وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا وتكەن جيىندا ىسكەر ازاماتتار ۆيتسە-پرەمەرگە اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى تسيفرلىق جۇيە, مال شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى, الەۋمەتتىك ماڭىزدى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ باعالارىن مەملەكەت ارقىلى رەتتەۋ بويىنشا ساۋالدار قويدى. اسىرەسە كاسىپكەرلەردى اوك سۋبسيديالاۋدىڭ بىرىڭعاي مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەمەۋى قاتتى الاڭداتادى.
«بىزگە gosagro.kz ۆەب-پورتالىندا سۋبسيديالاۋدىڭ مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەسى ىسكە قوسىلعانى تۋرالى حابارلاندى. بۇل ءوتىنىش قابىلداۋدىڭ جالعىز كوزى, ول سۋبسيديالاۋدىڭ بارلىق تۇرلەرىنە قۇجات قابىلداۋدىڭ بالاماسى جانە وتىنىشتەر قارالىپ بىتكەن سوڭ سۋبسيديا بەرىلەدى دەپ ايتىلعان ەدى. باستاما جاقسى سەكىلدى كورىندى. الايدا جۇيە مۇلدەم جۇمىس ىستەمەيدى. سەبەبى ءوتىنىش تاپسىرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇگىنگە دەيىن بىردە-ءبىر شىمكەنتتىك اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ءوندىرۋشى وسى پورتال ارقىلى ءوتىنىشىن قالدىرا الماپتى. ال جىل باستالعالى ءۇشىنشى ايعا اياق باستىق», دەدى كاسىپكەر بولات ناجىمەتدين ۇلى.
ۆيتسە-پرەمەر بۇعان قاتىستى سۋبسيديالاۋدىڭ مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەسىندە اقاۋ شىققانىن مويىندادى. «اتالعان جۇيە سۋبسيديا الۋشىلارعا العاشىندا سىناق رەجىمىندە ىسكە قوسىلعان. وسى رەتتە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە اتالعان كەمشىلىكتەردى دۇيسەنبىگە دەيىن جويۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىلدى. ەندى پورتال قولدانۋشىلارعا ەشقانداي كەدەرگى تۋدىرماۋى ءتيىس», دەدى س. جۇمانعارين.
س.جۇمانعاريننىڭ شىمكەنتتە كەزدەسۋ وتكىزۋى وسىمەن ەكىنشى رەت بولىپ وتىر. العاشقى جيىندا دا ءبىراز وزەكتى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن ەدى. وسى جولعى باسقوسۋدا ءبىرىنشى كەزدەسۋدەگى ايتىلعان پروبلەمالاردىڭ شەشىلۋى ءسوز بولدى.
ء«يا, بۇل پروبلەما ءتۇرلى وڭىرلەردە, سونىڭ ىشىندە شىعىس قازاقستان وبلىسى مەن استاناداعى قوي شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن ازاماتتارمەن جۇزدەسۋ بارىسىندا دا بىرنەشە رەت ايتىلعان-دى. وسى رەتتە اتالعان ماسەلەنىڭ وڭدى شەشىلگەنىن ايرىقشا اتاپ وتكىم كەلەدى. بيىلعى جىلدىڭ 22 اقپانىندا ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا ءجۇندى اكەتۋگە ارنالعان ەكسپورتتىق كەدەندىك باجدىڭ نولدىك مولشەرلەمەسىنىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى ۇزارتىلدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىنىڭ وڭ قورىتىندىسىن العاننان كەيىن مينيسترلىك وزدەرىنە قاتىستى كەدەندىك اكەتۋ باجدارى قولدانىلاتىن تاۋارلاردىڭ تىزبەسىنە وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا بارلىق قاجەتتى راسىمدەردى جۇرگىزەدى», دەدى ۆيتسە-پرەمەر.
