك قوعامى بولىپ قالۋدا. قىزمەت كورسەتۋدى ەلىمىزدىڭ بارلىق اۋماعىن قامتيتىن 3295-تەن استام پوچتا بايلانىسىنىڭ بولىمشەلەرى/پۋنكتتەرى جۇزەگە اسىرادى. پوچتا بايلانىسى بولىمشەلەرىنىڭ تارماقتالعان جەلىسىنىڭ ارقاسىندا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا پوچتا قىزمەتتەرىن, ەلەكتروندىق ساۋدانى, كولىكتىك-لوگيستيكالىق قىزمەتتەردى ىلگەرىلەتۋدىڭ بىرەگەي مۇمكىندىگى جاسالۋدا. اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ اپپاراتتىق-باعدارلامالىق قۇرالدارىنىڭ جۇمىس ىستەۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنا حوستينگ قىزمەتىن ۇسىنۋ ءۇشىن دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعىنىڭ ينفراقۇرىلىمى قۇرىلۋدا. 2013 جىلى 7 دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعى تالدىقورعان, شىمكەنت, كوكشەتاۋ, وسكەمەن, اقتوبە, اقتاۋ, اتىراۋ قالالارىندا پايدالانۋعا بەرىلدى. 2014 جىلى قاراعاندى, قوستاناي, قىزىلوردا, ورال, پەتروپاۆل, تاراز قالالارى بويىنشا 6 دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىعىن پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. اقپاراتتاندىرۋ جانە الەمدىك قوعامداستىقتىڭ تۇتاستىققا قوزعالىسى جاعدايىندا ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بىلىكتىلىگى جوعارى, كاسىبي مامانداردى دايارلاۋ قاجەتتىلىگى بار. زاماناۋي قوعام شەت ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىق ايالارىنىڭ كەڭەيۋى جاعدايلارىندا مامانداردىڭ كاسىپتىك دايارلىق دەڭگەيىنە جوعارى تالاپتار قويادى, سونداي-اق جاڭا كوممۋنيكاتسيا قۇرالدارىنىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى باسقا ەلدەردەگى ارىپتەستەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ مۇمكىندىگى ەرەكشە وزەكتىلىككە يە بولا تۇسۋدە. بەكىتىلگەن «اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار» سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى ەڭبەك نارىعىن جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ جالپى ستراتەگياسىن قالىپتاستىرۋعا, تاريفتىك جۇيەلەر قۇرۋعا, ەڭبەكاقى تولەۋ جۇيەسىنىڭ اشىقتىعى مەن باسقارۋشىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ينفوكوممۋنيكاتسيا سالاسىندا ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ ماقساتىندا «حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتى» اكتسيونەرلىك قوعامى اقش-تىڭ Carnegie Mellon ۋنيۆەرسيتەتىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق جاسايدى. بۇدان باسقا, «ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ», «اقپاراتتىق جۇيەلەر», «جوبالاردى باسقارۋ», «ماتەماتيكالىق كومپيۋتەرلىك ۇلگىلەۋ» ماماندىقتارى بويىنشا ماگيستراتۋرادا وقىتۋ جۇرگىزىلۋدە; «ەسەپتەۋ تەحنيكاسى جانە باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ» جانە «اقپاراتتىق جۇيەلەر» ماماندىقتارى بويىنشا PhD دوكتورانتۋرالارى اشىلدى. مالايزيا, سينگاپۋر, كورەيا جانە رەسەي جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اراسىنان حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتى ءۇشىن قوسىمشا شەتەلدىك ارىپتەستەردىڭ ىرىكتەلۋى جۇرگىزىلۋدە. 2011 جىلى ەكى R&D زەرتحاناسى اشىلدى. بىرەۋى – حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا (open source) جانە ەكىنشىسى – قاراعاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا (اقپاراتتىق تەحنولوگيالار). حالىقارالىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ۋنيۆەرسيتەتىندە «راديوەلەكترونيكالار جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالار زەرتحاناسى», «Microsoft زەرتحاناسى», «CISCO زەرتحاناسى», «3د گرافيكتەرى مەن انيماتسيالارىنىڭ مۋلتيمەديالىق زەرتحاناسى», «عىلىمي زەرتتەۋ زەرتحاناسى», «Apple Training Centre زەرتحاناسى» قوسىمشا جۇمىس ىستەۋدە, روبوت تەحنيكاسى زەرتحاناسىنا ەرەكشە كوڭىل بولىنۋدە. ءدال وسى روبوت تەحنيكاسى وندىرىستە, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, كۇندەلىكتى ومىردە, تۇرمىستىق قىزمەتتەردە, مەديتسينادا, سالاۋاتتى ءومىردى ۇيىمداستىرۋ مەن باسقا اسپەكتىلەردە وندىرىستىك قۋاتتىلىقتاردى اۆتوماتتاندىرۋدىڭ سوڭعى ۇدەرىستەرىن قامتيدى. سونداي-اق, «زەردە» ۇاح» اق «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق-پەن بىرلەسە وتىرىپ, زەرتتەۋ زەرتحاناسى ورتالىعىنىڭ بازاسىندا عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستار جۇرگىزۋدە. 2013 جىلى «ب ۇلىڭعىر تەحنولوگيالار», «ءموبيلدى تەحنولوگيالار», «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» ارحيتەكتۋراسىنىڭ زەرتحاناسى», «ۇلكەن دەرەكتەر زەرتحاناسى» زەرتحانالارى اشىلدى. قازاقستاننىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالار نارىعىنىڭ (بۇدان ءارى – ءىت) قۇرىلىمىندا ءىت-جابدىعىن وتكىزۋ سەكتورى جالپى كولەمدە ۇستەم بولىپ تابىلادى, بۇل قازاقستاندىق قوعامدى اقپاراتتاندىرۋ پروتسەسىن سۇيەمەلدەيتىن كومپيۋتەرلەرگە, جەلىلىك جانە پەريفەريالىق كومپيۋتەرلىك جابدىقتارعا جوعارى سۇرانىستىڭ كورىنىسى بولىپ تابىلادى. 