قازاقستان قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, اكتيۆتەر قۇرىلىمىنداعى ۇلەستى ءالى دە باعالى قاعازدار (83,2 پايىز) الادى. ولاردىڭ كولەمى 2023 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا 765,1 ملرد (+120,6 ملرد تەڭگە) تەڭگە بولدى.
«مىندەتتەمە كولەمى 2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 17,1 پايىزعا (+108,8 ملرد تەڭگە) ۇلعايىپ, نەگىزىنەن ءومىردى ساقتاندىرۋ شارتتارى بويىنشا ورىن الماعان زالالدار رەزەرۆىن ۇلعايتۋ ەسەبىنەن (+60,1 پايىز نەمەسە 64,6 ملرد تەڭگە) 745,9 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. سەكتورداعى شوعىرلانۋ ءالى دە قالىپتى: اكتيۆتەر بويىنشا ءومىردى ساقتاندىرۋ نارىعىنىڭ 71 پايىزىن ءۇش ءىرى كومپانيا ەنشىلەپ تۇر. حالىق-Life, Nomad Life جانە FFLife. بۇل رەتتە اكتيۆتەردىڭ ءبىر جىلداعى ەڭ ەلەۋلى ءوسىمىن ەسك جانە KM Life تالاپتارى كورسەتتى», دەلىنەدى قاۋىمداستىق زەرتتەۋىندە.
بىراق ءبىر جىل ىشىندە ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسى 0,8 پايىزعا تومەندەگەن (-33,7 پايىز نەمەسە 46,3 ملرد تەڭگە). بۇعان اننۋيتەتتىك ساقتاندىرۋ بويىنشا سىيلىقاقى كولەمىنىڭ قىسقارۋى سەبەپ بولعان. الايدا جۇمىسكەرلەردى جازاتايىم وقيعالاردان ساقتاندىرۋ (+67,5 پايىز نەمەسە 28,5 ملرد تەڭگە) جانە ءومىردى ساقتاندىرۋ (+5,7 پايىز نەمەسە 10,1 ملرد تەڭگە) بويىنشا سىيلىقاقىنىڭ ءوسۋى بۇل تومەندەۋدى ءىشىنارا تەڭەستىرۋگە مۇمكىندىك بەردى دەيدى ساراپشىلار.
جالپى, ءومىردى ساقتاندىرۋ (+35,9 پايىز), اننۋيتەتتىك ساقتاندىرۋ (+11,9 پايىز) جانە جازاتايىم وقيعالاردان ساقتاندىرۋ (+96,1 پايىز) بويىنشا تولەمدەردىڭ ۇلعايۋى ەسەبىنەن تولەم كولەمى 22,1 پايىزعا وسكەن. ناتيجەسىندە تولەمدەردىڭ سىيلىقاقىعا اراقاتىناسى 2021 جىلمەن سالىستىرعاندا 9,3 پايىزدان 11,4 پايىزعا دەيىن جوعارىلاپتى.
«ساقتاندىرۋ قىزمەتىنەن تۇسەتىن كىرىستەردىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان (-1,8% نەمەسە 6,5 ملرد تەڭگە), سەكتوردىڭ 2022 جىلعى تازا كىرىسى باعالى قاعازدار بويىنشا سىياقى تۇرىندەگى كىرىستەردىڭ ءوسۋى (+33,1 پايىز نەمەسە 17,0 ملرد تەڭگە) جانە كوميسسيالىق سىياقى تولەۋ جونىندەگى شىعىستاردىڭ قىسقارۋى ەسەبىنەن 64,0 ملرد تەڭگەنى (+36,7 پايىز) قۇرادى (-31,5 پايىز نەمەسە 30,2 ملرد تەڭگە). وسك نارىعى بويىنشا مەنشىكتى كاپيتالدىڭ رەنتابەلدىلىگى ازداپ تومەندەدى – مەنشىكتى كاپيتال قۇرىلىمىندا بولىنبەگەن پايدا كولەمىنىڭ ۇلعايۋى سالدارىنان 34,0 پايىزعا دەيىن (2021 جىلى 36,2 پايىز)», دەلىنەدى قاۋىمداستىق حابارلاماسىندا.
جالپى العاندا, ساقتاندىرۋ سىيلىقاقىسى بىلتىردىڭ دەڭگەيىنە جەتكەن. ەگەر 2021 جىلى ءوسىم اننۋيتەتتىك ساقتاندىرۋدىڭ «بۋمىمەن» (+77,0 پايىز) قامتاماسىز ەتىلسە, وندا 2022 جىلى قىزمەتكەرلەردى جازاتايىم وقيعالاردان مىندەتتى ساقتاندىرۋ (+67,5 پايىز) جانە ءومىردى ساقتاندىرۋ (+5,7 پايىز) ءبىرىنشى ورىنعا شىققان.
«وسك-گە 2022 جىلدىڭ شىلدەسىندە قابىلدانعان زاڭنامالىق وزگەرىستەر قولداۋ كورسەتتى, ونىڭ نەگىزگى ساتتەرىنىڭ ءبىرى ساقتاندىرۋ ونىمدەرىنىڭ جەلىسىن كەڭەيتۋ بولدى. ماسەلەن, قازاقستاندىق نارىقتا العاش رەت مەملەكەتتىڭ سۋبسيدياسى بار ءبىلىم بەرۋ جيناقتاۋشى ساقتاندىرۋ ءونىمى پايدا بولدى. سونداي-اق ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءومىر بويى تولەمدەرىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ولاردىڭ زەينەتاقى جيناقتارىن بىرىكتىرۋ مۇمكىندىگى كوزدەلگەن. حالىقتىڭ ساقتاندىرۋ ونىمدەرىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا تولەم كەپىلدىكتەرىن جانە داۋلاردى رەتتەۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ينفراقۇرىلىم رەفورمالاندى. ساقتاندىرىلۋشىلارعا ساقتاندىرۋدىڭ بارلىق مىندەتتى جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار سىنىپتارى بويىنشا ساقتاندىرۋ تولەمدەرىنە كەپىلدىك بەرۋ قورىنىڭ تولىق كەپىلدىگى بەرىلدى», دەپ جاڭاشىلدىقتاردى تىزبەلەپ وتەدى قاۋىمداستىق.
ساراپشىلار بيىل ساقتاندىرۋ نارىعى ءۇشىن سەرپىلىس جىلى بولادى دەپ كۇتەدى. سەبەبى, سەكتوردىڭ بۇرىنعىدان دا قارقىندى تسيفرلانا ءتۇسۋى, ازاماتتاردىڭ قارجىلىق ساۋاتىنىڭ ارتۋى جانە سالانى باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋ ماقساتىندا جاسالىپ جاتقان وڭ باستامالار جاڭا جانە جايلى وزگەرىستەرگە باستاۋى ءتيىس.