سايلاۋ • 07 ناۋرىز, 2023

اقپاراتتاندىرۋ جانە قولجەتىمدىلىك سايلاۋعا دايىندىقتىڭ العىشارتتارى

340 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وڭىرلەردەگى ينسپەكتسيالىق ساپارلارى بۇل جولى اقتوبە جانە قوستاناي وبلىستارىندا جالعاستى. كوميسسيا مۇشەلەرى كونستانتين پەتروۆ پەن ءسابيلا مۇستافينا ايماقتارعا ساپار اياسىندا پارلامەنت ءماجىلىسى مەن ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كوشپەلى سەمينار-كەڭەستەر وتكىزىپ, ساياسي ناۋقانعا دايىندىقتىڭ ەڭ باستى العىشارتى – اقپاراتتاندىرۋ جانە قولجەتىمدىلىك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

اقپاراتتاندىرۋ جانە قولجەتىمدىلىك سايلاۋعا دايىندىقتىڭ العىشارتتارى

ءىس-شارالارعا جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى ورگانداردىڭ وكىلدەرى, وبلىستىق پروكۋراتۋرالاردىڭ قىزمەتكەرلەرى, اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى, كانديداتتاردىڭ سايلاۋالدى شتابتارىنىڭ وكىلدەرى, حالىقارالىق بايقاۋشىلار مەن باق وكىلدەرى قاتىستى.

ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ بارلىق جاڭالىعىن جانە سايلاۋ الدىنداعى ۇگىتتى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن ءتۇسىن­دىردى, سونداي-اق 29 بىرمانداتتىق وكرۋگ بويىنشا ءماجىلىس دەپۋتاتتىعىنا كان­ديداتتاردى تىركەۋ بويىنشا قورى­تىن­دىلاردى جەتكىزدى.

كەڭەستە ءسوز العان اقتوبە وبلىسى اكىمى اپپاراتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى داۋلەتيار توعىزباەۆ وڭىردە سايلاۋشىلاردىڭ تولىق وزەكتى تىزىمدەرىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىس بويىنشا 562 590 سايلاۋشى بار.

«سايلاۋ ناۋقانى تۋرالى ءوڭىر تۇر­عىن­دارىن جان-جاقتى اقپاراتتان­دىرۋ ماقساتىندا 14 Call-ورتالىق جۇمىس ىستەيدى, سايلاۋشىلار تىزىمىندە ءوزىن تەكسەرۋ ءۇشىن تەلەگرامم-بوت تا ىسكە قوسىل­دى. سونداي-اق اقتوبە قالاسى بويىنشا تۇراقتى تىركەۋى جوق ازاماتتاردى تىركەۋ ءۇشىن 5 ونلاين-سەرۆيس ىسكە قوسىلدى. سايلاۋ كۇنى ازاماتتاردى تىركەۋ ورنىن ناقتىلاۋ ءۇشىن 208 ونلاين-سەرۆيس جۇمىس ىستەيدى», دەدى د.توعىزباەۆ.

كانديداتتاردىڭ ۇگىتتىك باسپا ماتەريالدارىن ورنالاستىرۋعا 331 ورىن (ستەند) جانە كانديداتتاردىڭ سايلاۋ­شىلارمەن كەزدەسۋىنە 210 ءۇي-جاي ايقىندالىپ, وبلىس بويىنشا 371 اقپاراتتىق باننەر ورنالاستىرىل­عان. د.توعىزباەۆتىڭ مالىمدەۋىن­شە, وڭىردەگى بارلىق 525 سايلاۋ ۋچاسكەسى ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعىنان تولىق جابدىقتالعان. ول سونداي-اق مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءۇشىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە قاجەتتى جاعدايلار جاساۋ ماقساتىندا قاجەتتى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن حابارلادى.

ايتا كەتەيىك, بۇگىنگى تاڭدا وبلىس­تا سايلاۋ قۇقىعى بار 1826 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادام, ونىڭ ىشىندە ەستۋ قابىلەتى بۇزىلعان – 551, كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان – 519, كرەسلو-اربالاردى پايدالاناتىن 756 ادام بار. وسىعان وراي قازىرگى ۋاقىتتا 481 ۋچاسكە پاندۋستارمەن قام­تاماسىز ەتىلگەن, 44 ۋچاسكەدە كىرەبەرىس ەسىكتەرى تابالدىرىقسىز. سونداي-اق 446 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە كىرەبەرىستە تاكتيلدى كورسەتكىشتەر, 511 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا ارنالعان بۇرىشتار جانە داۋىس بەرۋگە ارنالعان كابينالار ورناتىلعان. سايلاۋ كۇنى ىم ءتىلىنىڭ 19 مامانى مەن «ينۆاتاكسي» 37 اۆتوكولىگىنىڭ قىزمەتى ۇيىمداستىرىلادى.

ءدال وسىنداي جۇمىستار قوستاناي وبلىسىندا دا جۇرگىزىلىپ جاتىر. وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى مۇرات ساندىباەۆتىڭ حابارلاۋىنشا, وبلىس بويىنشا سايلاۋشىلار تىزىمىنە 554 655 سايلاۋشى ەنگىزىلگەن.