سونىمەن بىرگە قازاقستان اۋماعىنا وزبەكستان مەن تۇركيا تاراپىنان كىلەمدەر مەن كىلەم بۇيىمدارىن اكەلۋ كەزىندە دەمپينگكە قارسى باج سالىعىن ەنگىزۋ ماسەلەسى دە قوزعالعان بولاتىن.
بۇل رەتتە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى تاۋار يمپورتىنا قاتىستى دەمپينگكە قارسى شارالاردى قولدانۋ ءۇشىن تەرگەۋدى باستاۋ قاجەت دەدى. بۇل تەك ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق شەڭبەرىندە جانە وندىرۋشىلەردىڭ نەمەسە سالا وندىرۋشىلەرىنىڭ بىرلەستىگىنىڭ ءوتىنىشى نەگىزىندە عانا مۇمكىن بولماق. وسىعان بايلانىستى ءتيىستى مينيسترلىك تاراپىنان وسى جىلعى 5 قاڭتاردا جەرگىلىكتى كىلەم ونىمدەرىن شىعارۋشى «بال تەكستيل» جشس-عا ارنايى حات تا جولداندى. سوندىقتان ءوتىنىش ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ قاراۋىنا جىبەرىلەدى.
سونىمەن بىرگە ەۋروپا ەلدەرىنە ەكسپورتتاۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىن اككرەديتتەۋ جانە ەۋروكود الۋ ۇدەرىسىن جەدەلدەتۋدى وتىنگەن ەدى كاسىپكەرلەر.
جاۋاپتى تۇلعا وسى ماسەلە بويىنشا 2023 جىلعى 28 اقپاندا بريۋسسەلگە ساپارى اياسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەربول قاراشوكەەۆ پەن «ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعى» اق باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اسەل ەگەمبەرديەۆانىڭ ەۋروپالىق كوميسسارلارمەن كەزدەسكەنىن اتاپ ءوتتى.
اۋىل شارۋاشىلىعى جونىندەگى ەۋروكوميسسار يانۋش ۆويتسەحوۆسكيمەن كەلىسسوزدەر بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ەل ۇكىمەتىنىڭ ەو-مەن ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەستىكتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە دايىن ەكەندىگىن مەڭزەگەن.
قازىرگى ۋاقىتتا بالىق وندىرۋشىلەرگە اۋديت جۇرگىزۋ اياقتالىپ جاتىر. بۇل ءوز كەزەگىندە بال, ءسۇت جانە ەت ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋشىلارعا دا مۇمكىندىك تۋعىزادى. ال مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەۋروپاعا جونەلتۋدەگى قيىندىقتار ءاربىر تاۋاردى بولەك-بولەك قاراستىرۋ شارتىنا بايلانىستى.
كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە وتاندىق بالىق ونىمدەرىن رەسمي تۇردە ەو تىزىمىنە ەنگىزۋگە قول جەتكىزىلدى. قازىردىڭ وزىندە فرانتسيا جانە شۆەيتساريامەن قازاقستاندىق بالىق ونىمدەرىن ساتىپ الۋعا كوممەرتسيالىق كەلىسىمدەر بار. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندىق بالىقتىڭ ەۋروپاعا ەكسپورتى 1,5 ەسەگە ارتىپ, 8,7 مىڭ توننانى قۇرادى. ءبىزدىڭ ءونىمدى نەگىزگى تۇتىنۋشىلار پولشا, سلوۆاكيا, چەحيا, نيدەرلاند, ليتۆا, لاتۆيا, دانيا, اۋستريا جانە گەرمانيا ەلدەرى سانالادى.
جيىن سوڭىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى «سامۇرىق-قازىنا» قۇرامىنا كىرەتىن مەملەكەتتىك ورگاندار مەن كومپانيالار ساتىپ العان جەڭىل ونەركاسىپ تاۋارلارىنا قاتىستى ست-KZ سەرتيفيكاتتارىنىڭ زاڭدىلىعىنا توقتالدى.
شىمكەنت
