ستاتيستيكالىق مالىمەت بويىنشا تۇران اۋدانىنىڭ جەر كولەمى مەگاپوليس اۋماعىنىڭ 32 پايىزىن قۇرايدى. حالقىنىڭ سانى 220 مىڭنان اسادى. اۋدان 21 ەلدى مەكەن مەن تۇرعىن الاپتان جانە ورتالىق اۋماقتاردان تۇرادى. سونداي-اق وعان 84 بالاباقشا, 41 مەكتەپ, 9 كوللەدج جانە 6 دەنساۋلىق مەكەمەسى مەن 12 مەشىت قارايدى.
تۇران اۋدانىنىڭ اكىمى بورانباي بۋلاتبەكوۆ جاڭا اكىمشىلىك ايماقتىڭ بۇگىنگى جۇمىسى مەن الداعى جوسپارلارى تۋرالى ايتا كەلە, قازىرگى ۋاقىتتا اۋدان اۋماعىندا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەر ءجۇز پايىزعا جۋىق اۋىز سۋمەن قامتىلعانىن, ال بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كەستەمەن اۋىز سۋ تۇتىنىپ كەلگەن قۇرساي ەلدى مەكەنىنىڭ اۋىز سۋ قۇرىلىسى تولىق اياقتالعانىن حابارلادى.
اتالعان ەلدى مەكەندە اۋىز سۋ قۇرىلىسى بىتكەن سوڭ قۇبىرلار جۋىپ-شايىلىپ, دەزينفەكتسيالاندى, ەندى تۇرعىنداردى اۋىز سۋعا قوسۋ جۇمىستارى رەت-رەتىمەن اتقارىلىپ جاتىر. ناتيجەسىندە, 2023 جىلى اۋدانداعى ەلدى مەكەندەر تولىق ساپالى اۋىز سۋمەن قامتىلاتىن بولادى.
سونداي-اق تۇران اۋدانىنداعى ساپالى جارىق تۇتىناتىن ەلدى مەكەندەر سانى دا ءجۇز پايىزعا جەتەيىن دەپ قالدى. سول قۇرساي ەلدى مەكەنىنىڭ جاڭاقۇرىلىس اۋماعىن ساپالى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتۋ ءۇشىن ماماندار جوباسىن جاساۋعا كىرىستى. جوسپارعا سايكەس ەكى جىل كولەمىندە قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, 2024 جىلدان باستاپ اۋدان اۋماعىنداعى ءاربىر ءۇي ساپالى ەلەكتر ەنەرگياسىنا قول جەتكىزەدى.
اۋدانداعى تابيعي گازبەن قامتىلۋ كورسەتكىشى دە ءجۇز پايىزعا جەتەقابىل. 2022 جىلدىڭ سوڭىندا ارعىماق, اقتاس, اقتاس-2, اقجار ەلدى مەكەندەرىن تابيعي گازبەن قامتۋ بويىنشا قۇرىلىس جۇمىستارى تولىق اياقتالدى. «قازترانسگاز» اق تاراپىنان گاز قۇبىرى جۇيەلەرىن سىنامادان وتكىزۋ عانا قالدى. ناتيجەسىندە, بيىل جوعارىدا اتالعان ەلدى مەكەندەر تابيعي گازبەن تولىق قامتىلاتىن بولادى. ءسويتىپ, 2023 جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن, تۇران اۋدانىنىڭ تابيعي گازبەن قامتىلۋ كورسەتكىشى 99 پايىزعا جەتەدى.
اۋماقتىق اكىمشىلىكتە قازىرگى تاڭدا 41 مەكتەپ بار. وعان قوسا بيىلعى جىلى اقجار ەلدى مەكەنىنەن 600 ورىندىق مەكتەپ سالىنايىن دەپ وتىر. بۇل ءبىلىم وشاعىنىڭ قۇرىلىسى 2024 جىلى اياقتالادى. سونىمەن قاتار كەلەسى جىلى جاڭاتالاپ ەلدى مەكەنىندە 600 بالاعا ارنالعان جايلى مەكتەپتىڭ ىرگەسى قالانىپ, ول ارعى جىلى پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال ەمحانا قۇرىلىسى بويىنشا ايتساق, قۇرساي ەلدى مەكەنىندە جەكە ينۆەستور ەسەبىنەن جاڭادان 450 ورىندىق ەمحانا بوي كوتەرەدى. بيىلعى جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا باستالعان ونىڭ قۇرىلىسى 2024 جىلى اياقتالادى دەپ جوسپار قۇرىپ وتىر.