«وڭىردە ازاماتتاردى اقپاراتتان­دىرۋدى ارتتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. سايلاۋ تاعايىندالعان ساتتەن باستاپ بارلىق قالا مەن اۋدانداردا Call-ورتالىقتار جۇمىس ىستەيدى. وبلىس دەڭگەيىندە «1315» قىسقا ءنومىرى بار Call-ورتالىق ۇيىمداستىرىلىپ, 1 ناۋ­رىزدان باستاپ تاۋلىك بويى جۇمىس رەجىمىنە اۋىس­تىرىلدى. سونىمەن قاتار اكىمدىكتەردىڭ بارلىق سايتىندا سايلاۋ ۋچاسكەسىن ىزدەۋ بويىنشا ونلاين-سەرۆيستەر, ءوز سايلاۋ ۋچاسكەسىن ىزدەۋ ءۇشىن تەلەگرامم-بوت ىسكە قوسىلدى», دەدى م.ساندىباەۆ.

وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى­نىڭ ايتۋىنشا, بۇل قىزمەتتەر سايلاۋ­شىلارعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن سايلاۋ وكرۋگتەرى, سونداي-اق كانديداتتار تۋرالى مالىمەتتەردى قامتيدى.

«مۇگەدەكتىگى بار ادامدار ءۇشىن مۇم­كىندىكتەردى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جۇمىسقا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر. وبلىستا مۇگەدەكتىگى بار بارلىعى 1736 سايلاۋشى, ونىڭ ىشىندە كورۋ قابىلەتى تولىق جوعالعان – 496, ەستۋ جانە سويلەۋ قابىلەتى تولىق جوعالعان – 370, كرەسلو-اربالاردى پايدالاناتىن 870 ادام بار. بارلىق ۋچاسكە ولاردىڭ داۋىس بەرۋى ءۇشىن جاعدايلارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. اتاپ ايتار بولساق, تاكتيلدى كورسەتكىشتەر, داۋىس بەرۋگە ارنالعان كابينالار, مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار­عا ارنالعان بۇرىشتار جابدىقتال­عان, وندا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا بەيىمدەلگەن فورماتتا سايلاۋ تۋرالى ماتەريالدارى ورنالاستىرىلعان كومپيۋتەر, قۇلاققاپتار, لۋپا, برايل شريفتىمەن ورىندالعان سايلاۋ تۋرالى اقپاراتى بار ارنايى پاپكا بار.

سايلاۋ وتەتىن كۇنى ىم ءتىلىنىڭ 19 مامانى تارتىلادى. ءاربىر سايلاۋ ۋچاسكەسىندە سايلاۋ كوميسسياسىنا ءوتىنىش بەرگەن ادامدارعا ۋرنالاردى ۇيگە جەتكىزۋ جۇ­مىس­تارى دا ۇيىمداستىرىلماق», دەدى ول.

تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, سايلاۋ كۇنى وبلىستىڭ ءتورت وڭىرىندە – قوستاناي جانە رۋدنىي قالالارى, قوستاناي جانە بەيىمبەت مايلين اۋداندارىندا «ينۆاتاكسي» قىزمەت كورسەتەدى.

وڭىرلەردە ۇيىمداستىرىلعان سەمي­نار-كەڭەستەر بارىسىندا وبلىستىق پروكۋراتۋرالاردىڭ وكىلدەرى ءسوز سويلەپ, سايلاۋ ناۋقانىنىڭ بارلىق كەزەڭدەرىندە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋدى قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى حاباردار ەتتى.

سەمينار-كەڭەستەردىڭ ەكىنشى بو­لىمىندە اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيا­لارىنىڭ مۇشەلەرى ءۇشىن ناقتى كەيس­تەر نەگىزىندە ىسكەرلىك ويىن تۇرىندە ترە­نينگتەر وتكىزىلدى. ويىن بارىسىندا سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرى داۋىس بەرۋدىڭ بارلىق بارىسىن قامتي­­تىن ۋچاس­كەلەردە داۋىس بەرۋ ۇدەرىسىن كورسەتتى. ولار ۋچاسكەلىك سايلاۋ كو­ميس­سيالارىنىڭ داۋىس بەرۋ كۇنى قا­لاي جۇمىس ىستەيتىنىن, سونىڭ ىشىندە ۋچاس­كەلەردى اشۋ, بيۋللەتەندەر بەرۋ, داۋىس بەرۋدى ۇيىمداستىرۋ, بايقاۋشىلاردى تىركەۋ, ەسەپتەن شىعارۋ كۋالىكتەرى بويىنشا داۋىس بەرۋ, داۋىس­تاردى ساناۋ جانە ۋچاسكەلەر بويىنشا ناتيجەلەر شىعارۋ ۇدەرىسىن كورسەتتى.

سەمينار-كەڭەس سوڭىندا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى اۋماق­تىق سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. 

سوڭعى جاڭالىقتار