كوللاجدى جاساعان زاۋرەش سماعۇل, «EQ»
«اتىڭنان اينالايىن اۋليەاتا, اتىڭدى اپ قويدى دەپ بولما قاپا», دەپ جىرلاعان جامبىل اقىن اتىنداعى ءوڭىردىڭ حالقى جارىتىمدى جالاقى المايتىنىن ايتىپ قاپا بولىپ ءجۇر. دوتاتسيالىق ءوڭىر بولعان سوڭ با, الدە باسقا ءبىر سەبەبى بار ما, كىم ءبىلسىن... سوڭعى بىرنەشە ايدىڭ بەدەرىندە ءوڭىر تۇرعىندارىنىڭ ءبىرازىنىڭ جۇيكەسى سىر بەرە باستاعان سىڭايلى.
بىلتىردان بەرى جامبىلدا جۇرت نەگە دۇرلىگە بەرەتىن بولدى دەگەن ساۋالعا باس اۋىرتا باستادىق. سەبەبى مەن سالدارىنا ءۇڭىلىپ كورەيىك. ءا دەگەندە «قازفوسفات» جشس-ىندەگى ەڭبەك داۋى ەسكە ورالادى. قارلى قاراشادا سول كەزدەگى سەرىكتەستىكتىڭ تسيفرلى ترانسفورماتسيا باسقارماسىن باسقارعان ولەگ كۋليكوۆتىڭ دورەكى ءسوزى جۇمىسشىلاردىڭ جۇيكەسىنە شي جۇگىرتتى. سوڭى ەڭبەك داۋىنا ۇلاستى.
راس, و.كۋليكوۆ ارتىنشا-اق قىزمەتىنەن كەتتى. وسى ءبىر وقيعا دەر كەزىندە سەرىكتەستىكتەگى ءبىراز ماسەلەنىڭ بەتىن اشتى. قىزمەتكەرلەر ءىس-قاعازدىڭ مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلۋىنەن باستاپ, ەمدەلۋگە بەرىلەتىن تولەماقىنى قالپىنا كەلتىرۋ, كاسىبي كيىممەن قامتاماسىز ەتۋ, 15 شاعىن اۋداننان جانە قالا ىرگەسىندەگى ەلدى مەكەندەردەن جۇمىسشىلاردى ساپالى قوعامدىق كولىكپەن قامتۋ, قىزمەتكەرلەردىڭ سانىن ارتتىرۋ, ەكىنشى اگلوماشيناعا قاراجات ءبولۋ سەكىلدى ماسەلەلەردى كوتەردى. ۇزىن سانى 13 پۋنكتتەن تۇراتىن تالاپتى جاۋاپتى باسشىلار قاداعالاۋىنا العان.
ءيا, «قازفوسفات» دەسە 7 مىڭعا جەتەعابىل ازاماتتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان, ەلىمىزدەگى حيميا ونەركاسىبىنىڭ لوكوموتيۆى سانالاتىن سەرىكتەستىك بىردەن ويعا ورالادى. مۇندا مىڭداعان ادام ەڭبەك ەتىپ جاتقانىن ەسكەرسەك, سەرىكتەستىكتەگى ءاربىر ۇساق ماسەلە ۋاقىت وتە كەلە ىرىلەنەتىنىن, سوڭى ەڭبەك داۋىنا اكەلىپ سوعاتىنىن ىلكى ساتكە دە ۇمىتپاعان دۇرىس-اۋ.
كۇن سايىن بولماسا دا, اي سايىن جالاقى ماسەلەسىن العا تارتقان الەۋمەتتىڭ اۋەلگى تالابى الدىمىزدان شىعىپ جاتادى. 2022 جىل جابىلار تۇستا «تاراز لوكوموتيۆ جوندەۋ دەپوسى» ۇجىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «ايلىق كوتەرىلسىن!» دەگەن ۇرانمەن باس كوتەردى.