2012 جىلى «زەردە» ۇاح» اق پەن «قازاقتەلەكوم» اق, «كار-تەل» جشس جانە «كسەلل» اق ءىرى قازاقستاندىق كوممۋنيكاتسيالىق كومپانيالاردىڭ قولداۋىمەن ينفوكوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋدىڭ كورپوراتيۆتىك قورى (بۇدان ءارى – قور) قۇرىلدى. قوردىڭ نەگىزگى ماقساتى يننوۆاتسيالىق كاسىپكەرلىكتى قالىپتاستىرۋعا جانە وتاندىق اكت سالاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا نەگىزدەلەدى. قور ءوز قىزمەتىن 2 باعىتتا جۇرگىزەدى: باستاپقى كەزەڭىندە ستارتاپ-جوبالارعا ينۆەستيتسيالار سالۋ ارقىلى اكت سالاسىنداعى ستارتاپ-جوبالاردى مەيلىنشە ۇدەتۋ, ساراپشىلىق قولداۋ كورسەتۋ جانە قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق استانا ەكونوميكالىق فورۋمىنىڭ شەڭبەرىندە جىل سايىنعى «ASTEX» سالالىق كورمە كونفەرەنتسياسىن وتكىزۋ. قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا اكت-ءنى تابىستى دامىتۋ ءۇشىن ماڭىزدى اسپەكت مەملەكەتتىڭ سالانى دامىتۋدىڭ جوعارىدا كورسەتىلگەن ينستيتۋتتارىن قۇرۋى بولىپ تابىلادى. بارلىق ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردا جانە ولاردىڭ ۆەدومستۆولىق كوميتەتتەرىندە, سونداي-اق وبلىستار اكىمدەرىنىڭ 16 اپپاراتىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالى اقپاراتتىق جۇيەسى ازىرلەندى. 40 000 استام مەملەكەتتىك قىزمەتشى تىركەلدى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالى زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانا, پايدالانۋشىلاردى تولىق, جەدەل جانە پايدالانۋ ءۇشىن قولايلى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارى مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەرىنىڭ اقپاراتتىق ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋىنىڭ ءتيىمدى تەتىگى رەتىندە قۇرىلدى. ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىنىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىندە قايتالاۋدى جويا وتىرىپ, ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانى قولدانۋ ارقىلى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ جوبالارىن (قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىلارى, پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ وكىمدەرى, زاڭ جوبالارى) كەلىسۋدى (قول قويۋدى) ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەتتىك ورگاندار ينترانەت-پورتالىنىڭ «نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى كەلىسۋ» ءمودۋلى پىسىقتالدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارىنا ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا قۇرالدارىن ۇسىنۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۋالاندىرۋشى ورتالىعى قۇرىلدى. 2013 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۋالاندىرۋشى ورتالىعىنىڭ 2 134 322 تىركەۋ كۋالىگى بەرىلدى. ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا تەحنولوگيالارىن پايدالانا وتىرىپ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اراسىندا زاڭدىق ماڭىزى بار ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىن جاساۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ كۋالاندىرۋشى ورتالىعى قۇرىلدى. 2013 جىلى مەملەكەتتىك ورگاندار كۋالاندىرۋشى ورتالىعىنىڭ 31 573 تىركەۋ كۋالىگى بەرىلدى. مەملەكەتتىك ورگاندار كۋالاندىرۋشى ورتالىعىنىڭ ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭباسى ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىنىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىندە, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىندا جانە مەملەكەتتىك ورگاندار ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىنىڭ ۆەدومستۆولىق جۇيەلەرىندە پايدالانىلادى. مەملەكەتتىك ورگانداردا اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى «ب ۇلىڭعىر ەسەپتەۋلەردى», اكت-اۋتسورسينگىن پايدالانۋعا كوشۋگە جانە تاپسىرىستاردى شوعىرلاندىرۋعا نەگىزدەلگەن اقپاراتتاندىرۋدىڭ جاڭا مودەلىن ەنگىزۋ بولىپ تابىلادى. قازىرگى ۋاقىتتا الەمدىك پراكتيكا دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتارىنىڭ بازاسىندا سەرۆەرلەردى ۆيرتۋالداندىرۋ جانە «ب ۇلىڭعىر ەسەپتەۋلەر» مودەلدەرىن كەڭىنەن قولدانادى. بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا مەملەكەتتىك سەكتوردا سەرۆەرلەردى ۆيرتۋالداندىرۋ جانە «ب ۇلىڭعىر ەسەپتەۋلەر» تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋ باستالدى. 2010 جىلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ سەرۆەرلىك ورتالىعى پايدالانۋعا بەرىلدى, ونىڭ بازاسىندا 2011 جىلدان باستاپ حوستينگ قىزمەتتەرى (سەرۆەرلىك جابدىقتار ءۇشىن تۇراق ورىنداردى جالعا بەرۋ) ۇسىنىلادى, ەسەپتەۋ رەسۋرستارىن ورتالىقتاندىرىپ ۇسىنۋ ءۇشىن ۆيرتۋالداندىرۋ تەحنولوگياسىن قولدانا وتىرىپ, شوعىرلاندىرىلعان ەسەپتەۋ الاڭى ىسكە قوسىلدى. 2013 جىلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ سەرۆەرلىك ورتالىعىنداعى 145 تۇراق ورىننىڭ 117-ءسى بوس ەمەس. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ سەرۆەرلىك ورتالىعىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ سالىق كوميتەتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ قازىناشىلىق كوميتەتى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى بايلانىس جانە اقپارات اگەنتتىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى سياقتى ءىرى مەملەكەتتىك ورگاندار مەن باسقا دا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ سەرۆەرلىك جابدىقتارى ساقتالۋدا. سونداي-اق «ب ۇلىڭعىر» ەسەپتەۋلەردىڭ بازاسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ بىرىڭعاي پوچتالىق جۇيەسى» جوباسى ىسكە اسىرىلۋدا. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بىرىڭعاي پوچتالىق جۇيەسى مەملەكەتتىك ورگاندار اراسىندا جەدەل اقپارات الماسۋدىڭ قورعالۋىن, ۇيىم ىشىندە پايدالانۋشىلارعا حات-حابارلاردىڭ كەپىلدى جەتكىزىلۋىن, سونداي-اق قاۋىپسىزدىك ساياساتىنا قايشىلىقتار بولماعان جاعدايدا, سىرتقى جەلىلەرگە حابارلامالاردىڭ كەپىلدى جىبەرىلۋىن قامتاماسىز ەتەدى. 2013 جىلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بىرىڭعاي پوچتالىق جۇيەسىنە 44300 مەملەكەتتىك قىزمەتشى قوسىلدى (40 مەملەكەتتىك ورگان), 2014 – 2015 جىلدارى بارلىق مەملەكەتتىك ورگانداردى قوسۋ جوسپارلانۋدا. شەشىمدەردى قابىلداۋ جەدەلدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ «موبيلدىك كەڭسەسى» جوباسى ىسكە اسىرىلدى. ۇكىمەتتىڭ «موبيلدىك كەڭسەسى» اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ ماقساتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كەڭسەسى, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مەملەكەتتىك حولدينگتەر باسشىلارىنىڭ بىرلەسكەن جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, سونداي-اق بىرىڭعاي موبيلدىك اقپاراتتىق ورتانى قۇرۋ بولىپ تابىلادى. بۇگىنگى كۇنى ۇكىمەتتىڭ «موبيلدىك كەڭسەسى» اقپاراتتىق جۇيەسىنە باسشىلىق قۇرامنىڭ, سونداي-اق كەڭەسشىلەر مەن كومەكشىلەردىڭ شامامەن 300 پايدالانۋشىسى قوسىلعان. 2. نەگىزگى پروبلەمالاردى تالداۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعى ۇلكەن جانە حالقىنىڭ تىعىزدىعى تومەن, بۇل رەتتە حالىقتىڭ جارتىسىنا جۋىعى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە تۇرادى. بايلانىس وپەراتورلارى ءۇشىن حالىق از تۇراقتانعان وڭىرلەرگە كابىل جۇرگىزۋ قىمباتقا تۇسەدى جانە كىرىس اكەلمەيدى, بۇدان باسقا كوپتەگەن وڭىرلەردە تەلەفون جەلىسى ينتەرنەت جەلىسىنە قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن بەيىمدەلمەگەن. بۇدان باسقا, نارىقتا اكت-ماماندارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالۋدا. كادرلارعا قاجەتتىلىك ۇسىنىستان 6,1 %-عا جوعارى. نارىقتىڭ بولجامدى ءوسۋىن جانە جوو مەن ارنايى ورتا وقۋ ورىندارىنىڭ جاس مامانداردى دايارلاۋدىڭ قازىرگى قارقىنىن ەسكەرە وتىرىپ, بۇل جەتىسپەۋشىلىكتى كادرلارعا قاجەتتىلىك ۇسىنىستان 16,8 %-عا جوعارى بولاتىن 2017 جىلى دا جويۋ مۇمكىن بولمايدى. وسىلايشا, اقپاراتتىق جانە كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى نەگىزگى پروبلەمالار: ءۇي شارۋاشىلىقتارىنىڭ ينتەرنەت جەلىسىنە كجق قىزمەتتەرىمەن تولىق قامتىلماۋى; جۇمىس بەرۋشىلەر مەن ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى اراسىندا ءوزارا بايلانىستىڭ بولماۋىنان ات سالاسىندا كادرلار دايارلاۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى دەرەكتەردىڭ بولماۋى بولىپ تابىلادى. 3. نەگىزگى سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلاردى باعالاۋ ىشكى فاكتورلار: 1) ينتەرنەت جەلىسىنە كجق قىزمەتتەرىن قوسا العاندا, تەلەكوممۋنيكاتسيا سالاسىن دامىتۋ راديوجيىلىك سپەكترىنىڭ شەكتەۋلى رەسۋرستارىن, نومىرلەۋ رەسۋرسىن پايدالانۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. ايتالىق, ۇيالى بايلانىس (3G, 4G) قىزمەتتەرىن ۇسىنۋ ءۇشىن وپەراتورلار زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن نومىرلەۋ رەسۋرسىن جانە راديوجيىلىك سپەكترىن پايدالانۋعا رۇقساتتى, ال تىركەلگەن تەلەفون بايلانىسىنىڭ قىزمەتتەرىن ۇسىنۋ ءۇشىن نومىرلەۋ رەسۋرسىن الۋى قاجەت. تەحنولوگيالىق جاعىنان اتالعان رەسۋرستاردى پايدالانباي, ۇيالى جانە تىركەلگەن بايلانىس جەلىلەرىنىڭ جۇمىس ىستەۋى مۇمكىن ەمەس; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تسيفرلىق ەفيرلىك تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋدى دامىتۋ ۋاقتىلى قارجىلاندىرۋعا تىكەلەي بايلانىستى. قارجىلاندىرۋ مەرزىمدەرى ۇزارتىلعان جاعدايدا, جوبانىڭ اياقتالۋ مەرزىمى دە نەعۇرلىم كەش مەرزىمگە اۋىستىرىلادى. بيۋدجەت قاراجاتىن ۋاقتىلى ءبولۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تسيفرلىق ەفيرلىك تەلەراديو حابارلارىن تاراتۋدى دامىتۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەدى. سىرتقى فاكتورلار: 1) اكت سالاسىنىڭ يمپورتقا جوعارى تاۋەلدىلىگى اكت سالاسىنداعى وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ جەتكىلىكسىز دامۋىنا بايلانىستى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ اكت سەكتورىنىڭ دامۋى يمپورتقا وتە جوعارى تاۋەلدىلىكتە, بۇل وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە تىكەلەي اسەرىن تيگىزەدى. كەدەن وداعىنا كىرۋمەن جانە دسۇ-عا جوسپارلاناتىن كىرۋگە بايلانىستى قازاقستان جۋىق ارادا ب ۇلىڭعىر ەسەپتەۋ سالاسىندا مەنشىكتى ستراتەگياسىن ازىرلەۋگە كىرىسپەسە جانە مەنشىكتى پەرسپەكتيۆالىق ازىرلەمەلەردى قارجىلاندىرۋدى باستاماسا, قازىرگى يمپورتتاۋشى جانە شەتەلدىك ات-يننوۆاتسيالاردى پايدالانۋشى مارتەبەسىنىڭ ودان ءارى بەكىتىلۋ تاۋەكەلى بار. 2. 