ءوز كەزەگىندە «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ» شىمكەنت قالاسى بويىنشا فيليالى جاڭادان قۇرىلعان بەسىنشى اۋدان تۇرعىندارىنا حقو-دا كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەر تولىق كولەمدە قولجەتىمدى ەكەنىن حابارلايدى. سونداي-اق قارجى مينيستلىگىنىڭ مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى شىمكەنت قالاسى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتىنىڭ تۇران اۋدانى بويىنشا مەملەكەتتىك كىرىستەر باسقارماسى دا ءوز جۇمىسىن باستادى. بۇدان بولەك مەملەكەتتىك كىرىستەر دەپارتامەنتى تاراپىنان تىركەلگەن سالىق ورگانىنىڭ كودى بەرىلدى. ەندى تۇران اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى كەز كەلگەن حقو-عا بارىپ, بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كەدەرگىسىز الا الادى.
تۇران اۋدانىنىڭ اكىمى بۇگىنگە دەيىن بىرنەشە ەلدى مەكەندى ارالاپ, تۇرعىندارمەن كەزدەستى. سونداي جۇزدەسۋلەردىڭ ءبىرى قۇرساي ەلدى مەكەنىندە ءوتتى. وعان اۋدان اكىمى اپپاراتىنىڭ سالا ماماندارى, قۇزىرلى ورگان مەن كوممۋنالدىق مەكەمە باسشىلارى قاتىستى. جوعارىدا ايتىلعانداي, ەلدى مەكەندە اۋىز سۋ قۇرىلىسى اياقتالىپ, ابونەنتتەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ءوز كەزەگىندە تۇرعىندارىنىڭ وتىنىشىنە قاراي قۇبىر سالۋ ءۇشىن قازىلعان كوشەلەردىڭ بارلىعى مەردىگەر مەكەمە تاراپىنان قايتا قالپىنا كەلتىرىلەتىن بولادى. سونىمەن قاتار 13 كوشەگە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, 40 كوشەگە شاعال تاس توسەلەدى. جالپى, ەلدى مەكەندەگى ينفراقۇرىلىم ماسەلەسى رەت-رەتىمەن شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى.
اۋدان اكىمى جاڭاتالاپ ەلدى مەكەنىنىڭ حالقىمەن دە كەزدەستى. تۇرعىندار وتىنىشىنە وراي مۇندا حالىقتى ساپالى ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتۋ ماسەلەسى قولعا الىندى. جاۋاپتى مەكەمە قالالىق ەنەرگەتيكا جانە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باسقارماسى تاراپىنان قۇرىلىس جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلىپ, بىلتىر تولىق اياقتالعانىمەن, مەردىگەر كومپانيا كەيىن قوسىمشا ترانسفورماتورلاردىڭ ساقتاندىرعىش-يزولياتورلارىن اۋىستىرىپ بەردى. جيىندا ءسوز بولعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى, بيىلعى جىلدىڭ جوسپارىنا سايكەس, ءابدىرايىموۆ كوشەسى جارىقتاندىرىلاتىن بولدى.
«كەزدەسۋ بارىسىندا ايتىلعان وزگە دە كوشەلەردىڭ قاجەتتىلىگىن زەرتتەپ, ءتيىستى جۇمىستار اتقارۋ بويىنشا تاپسىرما بەردىم. ءبىرىنشى كەزەكتە شاعىن اۋداندارداعى الەۋمەتتىك نىساندار ورنالاسقان جانە قوعامدىق كولىكتەر قاتىنايتىن ورتالىق كوشەلەر جارىقتاندىرىلادى. بۇل باعىتتا جاڭاتالاپ ەلدى مەكەنىندە اتقارىلاتىن جۇمىس جوسپارى مەنىڭ باقىلاۋىمدا», دەدى بورانباي بۋلاتبەكوۆ.
سونىمەن بىرگە جۋىردا تۇران اۋدانى اۋماعىنداعى بارلىق ەلدى مەكەندەر مەن شاعىن اۋدانداردا سەنبىلىكتەر ۇيىمداستىرىلدى. اتالعان ءىس-شارا بارىسىندا جۇرت جاپپاي اۋلالار مەن ساياباقتارعا جانە كوشە بويلارىنا تال-داراقتار ەكتى, ناتيجەسىندە 4 مىڭ ءتۇپ كوشەت وتىرعىزىلدى. وسى رەتتە اۋدان باسشىسى سەنبىلىك – قورشاعان ورتانى قوقىس قالدىقتارىنان تازارتىپ, اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزىپ حالىقتى اۋىزبىرشىلىككە شاقىراتىن يگىلىكتى ءىس ەكەنىن ايتتى. سوندىقتان كوگالداندىرۋ, تازالىقتى ساقتاۋ جۇمىستارىن تۇران اۋدانى اكىمدىگى ءاردايىم باستى نازاردا ۇستاماق.
بۇدان بولەك جاڭا اكىمشىلىك اۋماقتا جالپى سانى 296 بالالار ويىن الاڭشاسى بار. «حالىق قاتىساتىن بيۋدجەت» جوباسى اياسىندا 2023 جىلى تۇران اكىمدىگى 10 بالالار ويىن الاڭشاسىن سالۋدى كوزدەپ وتىر. مۇنىمەن قوسا جاڭادان 4 اشىق سپورت الاڭشاسى دا بوي كوتەرەتىن بولادى.
شىمكەنت