جالاقىسىنىڭ جىرتىقتى جاماۋعا جەتپەيتىنىن جايىپ سالعان جۇرتتىڭ بازىناسى تۇسىنىكتى. سوڭعى بىرنەشە جىلدىڭ بەدەرىندە جالاقىعا ماردىمدى سوما قوسىلماعانىن ايتقان جۇمىسشىلاردىڭ ءۋاجىن تىڭداعاندار ماسەلەنى وڭىنان شەشۋگە ۋاعدالاستى.
«انىعىن ايتساق, شىدامنىڭ دا شەگى بار. ءبىز جالاقىنىڭ كوتەرىلگەنىن جىل باسىنان بەرى سارىلا كۇتىپ ءجۇرمىز. ولار 7-10 پايىز قوسىلدى دەگەندى العا تارتادى. الايدا وزگەرگەن تۇك جوق. ءبارى ءباز-باياعى قالپىندا», دەپ ارىپتەستەرىنىڭ جانايقايىن جەتكىزگەن «تاراز لوكوموتيۆ جوندەۋ» دەپوسىنىڭ جۇمىسشىسى دانيار ومىرباەۆتىڭ داۋسى قۇلاعىمىزدان كەتەر ەمەس. ارينە, بۇل ماسەلەگە دە مەكەمە باسشىسى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان رەسمي جاۋاپتار بەرىلدى...
جۇزدەگەن جۇمىسشىلاردىڭ باس كوتەرۋى مۇنىمەن تولاستاعان جوق. وبلىس ورتالىعىنداعى «تاراز ەنەرگو ورتالىعىنىڭ» قىزمەتكەرلەرى دە قىمباتشىلىقتىڭ قوس بۇيىردەن قىسقانىنا قاراماستان, جالاقىنىڭ كوتەرىلمەيتىنىن ايتىپ, جانايقايىن جەتكىزدى. 120-130 مىڭ تەڭگەنىڭ كولەمىندەگى ەڭبەكاقى جان باعۋعا جەتپەيتىنىن ايتىپ شىرىلداعان سلەسار مەن باسقا دا مامانداردىڭ ءۋاجى قالاي دەسەك تە ورىندى.
قىزمەتكەرلەر باس كوتەرگەن ساتتە جۇمىسشىلاردىڭ جانىنان تابىلعان مەكەمەدەگى باس ينجەنەردىڭ ورىنباسارى ماقسات سارسەنباەۆ ارىپتەستەرىنىڭ 10 پايىزدى قاناعات تۇتپايتىنىن ايتىپ, ايلىقتى 30 پايىزعا دەيىن كوتەرۋ ءۇشىن ءتاريفتى جوعارىلاتۋ ماڭىزدى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتۋمەن شەكتەلگەن ەدى. ءيا, وسىلايشا, اۋليەتالىق الەۋمەت قاڭتاردا دا قاراپ قالماي, ماسەلەنى توتەسىنەن قويدى...
بۇدان كەيىن م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ايلىقتىڭ شايلىققا جەتپەيتىنىن ايتىپ, جانايقايىن باق وكىلدەرىنە جايىپ سالدى. پرەزيدەنت جولداۋىنان كەيىن جالاقىنىڭ كوتەرىلەتىنىنەن ۇمىتتەنگەن ولار ونسىز دا از ەڭبەكاقىدان اقشا ۇستالعانىن دا كۇيىنە جەتكىزگەن ەدى. جوعارىداعى وزگە ماسەلەلەرمەن قاتار بۇل داۋ دا بارلىق تاراپتاردىڭ پىكىرى قامتىلىپ, «وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتتەگى ومىرلىك داۋ» تاقىرىبىمەن «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جاريالاندى.