2-ستراتەگيالىق باعىت. مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ, تەحنيكالىق سۇيەمەلدەۋ پروتسەستەرىن جەتىلدىرۋ جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىن ينتەگراتسيالاۋ, ونىڭ ىشىندە كەدەن وداعىنىڭ اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ءۇشىن جاعدايلار مەن تەتىكتەر جاساۋ 1. نەگىزگى دامۋ پارامەترلەرى بۇگىنگى كۇنى IT اقپاراتتىق قوعامدى قالىپتاستىرۋعا ارنالعان ماڭىزدى قۇرال بولىپ تابىلادى, ال مەملەكەت پەن حالىق قاتىناستارىنداعى «جولسەرىك» «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» بولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتىك ورگانداردا ءىت-نى قولدانۋ ءبىرىنشى كەزەكتە حالىققا جانە بيزنەسكە ەلەكتروندىق نىساندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋگە, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعى مەن ەسەپتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالۋى ءتيىس. قازىرگى ۋاقىتتا حالىققا جانە ۇيىمدارعا ەلەكتروندىق نىساندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋدىڭ جاي-كۇيى مىناداي دەرەكتەرمەن سيپاتتالادى: 1) ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ينتەرنەت-رەسۋرستار ارقىلى حالىققا جانە بيزنەسكە ينتەراكتيۆتىك قىزمەتتەر كورسەتەدى (باسشىلار بلوگى, ەلەكتروندىق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ, ينتەراكتيۆتىك ساۋال سالۋ جانە ت.ب.) جانە ترانزاكتسيالىق قىزمەتتەر كورسەتۋگە كوشۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا; 2) «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» ينفراقۇرىلىمى قۇرىلدى, ونىڭ شەڭبەرىندە 20-دان استام ءىT-جوبا ونەركاسىپتىك پايدالانۋعا بەرىلدى; 3) «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» ارحيتەكتۋراسىن قۇرۋ جانە ەتالوندىق مودەلدەردى ازىرلەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا قىزمەتتىڭ 21 باعىتى (تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ, حالىقتى الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, باق, حالىقارالىق قاتىناستار, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, تابيعي رەسۋرستار, بايلانىس جانە پوچتا قىزمەتتەرى, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا, ءبىلىم بەرۋ, ازاماتتىق, كوشى-قون جانە كوشىپ كەلۋ, ونەركاسىپ, ادىلەت, اۋىل شارۋاشىلىعى, قاۋىپسىزدىك, عىلىم مەن يننوۆاتسيالار, قارجى جانە ەكونوميكالىق دامۋ, ساۋدا, سپورت جانە تۋريزم, ەنەرگەتيكا جانە وتىن) بويىنشا ەتالوندىق مودەلدەردى تولتىرۋ جۇرگىزىلدى; 4) مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تۇگەلدەي «اقپاراتتىق قوعام» قالىپتاستىرۋ ءۇشىن «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتى» قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان بىرلەسكەن جۇمىستاردى جۇرگىزۋى ناتيجەسىندە «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» ينفراقۇرىلىمى ارقىلى ەلەكتروندىق نىساندا 570 ينتەراكتيۆتىك جانە ترانزاكتسيالىق قىزمەتتەر, ولاردىڭ قاتارىندا «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» پورتالىنىڭ 195-تەن استام مەملەكەتتىك قىزمەتى, ەلەكتروندىق ليتسەنزيانىڭ 81 ءتۇرى مەن 294 رۇقسات بەرۋ قۇجاتى كورسەتىلەدى. 2012 جىلى قازاقستاننىڭ قالالارى مەن اۋداندارىندا «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» جانە «ەلەكتروندىق نىسانداعى مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر» تاقىرىبى بويىنشا وقىتۋ سەمينارلارى وتكىزىلدى. ايتالىق, 2012 جىلى – 67 000 ادام, 2013 جىلى – 61 500 ادام وقىتىلدى. 2013 جىلى ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىنىڭ كولەمى جالپى قۇجات اينالىمىنىڭ 67,3 %-ىن (3 200 331 قۇجاتتىڭ 2 153 768-ءى) قۇرادى. ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىنىڭ كولەمى بويىنشا توقسان سايىنعى اقپاراتتى 38 ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان مەن 16 جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ قىزمەتكەرلەرى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ينترانەت-پورتالىنا ورنالاستىرادى. مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ سالاسىنداعى قوعامدىق قاتىناستاردى رەتتەۋ ماقساتىندا «مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تۋرالى» 2013 جىلعى 15 ساۋىردەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى قابىلداندى, ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋ مەن وڭتايلاندىرۋدى جانە ولاردى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا اۋىستىرۋدى رەتتەيتىن مىناداي نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەر بەكىتىلدى: 1) «ءبىر ءوتىنىش نەگىزىندە ەلەكتروندىق نىساندا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ تىزبەسىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 19 ماۋسىمداعى № 624 قاۋلىسى; 2) «مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى بىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعىنىڭ ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, وبلىستاردىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, استانانىڭ, اۋدانداردىڭ, وبلىستىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارىمەن, قالاداعى اۋدانداردىڭ, اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ, كەنتتەردىڭ, اۋىلداردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدەرىمەن, سونداي-اق كورسەتىلەتىن قىزمەتتى بەرۋشىلەرمەن ءوزارا ءىس-قيمىل قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 6 تامىزداعى № 797 قاۋلىسى; 3) «حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى ارقىلى كورسەتiلۋگە جاتاتىن مەملەكەتتiك قىزمەتتەردi iرiكتەۋ قاعيدالارىن بەكiتۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ كەيبىر شەشىمدەرىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 6 تامىزداعى №799 قاۋلىسى; 4) «مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى وڭتايلاندىرۋ جانە اۆتوماتتاندىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 26 تامىزداعى № 845 قاۋلىسى; 5) «وڭتايلاندىرۋعا جانە اۆتوماتتاندىرۋعا جاتاتىن مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر تىزبەسىن جانە ولاردى ەلەكتروندىق نىسانعا اۋىستىرۋ مەرزىمدەرىن بەكىتۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكiمەتiنiڭ كەيبiر شەشiمدەرiنىڭ كۇشi جويىلدى دەپ تانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2013 جىلعى 23 قىركۇيەكتەگى № 991 قاۋلىسى; 6) «حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى قىزمەتىنىڭ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 19 ماۋسىمداعى № 463 بۇيرىعى; 7) «مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر ماسەلەلەرى بويىنشا بىرىڭعاي بايلانىس-ورتالىعى قىزمەتىنىڭ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 26 ماۋسىمداعى № 487 بۇيرىعى. بۇگىنگى كۇنى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ (بۇدان ءارى – حقو) جۇمىسىن جاقسارتۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس جۇرگىزىلدى. حقو-دا 171 مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلەدى. بۇگىنگى كۇنى حقو-عا قۇجاتتاردى ۇسىنۋ كەزىندە قۇجاتتاردىڭ 19 ءتۇرى الىنىپ تاستالدى. سونداي-اق حالىقتىڭ كومپيۋتەرلىك ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ جانە «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» پورتالىن تانىمال ەتۋ ماقساتىندا حقو بارلىق وبلىستىق فيليالدارىندا, الماتى, قاراعاندى, اقتاۋ, استانا جانە تاراز قالالارىنىڭ مامانداندىرىلعان حقو-لارىندا «Connection point» وزىنە-ءوزى قىزمەت كورسەتۋ پۋنكتتەرى جۇمىس ىستەيدى. 2013 جىلى 1 ملن. استام كونسۋلتاتسيا كورسەتىلگەن, 413 مىڭنان استام ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا بەرىلگەن. مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر ساپاسى جانە حالىقپەن كەرى بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋ بولىگىندە حقو-نىڭ قىزمەتىن مونيتورينگتەۋ ماقساتىندا on-line رەجيمىندە حقو قىزمەتىنە بەينەمونيتورينگتى قامتاماسىز ەتەتىن احۋال ورتالىعى (بۇدان ءارى – ورتالىق) قۇرىلىپ, ءساتتى جۇمىس ىستەۋدە. بۇدان باسقا, ورتالىقتىڭ جۇمىس ىستەۋى ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنىڭ ازاماتتاردى قابىلداۋدى جۇرگىزۋىن, ۆەدومستۆولىق باعىنىستى مەكەمەلەرمەن بەينەكونفەرەنتسيالار مەن كەڭەستەر وتكىزۋگە, بارلىق وڭىرلەردىڭ حقو قىزمەتكەرلەرىن قاشىقتىقتان وقىتۋدى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ورتالىق جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا حقو كىناسى بويىنشا 20 مينۋتتان استام كۇتۋ ۋاقىتى 92 %-عا قىسقارتىلدى, حقو كىناسى بويىنشا 20 مينۋتتان استام رەسىمدەۋ ۋاقىتى 17 %-عا قىسقارتىلدى, «ناشار» دەگەن باعا 44 %-عا قىسقارتىلدى. بۇگىنگى كۇنى 259 حقو جاڭعىرتىلعان. ەلىمىز بويىنشا بارلىق حقو-دا قازىردىڭ وزىندە ازاماتتارعا كەدەرگىسىز قىزمەت كورسەتۋ قاعيداتى ەنگىزىلگەن. حقو-نى جاڭعىرتۋ شەڭبەرىندە جاڭا بيزنەس-پروتسەستەر, مونيتورينگ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋ ساپاسىن باعالاۋ ىسكە اسىرىلدى, بىرىڭعاي ەلەكتروندىق كەزەك ەنگىزىلىپ, بالالار الاڭدارى جابدىقتالدى. ەلەكتروندىق ۇكىمەت بۇرىشتارى اشىلعان, وندا ازاماتتار egov.kz پورتالىنىڭ قىزمەتتەرىمەن تانىسىپ, ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا الا الادى. ۇيىمداستىرۋشىلىق مىندەتتەردى شەشۋ ماقساتىندا وتكىزىلەتىن «مystery shopping» زەرتتەۋ ءادىسىن پايدالانا وتىرىپ, تۇراقتى نەگىزدە تەكسەرۋلەر, مىسالى ۇيىمداعى قىزمەتكەرلەردىڭ كليەنتتەرگە قىزمەت كورسەتۋ ستاندارتتارىن ساقتاۋىنىڭ دەڭگەيىن ولشەۋ جۇرگىزىلەدى. جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر قورىتىندىلارى بويىنشا حالىقتىڭ حقو قىزمەتتەرىنە قاناعاتتانۋشىلىق دەڭگەيى 2010 جىلى – 65%-دى; 2011 جىلى – 76%-دى; 2012 جىلى – 81,6 %-دى, 2013 جىلى – 82%-دى قۇرادى. اۆتوكولىكتى تىركەۋ مەن جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرىن بەرۋ ماسەلەلەرىن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ قاراۋىنا بەرۋ, سونداي-اق 2012 جىلى الماتى, استانا, اقتاۋ جانە قاراعاندى قالالارىندا پيلوتتىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كوزدەلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2012 جىلعى 30 قاڭتارداعى № 261 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2012 جىلعى 27 قاڭتارداعى «الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋ – قازاقستان دامۋىنىڭ باستى باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا مامانداندىرىلعان حقو اشۋ جونىندە جۇمىس جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇگىنگى كۇنى قاراعاندى, الماتى, اقتاۋ, استانا جانە تاراز قالالارىندا مامانداندىرىلعان حقو-لار جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق 2015 جىلعا دەيىن جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرىن بەرۋ جانە اۆتوكولىك قۇرالدارىن قايتا تىركەۋ بويىنشا مامانداندىرىلعان حقو-لاردى رەسپۋبليكانىڭ قالعان قالالارىندا دا اشۋ جوسپارلانۋدا: 2014 جىلى – قىزىلوردا, پاۆلودار, پەتروپاۆل جانە تالدىقورعان, 2015 جىلى – اقتوبە, اتىراۋ, كوكشەتاۋ, قوستاناي, ورال, وسكەمەن جانە شىمكەنت قالالارىندا. مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋ ەسەبىنەن حالىق ۇسىناتىن قۇجاتتار تىزبەسى قىسقارتىلدى, قاجەتتى مالىمەتتەر تارتىلعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ دەرەكتەر قورلارىنان ەلەكتروندىق نىساندا الىناتىن بولادى. اگەنتتىك 16 مەملەكەتتىك قىزمەتتى, ونىڭ ىشىندە 5 مەملەكەتتىك قىزمەتتى بالاماسىز ەلەكتروندىق نىساندا, 6-ىن – ەلەكتروندىق/قاعاز جانە 5-ءىن – قاعاز جۇزىندە كورسەتەدى. قازىرگى ۋاقىتتا 3 مەملەكەتتىك قىزمەت حقو-دا كورسەتىلەدى. 2014 جىلى حقو ارقىلى كورسەتىلۋگە جاتاتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ىرىكتەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ تالقىلاۋىنا اگەنتتىكتىڭ تاعى 12 مەملەكەتتىك قىزمەتىن شىعارۋ جوسپارلانۋدا. بۇدان باسقا, اقپاراتتاندىرۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە اگەنتتىك مەملەكەتتىك دەڭگەيدە كومپيۋتەرلىك ينتسيدەنتتەرگە قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىن, اتاپ ايتقاندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىمىنا ينتەگراتسيالاناتىن ۇلتتىق ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستاردى جانە اقپاراتتىق جۇيەلەردى تەحنيكالىق سۇيەمەلدەۋگە قاتىسۋ ەسەبىنەن رەتتەۋدە. قازىرگى ۋاقىتتا ۆەب-حوستينگ قىزمەتتەرىنە سۇرانىستى, دەرەكتەردى باستاپقى جانە رەزەرۆتىك ساقتاۋدى جانە سىرتقى نارىقتارعا كەزەڭ-كەزەڭمەن شىعۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەسەپتەۋ ورتالىقتارىن (بۇدان ءارى – داتا-ورتالىقتار) دامىتۋدى جانداندىرۋ قاجەت. داتا-ورتالىقتارى ينفراقۇرىلىمىنىڭ بولۋى «قازنەتتى», ەلەكتروندىق كوممەرتسيانى, ەلەكتروندىق نىسانداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى جانە «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتى» دامىتۋ ءۇشىن نەگىزگى شارت بولىپ تابىلادى. مەملەكەتارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ءشليۋزى (بۇدان ءارى – قر ۇش) مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ءۇشىنشى تاراپى (بۇدان ءارى – قر ءسۇت) قۇرىلىپ, تاجىريبەلىك پايدالانۋعا بەرىلدى. قر ۇش پەن قر ءسۇت ودان ءارى دامىتۋ جانە ونەركاسiپتiك پايدالانۋعا بەرۋ شەڭبەرىندە بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ, رەسەي فەدەراتسياسى مەن ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ (بۇدان ءارى – ەەك) ۇلتتىق شليۋزدەرىمەن جانە سەنىم بىلدىرىلگەن ءۇشىنشى تاراپتارىمەن ينتەگراتسيالانۋ قاجەت. 