الەۋمەتتىك ماسەلەنى العا تارتقان اعايىن اقپان ايىندا دا ايىلىن جيعان جوق. بىرەر كۇن بۇرىن شاھار تازالىعىنا جاۋاپتى قىزمەتكەرلەر اكىمدىك الدىنا جينالىپ, ماسەلەنى توتەسىنەن قويدى. ونسىز دا ايدان-ايعا جالاقىسىن ازەر جەتكىزىپ جۇرگەن جۇرتتى سوڭعى ايدىڭ جالاقىسىنان قاعىلامىز با دەگەن وي مازالاپتى. باس كوتەرگەن بۇقارا قوعامدىق قىزمەتكەرلەردىڭ ەشقايسىسى ەش جەردە تىركەلمەگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. الايدا اي بويى شاھار كوشەلەرىن تازالاپ كەلگەن. سوزدەرىنە سەنسەك, اي بۇرىن جاۋاپتى سەرىكتەستىك باسشىسى جۇمىستان شىعۋ تۋرالى ءوتىنىش جازدىرىپ الىپتى. جۇمىسپەن قامتۋ ءبولىمىنىڭ جولداماسىنا سايكەس جۇمىسقا قابىلدايتىندارىن دا ايتقان. «جاۋاپتىلار جالاقىنىڭ جارتىسىن جۇمىسپەن قامتۋ ءبولىمى, جارتىسىن وزدەرى تولەيتىنىن ايتقان. ەندى نە انا جاقتا, نە مىنا جاقتا جوقپىز. بىراق ءبىز ءالى جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز», دەگەن «جاسىل ەل تاراز» جشس-ءنىڭ قىزمەتكەرى نۇرلان چاپپاەۆتىڭ ءۋاجىن وزگەلەر دە قولدادى.
جۇمىسشىلار داۋىنىڭ قاسىنان تابىلعان تاراز قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ورىنبەكوۆ تەحنيكالىق اقاۋدىڭ سالدارىنان بازانىڭ ىستەن شىققانىن ايتىپ, ماسەلەنى وڭىنان شەشۋدى ءوزى قاداعالايتىنىن جەتكىزدى.
اكىم ماسەلەنى رەتتەيمىن دەگەنشە «جاسىل ەلدىكتەر» تاعى ءبىر ماسەلەنىڭ شەتىن شىعاردى. ولار شاھاردى تازالايتىن, كۇل-قوقىستى جينايتىن قاراپايىم قۇرال-جابدىقتاردىڭ جەتىسپەيتىنىن ايتىپ, قايتا باس كوتەردى. ءبىر كۇرەككە تالاسقان جۇمىسشىلار مەن ءتىسى جوق تىرمامەن ىسكە كىرىسەتىن قىزمەتكەرلەردىڭ جانايقايى كىمدى دە بولسىن ويلاندىرماي قويمايتىنى انىق. قىسقاسى, ساناۋلى كۇندە ءبىر مەكەمەنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەكى رەت شۋ شىعارعانى ءوڭىر باسشىلارىنا ابىروي اپەرمەسى انىق. ارىپتەستەرىنىڭ داۋىنا ءۇن قاتقان «جاسىل ەل تاراز» جشس ديرەكتورى ازامات ءابىشوۆ جۇمىسشىلار ءسال شىداسا, ماسەلە وڭىنان شەشىمىن تاباتىنىن ايتۋمەن شەكتەلدى.
حالقىنىڭ سانى ميلليوننان اساتىن ءوڭىردىڭ اۋداندارىن قايدام, وبلىس ورتالىعىندا جۇرتشىلىق جاعدايدىڭ ءماز ەمەس ەكەنىن ايتىپ باس كوتەرىپ تۇرادى. ال وبلىس اكىمى نۇرجان نۇرجىگىتوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن القالى جيىنداردا باسقارما باسشىلارى جۇرتتى جۇمىسقا ورنالاستىرۋدا جان سالماي ەڭبەكتەنىپ جاتقاندارىن العا تارتادى...
جامبىل وبلىسى