2. نەگىزگى پروبلەمالاردى تالداۋ بۇگىنگى كۇنى تاياۋداعى پەرسپەكتيۆادا شەشۋدى تالاپ ەتەتىن بىرقاتار نەگىزگى پروبلەمالار بار. ءبىرىنشى كەزەكتە مەملەكەتتىك دەرەكقورلاردا ولاردىڭ قۇرىلعان كەزەڭىنە دەيىن تاريحي دەرەكتەردىڭ جوق ەكەنىن, سونداي-اق قاتە/وزەكتى ەمەس مالىمەتتەردىڭ بولۋىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. بۇل رەتتە, كورسەتىلگەن دەرەكقورلاردىڭ اقپاراتتىق قاۋiپسiزدiگى ءتيىستى دەڭگەيدە قامتاماسىز ەتىلمەگەن نەمەسە مۇلدەم جوق. ەكىنشىدەن, مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ەلەكتروندىق نىسانعا اۋىستىرۋعا باستامانىڭ بولماۋى. بۇل رەتتە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەملەكەتتىك ورگانداردا اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەلەردى ەنگىزۋ ناتيجەسىنە قىزىعۋشىلىق تانىتپايدى. بۇل ۋاكىلەتتى ادامدار مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى اۆتوماتتاندىرۋ مەن ونى «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا كورسەتۋدىڭ ارتىقشىلىقتارىن تۇپكىلىكتى تۇسىنبەۋىنە جانە باعالاماۋىنا بايلانىستى. ۇشىنشىدەن, مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە جانە حالىقتا كومپيۋتەرلەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى, بۇل ءوز كەزەگىندە ازىرلەنگەن اقپاراتتىق جۇيەلەردى ءتيىمسىز پايدالانۋعا, حالىقتىڭ ەلەكتروندىق كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرمەن جانە سەرۆيستەرمەن تومەن قامتىلۋىنان جاڭا جۇيەلەردى ازىرلەۋ رەنتابەلدىلىگىنىڭ تومەندەۋىنە اكەپ سوعادى. وسىلايشا, ەلەكتروندىق نىسانداعى مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى دامىتۋدى تەجەيتىن نەگىزگى پروبلەمالار: 1) مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق جەلىلەرىنىڭ, اقپاراتتىق جۇيەلەرى مەن رەسۋرستارىنىڭ قورعالۋ دەڭگەيىنىڭ تومەن بولۋى; 2) مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ەلەكتروندىق نىساندا كورسەتۋگە باعىتتالعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بيزنەس-پروتسەستەرىن اۆتوماتتاندىرۋدىڭ تومەن قارقىنى; 3) حوستينگ قىزمەتتەرىن كورسەتۋ ءۇشىن داتا-ورتالىقتار ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامىماعاندىعى; 4) مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسىنىڭ ناشارلىعىنان تۋىنداعان مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرى مەن مەملەكەتتىك دەرەكقورلاردا تاريحي دەرەكتەردىڭ بولماۋى جانە/نەمەسە وزەكتى ەمەس دەرەكتەردىڭ بولۋى; 5) مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندىق نىساندا كورسەتۋ پروتسەسىنە تارتىلعان اقپاراتتىق جۇيەلەر مەن اقپاراتتىق-تەحنيكالىق قۇرالدارى جۇمىس ىستەۋىنىڭ تومەن ساپاسى بولىپ تابىلادى; 6) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ءشليۋزىن رەسەي فەدەراتسياسى مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق شليۋزدەرىمەن ينتەگراتسيالاۋسىز وندىرىستىك پايدالانۋعا ەنگىزۋ مۇمكىن بولماي وتىر, ويتكەنى رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ, بەلارۋس رەسپۋبليكاسى مەن ەەك-ءتىڭ ۇلتتىق شليۋزدەرى مەن سەنىم بىلدىرىلگەن ءۇشىنشى تاراپتارى ينتەگراتسياعا دايىن ەمەس. 3. نەگىزگى سىرتقى جانە ىشكى فاكتورلاردى باعالاۋ ىشكى فاكتورلار: 1) حالىقتان تالاپ ەتىلەتىن قۇجاتتاردىڭ تىزبەسىن جانە كورسەتۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتۋ, مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ اشىقتىعىن, سونداي-اق حالىق تاراپىنان ۇكىمەتكە دەگەن سەنىمدى ارتتىرۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندىق نىساندا كورسەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىن دامىتۋ; 2) ينفوكوممۋنيكاتسيا سالاسىندا وقىتۋ قىزمەتىنە سۇرانىستى تۇراقتى ارتتىرۋ – IT-سالاسىنداعى بىلىكتى كادرلاردى قالىپتاستىرۋ. بۇل كادرلىق الەۋەتتى جانە وتاندىق ات – نارىعىنىڭ باعدارلامالىق ونىمدەرىن دامىتۋعا, سونداي-اق تۇتاستاي العاندا ات سالاسىنىڭ ءوزىن دامىتۋعا اسەر ەتەدى; 3) ەلەكتروندىق نىسانداعى مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر مەن «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتى» ىلگەرىلەتۋ, ناتيجەسى – حالىق اراسىندا ەلەكتروندىق نىسانداعى مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى تانىمال ەتۋ. حالىق تاراپىنان مەملەكەتتىك كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرگە سۇرانىستىڭ ارتۋىنا, پورتالدى پايدالانۋشىلار سانىنىڭ ۇلعايۋىنا, سونداي-اق «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» كورسەتەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ تانىمالدىلىق دەڭگەيىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتەدى; 4) مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ ساپاسى مەن مەرزىمىنە اسەر ەتەتىن اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ تەحنيكالىق ىستەن شىعۋلارىنىڭ بولۋى, سونداي-اق ەلەكتر ەنەرگيانىڭ بەرىلۋىنە, بايلانىس ارنالارىمەن قامتاماسىز ەتىلۋىنە, حقو جۇمىسىن تۇرالاتۋعا قابىلەتتى وزگە دە فاكتورلارعا تاۋەلدىلىگى; 5) حقو كادرلارىنىڭ تۇراقسىزدىعى – بىلىكتىلىك دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى, بۇل ءوز كەزەگىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ ساپاسىنا كەرى اسەر ەتەدى. سىرتقى فاكتورلار: 1) اقپاراتتىق قوعامعا جانە يننوۆاتسيالىق ەكونوميكاعا ىلگەرىلەۋ, «ەلەكتروندىق ۇكىمەتتىڭ» دامۋىنا وڭ اسەر ەتەدى; 2) وڭىرلەردەگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ ەلەكتروندىق نىسانداعى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنىڭ حوستينگى ءۇشىن سەرۆەرلىك تۇعىرنامالاردى دامىتۋ سەرۆەرلىك تۇعىرنامالاردىڭ دامۋىنا وڭ اسەر ەتەدى; 3) «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا وتىنىشتەردى قابىلداۋ جانە دايىن قۇجاتتاردى بەرۋ بويىنشا بارلىق فۋنكتسيالاردى حقو-عا بەرۋ جۇمىسىنىڭ اياقتالماۋى جانە اتالعان ءمان-جايدان تۋىنداعان مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندىق نىساندا كورسەتۋ كەزىندە ۋاكىلەتتى ورگاندار ءۇشىن جەكەلەگەن ايماقتار قۇرۋدىڭ قاجەتتىلىگى حقو-لار جۇمىسىنا تەرىس اسەر ەتەدى. 3. 3-ستراتەگيالىق باعىت. وتاندىق اقپاراتتىق كەڭiستiكتiڭ باسەكەگە قابiلەتتiلiگiن ارتتىرۋ 1. نەگiزگi دامۋ پارامەترلەرى. اقپاراتتىق سالا ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاي-كۇيى. اقپاراتتىق الاڭدا 2 202 بۇقارالىق اقپارات قۇرالى (بۇدان ءارى – باق) قىزمەت ەتەدi, ونىڭ iشiندە: مەملەكەتتىك – 439 (20 %), مەملەكەتتىك ەمەس – 1 763 (80 %). جالپى قۇرىلىمدا باسىم كوپشىلىكتى باسپا باق – 87 %, ەلەكتروندىق باق – 10 %, اقپاراتتىق اگەنتتىكتەر – 3 % قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە قازاق تىلىندە – 352 (16 %), ورىس تىلىندە 776 (35 %), قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە 786 (36 %), قازاق, ورىس جانە باسقا تىلدەردە – 288 (13 %). استانا قالاسىندا اشىلعان «قازمەديا ورتالىعى» (بۇدان ءارى – كەشەن) بiرەگەي تەلەراديوكەشەنi حابار تاراتۋ كومپانيالارى ءۇشiن ساپالى جانە باسەكەگە قابiلەتتi مەدياكونتەنت وندiرiسiندەگi اعىمداعى جانە پەرسپەكتيۆالى بارلىق قاجەتتiلiكتەردi قاناعاتتاندىرۋعا قابىلەتتى باستى تەحنولوگيالىق الاڭعا اينالدى. كەشەننىڭ عيماراتىنان 9 تەلەارنا مەن 3 راديوارنانىڭ ترانسلياتسياسى قامتاماسىز ەتىلگەن. سونىمەن قاتار كەشەننىڭ 20 تەلەارنا مەن 10 راديوارنانى تاراتۋدى قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىندىگى بار. 2011 – 2013 جىلدارى جاڭا تاۋاشا ارنالار قۇرۋدى جانە تەلەارنالاردىڭ باعدارلامالىق كەستەسىن كەڭەيتۋدى قامتيتىن بىرقاتار جوبالار ىسكە اسىرىلدى. مەملەكەتتىك تەلەارنالاردىڭ ەفيرى باسىم تۇردە وزىندىك قازاقستاندىق كونتەنت نەگىزىندە قۇرىلادى. ولاردىڭ ەفيردەگى ۇلەسى «حاباردا» – 80 %, «قازاقستان» تەلەارناسىندا – 71 %, «قازاقتۆ»-دە – 95 %, «قاز.سپورتتا» – 98 %, «24.كز»-تە – 100 %-دى قۇرايدى. مەملەكەتتىك ارنالار رەيتينگتەرىنىڭ ءوسۋى بايقالادى. «قازاقستان» 2013 جىلى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە ادام سانى 100 مىڭنان كەم ەلدى مەكەندەردە ءابسوليۋتتى كوشباسشى بولدى. قازاق تىلىندە 100 مىڭ پليۋس پانەلىندە «قازاقستان» ءۇشىنشى ورىندى يەلەنەدى. ءوز سەريالدارىمىزدى شىعارۋ پروتسەسى جولعا قويىلدى. 2013 جىلى جالپى العاندا 345 سەريادان تۇراتىن 21 سەريال ءتۇسىرىلدى. الەمدەگى جەتەكشى شەتەلدىك جاڭالىقتار تەلەارنالارىنىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, 2014 جىلى «24KZ» تەلەارناسىنىڭ 15 شەتەلدىك تىلشىلەر پۋنكتتەرىن اشۋ جوسپارلانۋدا. ولاردىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋ ورنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باسىمدىقتارىن ەسكەرە وتىرىپ, جاھاندىق اقپاراتتىق كورىنىستى بارىنشا قامتيتىنداي ايقىندالعان. كەشەننىڭ بازاسىندا مەديا-مەكتەپ قۇرىلدى, وندا 2013 جىلدان باستاپ باق-تىڭ 300 مامانى ءۇشىن 20-دان استام سەمينار وتكىزىلدى. «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرىندە 2013 جىلى «حاباردىڭ», «قازاقستاننىڭ» جانە «كەشەننىڭ» 20 قىزمەتكەرى رەسەي مەن ۇلىبريتانياعا تاعىلىمداماعا جىبەرىلدى. باق سالاسىنداعى ماگيسترلەردى وقىتۋ مۇمكىندىگى جاسالدى. مەملەكەتتىك اقپاراتتىق تاپسىرىس جەتكىلىكتى تيىمدىلىگىن كورسەتەدى. ول وتاندىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتى دامىتۋعا, مەملەكەتتىك تىلدەگى ونىمدەردىڭ شىعۋىن ىنتالاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى جانە قازاقستاندىق باق ءۇشىن ايتارلىقتاي تارتىمدى بولىپ تابىلادى. مەملەكەتتىك باق-تىڭ (تەلەراديوارنالار مەن گازەتتەر) ينتەرنەت جەلىسىندەگى جۇمىسى بويىنشا ولارعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. 2014 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تانىمال وپەراتسيالىق جۇيەلەردە رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك باق-تىڭ موبيلدىك قوسىمشالارىن ازىرلەۋ جوسپارلانۋدا. قازاقستاندىق باق-تىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن وتاندىق كونتەنت ءوندىرىسىن ىنتالاندىرۋ, سونداي-اق باسپا باق-تى باسۋ, بەتتەۋ مەن تاراتۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىن تالداۋ جانە قازاقستان جاعدايىنا بەيىمدەۋ, وتاندىق گازەتتەر مەن جۋرنالداردىڭ جەدەلدىلىك, مۋلتيمەديالىلىق, اۋديتوريامەن بايلانىس بولىگىندە باسەكەگە قابىلەتتىلىكتىڭ زاماناۋي كريتەريلەرىنە ساي كەلەتىن دەڭگەيگە قول جەتكىزۋى ارقىلى ارتتىرۋدىڭ بولجاناتىنى «اقپاراتتى قازاقستان – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنداعى باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ ايقى